Lũ quét tại Nepal và Trung Quốc: Gần 600 người thiệt mạng và hơn 2.400 người mất tích

Lực lượng cứu nạn cứu hộ làm nhiệm vụ tại hiện trường bị tàn phá bởi lũ quét và sạt lở đất ở huyện Cát Long, Khu tự trị Tây Tạng, Trung Quốc ngày 29/8/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát

Tính đến 7h00 ngày 29/8 (theo giờ Việt Nam), số người mất tích trong trận lũ quét và sạt lở nghiêm trọng tại Nepal và khu tự trị Tây Tạng của Trung Quốc đã vượt 2.400 người, trong khi ít nhất 586 người đã thiệt mạng. Lực lượng cứu hộ tiếp tục tìm kiếm nạn nhân giữa những lớp bùn đất và đống đổ nát, trong bối cảnh nguy cơ xuất hiện thêm các đợt lũ mới đang cản trở hoạt động cứu hộ.

Tại Nepal, nhà chức trách ghi nhận 579 người thiệt mạng và 1.924 người mất tích. Số người mất tích tăng mạnh sau khi cơ quan phòng chống thiên tai đưa 933 công nhân các dự án thủy điện vào danh sách, bên cạnh những người đi bộ đường dài và khách hành hương tới núi Kailash của Tây Tạng. Tại Tây Tạng, Trung Quốc xác nhận ít nhất 5 người thiệt mạng và 558 người mất tích.

Công tác cứu hộ đang gặp nhiều khó khăn do địa hình hiểm trở, đường sá và cầu bị phá hủy. Tại dự án thủy điện Trishuli 3A ở Nepal, hơn 100 người bị cho là vẫn mắc kẹt trong đường hầm. Quân đội Nepal đã đưa khoảng 350 công nhân và người dân ra khỏi khu vực, đồng thời sử dụng trực thăng để tiếp cận những nơi bị cô lập.

Nguy cơ lũ mới cũng khiến hoạt động cứu hộ nhiều lần phải tạm dừng. Một hồ nước hình thành do đất đá chặn dòng ở phía Tây Tạng đã tràn về khu vực lực lượng cứu hộ dự kiến tiếp cận. Nhà chức trách Nepal yêu cầu các đội cứu hộ nhanh chóng di chuyển đến nơi an toàn. Phía Trung Quốc cũng từng tạm dừng cứu hộ tại huyện Gyirong do lo ngại hồ nước tiếp tục tràn, trước khi cho biết tình hình đã ổn định hơn.

Trong một diễn biến mới, Nepal đã điều chỉnh quyết định ban đầu về việc không tiếp nhận các đội cứu hộ nước ngoài. Chính phủ nước này cho phép một số chuyên gia quốc tế hỗ trợ có giới hạn trong cứu hộ người mắc kẹt trong đường hầm, xét nghiệm ADN và nhận dạng pháp y. Ấn Độ, Trung Quốc, Australia và Hàn Quốc đã được bật đèn xanh để cử chuyên gia, kỹ thuật viên phù hợp.

Tình hình nhân đạo đang trở nên cấp bách. Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) cho biết ít nhất 17.000 trẻ em bị ảnh hưởng và cần hỗ trợ nhân đạo khẩn cấp; 18 trường học bị phá hủy và 20 trường bị hư hại. UNICEF kêu gọi 17,2 triệu USD để triển khai cứu trợ khẩn cấp và phục hồi sớm.

Hội Chữ thập Đỏ quốc tế ước tính ít nhất 93.000 người bị ảnh hưởng và đang rất cần hỗ trợ. Hàng cứu trợ đã bắt đầu được chuyển tới một số khu vực, trong khi trẻ em bị thất lạc gia đình được đưa vào các điểm trú ẩn để chờ xác minh và đoàn tụ với người thân.

Cộng đồng quốc tế đang tăng cường hỗ trợ Nepal. Liên minh châu Âu (EU) cam kết viện trợ nhân đạo 2 triệu euro, trong khi nhiều nước đã cung cấp hoặc cam kết hỗ trợ tài chính, vật tư và chuyên gia. Ấn Độ đã chuyển hơn 47,5 tấn hàng cứu trợ, thuốc men và thực phẩm, đồng thời đề nghị hỗ trợ cầu lắp ghép để khôi phục hạ tầng.

Tại Trung Quốc, Chủ tịch Tập Cận Bình ngày 28/8 chủ trì cuộc họp lãnh đạo cấp cao về công tác cứu hộ, yêu cầu nỗ lực tìm kiếm người mất tích trong và ngoài nước, đồng thời cảnh báo những nguy cơ tiềm ẩn từ sông băng, hồ băng và các thảm họa địa chất trong khu vực. Bắc Kinh cũng cho biết sẵn sàng cung cấp hỗ trợ khẩn cấp cho Nepal và tăng cường hợp tác cứu trợ quốc tế.

Thảm họa xảy ra ngày 26/8 sau khi một khối băng và đá khổng lồ sụp xuống từ độ cao hàng nghìn mét, tạo dòng lũ gồm nước, băng, bùn đất và đá cuốn phăng nhà cửa, cầu đường và các công trình thủy điện dọc các thung lũng ở khu vực biên giới Nepal-Trung Quốc. Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), đây là thảm họa nghiêm trọng nhất tại Nepal kể từ trận động đất năm 2015.