Luật Đô thị đặc biệt: Đột phá thể chế để phát triển bền vững

Luật Đô thị đặc biệt cùng với quá trình rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật sẽ góp phần tháo gỡ các “điểm nghẽn” về thể chế, khơi thông nguồn lực phát triển, tạo nền tảng giúp Thành phố Hồ Chí Minh phát huy tiềm năng, lợi thế để phát triển bền vững, tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước.

Đó là nội dung chính của chương trình “Dân hỏi - Chính quyền trả lời” với chủ đề “Đột phá về thể chế - Chìa khóa của ổn định và phát triển” do Thường trực HĐND Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với Đài Phát thanh và Truyền hình Thành phố Chí Minh (HTV) tổ chức ngày 14/6.

Bà Nguyễn Trường Nhật Phượng, Phó Chủ tịch HĐND Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, qua chương trình Thường trực HĐND Thành phố tiếp nhận những ý kiến tâm huyết từ cử tri, cộng đồng doanh nghiệp và các chuyên gia, nhà khoa học, góp phần cụ thể hóa thành các quyết sách quan trọng, tạo nền tảng thể chế phù hợp cho sự phát triển đột phá của Thành phố Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Chia sẻ tại chương trình, các đại biểu cho rằng việc đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị là yêu cầu cấp thiết nhằm tạo động lực mới cho phát triển, nhất là trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp và thực hiện nhiều chủ trương lớn của Trung ương.

Tham gia trực tuyến, Tiến sĩ Trần Hoàng Ngân, Đại biểu Quốc hội Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ, Thành phố Hồ Chí Minh bước vào giai đoạn phát triển mới với quy mô hơn 14 triệu dân, diện tích mở rộng hơn 6.700km², đóng góp khoảng 24% GDP và trên 30% tổng thu ngân sách quốc gia. Để Thành phố thực sự trở thành cực tăng trưởng, đầu tàu dẫn dắt phát triển của khu vực và đất nước, cần sớm xây dựng Luật Đô thị đặc biệt với các cơ chế đột phá về phân cấp, phân quyền.

Trong đó, Luật Đô thị đặc biệt cần trao quyền chủ động nhiều hơn cho HĐND, UBND và Chủ tịch UBND Thành phố trong quản trị đô thị, tổ chức bộ máy, bố trí nhân sự, triển khai các dự án trọng điểm và huy động nguồn lực phát triển. Đồng thời, Thành phố cần được chủ động hơn trong phát triển hạ tầng giao thông, nhà ở, môi trường, kinh tế biển, logistics, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế và các ngành kinh tế mới…

Trả lời cử tri về những lợi ích thiết thực mà Luật Đô thị đặc biệt mang đến cho người dân, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh, Tổ trưởng Tổ Soạn thảo Dự thảo Luật chia sẻ, Luật Đô thị đặc biệt đặt mục tiêu cao nhất là tạo cơ sở pháp lý đủ mạnh để Thành phố chủ động tháo gỡ các điểm nghẽn, giải quyết hiệu quả những vấn đề dân sinh đang đặt ra; tạo điều kiện để Thành phố chủ động hơn trong hoạch định và thực thi chính sách. Từ đó nâng cao chất lượng sống của người dân, xây dựng môi trường sống xanh, sạch, an toàn và phát triển bền vững.

Giải đáp mối quan tâm của cử tri về việc xử lý các văn bản quy phạm pháp luật sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp Thành phố cho biết, Thành phố đang triển khai đồng bộ các giải pháp rà soát, xử lý sự khác biệt giữa các văn bản của các địa phương trước khi sáp nhập nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật trên toàn địa bàn. Đến nay, Thành phố đã xử lý gần 56% khối lượng văn bản cần rà soát và phấn đấu cơ bản hoàn thành nhiệm vụ này trong quý III/2026.

Tại chương trình, lãnh đạo Sở Tài chính Thành phố cũng cho biết, hiện nay, tiến độ triển khai một số cơ chế, chính sách đặc thù phục vụ cho sự phát triển đột phá của Thành phố theo Nghị quyết 98/2024/QH15 và Nghị quyết 260/2025/QH15 của Quốc hội, chưa được như kỳ vọng. Tuy nhiên, một số cơ chế, chính sách đã được triển khai mạnh mẽ, hiệu quả, đặc biệt trong lĩnh vực phát triển cơ sở hạ tầng liên kết vùng như: Cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Mộc Bài, các tuyến đường sắt kết nối với Đồng Nai và sân bay Long Thành. Thành phố tiếp tục nghiên cứu, đề xuất bổ sung vào Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt nhằm bảo đảm tính kế thừa và phát huy hiệu quả các cơ chế đặc thù đã được Quốc hội cho phép thí điểm.

Các đại biểu dự chương trình bày tỏ mong muốn và tin tưởng, Luật Đô thị đặc biệt cùng với quá trình rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật sẽ góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, khơi thông nguồn lực phát triển, tạo nền tảng để Thành phố Hồ Chí Minh phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế và tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước.