Lợi nhuận ngân hàng bước sang pha tăng trưởng mới

Lợi nhuận của ngành ngân hàng đang cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt sang một pha tăng trưởng mới, nơi tốc độ không còn là yếu tố duy nhất quyết định mà được đặt song hành với chất lượng tài sản, hiệu quả hoạt động và năng lực quản trị rủi ro. Sự cải thiện đồng thời của các chỉ số sinh lời, an toàn vốn và kiểm soát nợ xấu đang tạo nền tảng để tăng trưởng lợi nhuận trở nên bền vững và có chiều sâu hơn.

*Tăng tốc lợi nhuận

Bước sang năm 2026, kỳ vọng chung của toàn hệ thống ngân hàng là tăng trưởng nhanh hơn nhưng phải bền vững hơn. Theo báo cáo chiến lược từ Công ty cổ phần Chứng khoán Vietcap, lợi nhuận sau thuế toàn ngành ngân hàng dự kiến tăng tốc từ mức 14% của năm 2025 lên gần 20% trong năm nay, phản ánh đà phục hồi vững chắc của hoạt động tín dụng và thu nhập ngoài lãi cùng với chi phí hoạt động được kiểm soát tương đối tốt.

Vietcap dự báo tăng trưởng tín dụng toàn ngành đạt khoảng 17,8%, được hỗ trợ bởi môi trường kinh tế thuận lợi và chính sách tiền tệ nới lỏng nhằm thúc đẩy hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp và nhu cầu vốn của cá nhân. Đồng thời, biên lãi ròng (NIM) được kỳ vọng ổn định và cải thiện nhẹ, cùng với thu nhập từ thu hồi nợ xấu được đẩy mạnh khi thị trường bất động sản phục hồi.

Trong bối cảnh chất lượng tài sản được cải thiện, các chuyên gia phân tích nhận định áp lực nợ xấu sẽ tiếp tục hạ nhiệt, nhờ các biện pháp xử lý nợ mạnh mẽ và khả năng thanh khoản của các tổ chức tín dụng được cải thiện đáng kể. Điều này sẽ tạo nền tảng vững chắc hơn cho tăng trưởng lợi nhuận khi chi phí tín dụng được duy trì ở mức thấp hơn so với giai đoạn trước.

Công ty cổ phần Chứng khoán Vietcombank (VCBS) nhấn mạnh vai trò của nhóm ngân hàng tư nhân năng động, không chỉ hưởng lợi từ phục hồi kinh tế mà còn từ các câu chuyện riêng như tăng vốn, IPO, thu hút nhà đầu tư chiến lược và đẩy mạnh thu hồi nợ xấu.

Đưa ra nhận định với một số ngân hàng, VCBS dự báo VietinBank có thể đạt lợi nhuận trước thuế gần 52.000 tỷ đồng trong năm 2026, tăng 19%, với tăng trưởng tín dụng khoảng 18,2% và biên lợi nhuận (NIM) bắt đầu phục hồi từ nửa sau năm. BIDV được dự báo lợi nhuận đạt hơn 40.900 tỷ đồng, tăng 21%, nhờ tăng trưởng thu nhập hoạt động và thu nhập khác từ xử lý nợ xấu, dù NIM vẫn ở mức thấp khoảng 2,2%. Techcombank được kỳ vọng tiếp tục hưởng lợi từ sự hồi phục của thị trường bất động sản, xây dựng và cho vay mua nhà...

Dù triển vọng tích cực, VCBS cũng cảnh báo môi trường kinh doanh vẫn tiềm ẩn nhiều bất định. Điều này đòi hỏi các ngân hàng phải ưu tiên chất lượng tài sản, đa dạng hóa nguồn thu và nâng cao năng lực quản trị rủi ro, thay vì chạy theo tăng trưởng tín dụng thuần túy. Trong bối cảnh mới, lợi nhuận không chỉ là chỉ số hiệu quả ngắn hạn, mà còn là thước đo sức bền và khả năng chuẩn bị cho chu kỳ phát triển dài hạn.

*Tăng trưởng lan tỏa

Bức tranh kinh doanh của ngành ngân hàng đang dần lộ diện khi các ngân hàng đang công bố kết quả kinh doanh năm 2025. Đáng chú ý là sự đồng pha trong tăng trưởng lợi nhuận giữa các nhóm ngân hàng, nâng mặt bằng lợi nhuận lên mức cao trên toàn hệ thống, phản ánh sự phục hồi thực chất của cầu tín dụng và hiệu quả hoạt động.

Nhóm ngân hàng quốc doanh tiếp tục đóng vai trò trụ cột về quy mô và sự ổn định. Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) tiết lộ lợi nhuận trước thuế tăng hơn 7% so với năm 2024, ước đạt trên 45.000 tỷ đồng, cao nhất lịch sử, trong khi tổng tài sản tăng gần 20% và tỷ lệ nợ xấu duy trì dưới 1%. Mô hình tăng trưởng của Vietcombank tiếp tục dựa trên chất lượng tài sản và khả năng kiểm soát rủi ro, hơn là mở rộng tín dụng bằng mọi giá.

Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) duy trì vị thế ngân hàng có tổng tài sản lớn nhất hệ thống với trên 3,25 triệu tỷ đồng, tăng 20% so với năm 2024. Lợi nhuận trước thuế hợp nhất đạt trên 36.000 tỷ đồng cho thấy hiệu quả kinh doanh cải thiện đáng kể, trong khi tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát ở mức 1,2% và hệ số an toàn vốn đạt 9%.

Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) lại tạo dấu ấn bằng tốc độ tăng trưởng lợi nhuận ở mức cao, với lợi nhuận trước thuế riêng lẻ trên 41.000 tỷ đồng, tăng 37%. Quy mô tổng tài sản vượt mốc 100 tỷ USD, tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) tăng lên trên 25% và tỷ lệ nợ xấu duy trì khoảng 1% cho thấy sự cải thiện rõ rệt cả về chất lượng nguồn vốn lẫn hiệu quả hoạt động.

Ở khối ngân hàng thương mại, bức tranh năm 2025 là sự bứt phá mạnh mẽ về lợi nhuận và tốc độ mở rộng quy mô. Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) đạt lợi nhuận trước thuế 32,5 nghìn tỷ đồng, tăng 18,2%, vượt kế hoạch năm. Đặc biệt, quý IV/2025 lập kỷ lục mới với 9,2 nghìn tỷ đồng, tăng gần gấp đôi so với cùng kỳ. CASA duy trì ở mức rất cao 40,4%, cùng nền tảng 18 triệu khách hàng, cho thấy Techcombank tiếp tục tận dụng tốt lợi thế ngân hàng giao dịch và hệ sinh thái khách hàng.

Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) ghi nhận bước nhảy vọt khi lần đầu tiên lợi nhuận cả năm 2025 vượt 30.600 tỷ đồng, tăng tới 53% so với năm liền trước. Tổng tài sản hợp nhất tăng 36,4%, tín dụng tăng 35%, trong khi nợ xấu hợp nhất giảm xuống dưới 3% và riêng lẻ quanh 2%. Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) đạt gần 16% và tỷ suất sinh lời trên tài sản (ROA) đạt 2,2%.

Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) cũng nằm trong nhóm mở rộng quy mô nhanh nhất, với tổng tài sản và dư nợ tín dụng cùng tăng 35%, lợi nhuận vượt 34.200 tỷ đồng. Trong bối cảnh tăng trưởng nhanh, việc kiểm soát nợ xấu dưới 1,3% cho thấy năng lực quản trị rủi ro vẫn được duy trì.

Ở nhóm ngân hàng quy mô vừa và nhỏ, năm 2025 cho thấy tính “đòn bẩy” rất rõ của chu kỳ tín dụng. Ngân hàng TMCP Kiên Long (KienlongBank) ghi nhận lợi nhuận tăng 109%, Ngân hàng TMCP An Bình (ABBank) tăng gấp 4,7 lần, Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank) đạt hơn 5.200 tỷ đồng và chính thức lọt Top 15 về tổng tài sản. Khi thanh khoản cải thiện và áp lực dự phòng giảm bớt, lợi nhuận của nhóm ngân hàng này bật tăng rất mạnh từ nền thấp của các năm trước.

Một số trường hợp lại cho thấy lợi nhuận không phản ánh toàn bộ bức tranh sức khỏe tài chính. Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) chỉ hoàn thành 52% kế hoạch lợi nhuận do chủ động trích lập hơn 11.300 tỷ đồng dự phòng, ưu tiên làm sạch bảng cân đối kế toán. Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB) dù có lợi nhuận trước phân bổ gần 900 tỷ đồng nhưng toàn bộ được dùng để xử lý tổn thất trong đề án tái cơ cấu, khiến lợi nhuận sau phân bổ bằng 0. Điều này cho thấy trong ngành ngân hàng, lợi nhuận không chỉ là kết quả kinh doanh mà còn là công cụ củng cố nền tảng tài chính dài hạn.

Nhìn tổng thể, năm 2025 có thể xem là năm “khóa nền” cho chu kỳ tăng trưởng mới với lợi nhuận cao hơn, nợ xấu được kiểm soát tốt hơn, thanh khoản an toàn hơn và cấu trúc vốn từng bước cải thiện./.