Nghị quyết 36-NQ/TW: Đưa kinh tế biển trở thành động lực phát triển chiến lược

Sau hơn 8 năm thực hiện Nghị quyết 36-NQ/TW về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, kinh tế biển Lâm Đồng đã có nhiều chuyển biến tích cực, đóng góp ngày càng quan trọng vào tăng trưởng và hội nhập của đất nước. Với sự định hướng kịp thời, tỉnh đã chú trọng khai thác đa dạng các lợi thế vốn có từ biển, và cũng đề ra những định hướng đưa kinh tế biển trở thành không gian phát triển chiến lược, toàn diện đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2045.

Nghị quyết "dẫn đường" kinh tế biển

Lâm Đồng là tỉnh duyên hải cực Nam Trung Bộ với bờ biển dài 192 km, vùng nội thủy rộng 20.288 km2 và là một trong ba ngư trường trọng điểm của cả nước với 11 đảo lớn nhỏ. Với vị trí này, tỉnh có nguồn tài nguyên biển đa dạng, nguồn lợi hải sản lớn với tiềm năng để phát triển du lịch, kinh tế biển.

Theo báo cáo của UBND tỉnh Lâm Đồng, các hoạt động phát triển kinh tế biển của tỉnh trong thời gian qua đã đạt được những kết quả tích cực như: đầu tư cho du lịch biển ngày càng tăng; kinh tế thủy sản có sự cải thiện cả về đánh bắt, nuôi trồng, chế biến; các cảng biển từng bước được nâng cấp; hạ tầng các khu công nghiệp ven biển đã được quan tâm đầu tư xây dựng; các doanh nghiệp đã xúc tiến việc đầu tư xây dựng và vận hành các dự án năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời); hệ thống giao thông được tập trung đầu tư có trọng tâm, trọng điểm ở cả đường hàng không, đường bộ và hàng hải.

Với ngư trường rộng lớn, Lâm Đồng có lợi thế về khai thác và chế biến thủy sản. Đây là một trong những ngư trường lớn của cả nước, có nguồn lợi hải sản phong phú. Diện tích các bãi bồi, bãi triều ven sông và cận bờ biển có thể nuôi tôm bán thâm canh. Đảo Phú Quý có thể nuôi cá lồng bè và các loại hải sản khác... Đến nay, tỉnh đã có 4 trung tâm nghề cá gồm: Phan Thiết, La Gi, Phan Rí và đặc khu Phú Quý; cơ cấu nghề khai thác thủy sản chuyển dịch đúng hướng, thuyền công suất lớn tăng. Đặc biệt, Lâm Đồng đã bước đầu phát huy hiệu quả mô hình khai thác xa bờ, gắn với dịch vụ hậu cần, thu mua, sơ chế, bảo quản sản phẩm trên biển. Hiện nay, tổng số tàu, thuyền tỉnh là hơn 8.000 chiếc, trong đó có khoảng 2.000 tàu, thuyền công suất lớn đánh bắt xa bờ, làm dịch vụ hậu cần, thu mua, sơ chế thủy sản trên biển.

Ông Nguyễn Văn Chiến, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh cho biết: Trong nhiều năm qua, kinh tế biển của tỉnh đã có những bước phát triển đáng ghi nhận. Kinh tế thủy sản tiếp tục giữ vai trò chủ lực trong các ngành kinh tế biển; diện tích nuôi trồng thủy sản tỉnh đạt gần 7.000 ha; sản lượng khai thác thủy sản hằng năm nằm trong nhóm 5 địa phương dẫn đầu cả nước. Đặc biệt, ngành sản xuất tôm giống phát triển mạnh, chiếm hơn 25% sản lượng cả nước.

Tổng sản lượng thủy sản khai thác giai đoạn 2020 - 2025 đạt khoảng 1,4 triệu tấn, thuộc top 3 cả nước. Nuôi trồng thủy sản phát triển bền vững, thâm canh, đa dạng loài; nuôi biển ứng dụng công nghệ cao dần được mở rộng với các loài cá và đặc sản giá trị cao. Xuất khẩu thủy sản duy trì vai trò mũi nhọn, kim ngạch năm 2025 ước đạt trên 250 triệu USD, tăng 57,2% so với năm 2020.

Theo Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng, qua triển khai thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW, du lịch biển tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những ngành kinh tế tạo nên lợi thế cạnh tranh nổi bật của tỉnh. Trong lĩnh vực du lịch, biển đang tạo nên một trong những lợi thế cạnh tranh nổi bật của tỉnh. Với hệ thống bãi biển, vịnh biển, đảo và các khu bảo tồn biển đa dạng, cùng thương hiệu Khu du lịch quốc gia Mũi Né đã trở thành địa danh du lịch nổi tiếng của thế giới, Lâm Đồng có điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch biển chất lượng cao, du lịch nghỉ dưỡng, thể thao biển và du lịch sinh thái gắn với bảo tồn tài nguyên.

Một trong những ưu tiên hàng đầu của ngành du lịch Lâm Đồng là phát triển nhiều loại hình du lịch biển đảo đặc thù mới lạ tại địa phương để thu hút du khách. Với những lợi thế về điều kiện tự nhiên ven biển, Lâm Đồng đang phát triển đa dạng các loại hình chuyên biệt như: Du lịch mạo hiểm, du lịch thể thao, du lịch kết nối rừng - núi - đảo... đây chính là nét khác biệt để du khách đến tỉnh vẫn tăng trong khi nhiều điểm du lịch khác khá ế ẩm.

Theo Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh, du lịch biển đã góp phần quan trọng thúc đẩy, hỗ trợ các ngành, nghề khác cùng phát triển, góp phần tạo thêm việc làm cho người dân. Du khách đến khu vực ven biển tăng bình quân 11%/năm; trong đó, lượng du khách quốc tế tăng bình quân 13%/năm; doanh thu từ du lịch tăng trưởng đạt khoảng 24%/năm; tạo việc làm cho nhiều lao động với mức tăng bình quân 12,3%/năm.

Bên cạnh khai thác thủy sản và du lịch, hệ thống cảng biển, logistics và công nghiệp ven biển đang từng bước được đầu tư theo hướng hiện đại. Các cảng Phan Thiết, Phú Quý, cảng quốc tế Vĩnh Tân… cùng các dự án hạ tầng trọng điểm đang mở ra cơ hội hình thành các trung tâm dịch vụ logistics, vận tải biển và công nghiệp năng lượng quy mô lớn trong tương lai. Đặc biệt là cảng quốc tế Vĩnh Tân gồm một bến cầu cảng 3.000DWT, hai bến cầu cảng 50.000DWT và đang trong giai đoạn phát triển tương lai thêm bến cầu cảng 70.000DWT.

Một điều kiện vô cùng thuận lợi để kinh tế biển Lâm Đồng phát triển tối đa là hệ thống các cảng biển, trung tâm vận chuyển được trải dài theo 192 km bờ biển; hệ thống này kết nối thông suốt với các trục giao thông quan trọng là đường cao tốc Bắc – Nam, đường sắt Bắc – Nam, đường sắt tốc độ cao (đang xây dựng), Quốc lộ 1A, sân bay… hướng đến hình thành các trung tâm dịch vụ logistics, vận tải biển trong tương lai.

Đưa kinh tế biển trở thành động lực tăng trưởng chiến lược

Trong định hướng phát triển biển giai đoạn mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu đưa biển trở thành không gian phát triển chiến lược, động lực tăng trưởng nhanh và bền vững. Đối với Lâm Đồng, định hướng đó có ý nghĩa quan trọng, không chỉ là khai thác các lợi thế sẵn có mà phải mở ra không gian phát triển rộng lớn cho nhiều ngành, lĩnh vực kinh tế. Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 cũng xác định phát triển bền vững kinh tế biển là một trong những giải pháp chủ yếu nhằm đổi mới mô hình tăng trưởng gắn với ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Theo Ủy ban nhân dân tỉnh, Lâm Đồng đã xác định “khai thác, nuôi trồng, chế biến thủy sản” và “năng lượng tái tạo” là hai trong sáu ngành kinh tế biển ưu tiên phát triển, thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đây là những lĩnh vực có nhiều dư địa phát triển và phù hợp với xu thế chuyển đổi xanh đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu.

Cụ thể, hiện UBND tỉnh Lâm Đồng đang thành lập khu kinh tế ven biển phía Nam tỉnh Lâm Đồng với quy mô khoảng 75.000 ha, trong đó phần đất liền khoảng 67.000 ha và phần mặt biển khoảng 8.000 ha. Đây là khu vực có điều kiện thuận lợi về vị trí địa lý, quỹ đất, kết nối hạ tầng giao thông và tiềm năng phát triển kinh tế biển.

Theo ông Phan Dương Cường, Giám đốc Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Lâm Đồng, khu kinh tế ven biển phía Nam tỉnh Lâm Đồng có dư địa phát triển lâu dài, phù hợp với tính chất của một không gian kinh tế tổng hợp, đa ngành, đa lĩnh vực. Khu vực này sẽ tạo điều kiện thuận lợi trong việc định hình cấu trúc không gian phát triển đồng bộ, liên kết giữa công nghiệp, đô thị dịch vụ hiện đại, cảng biển, logistics, du lịch, công nghiệp năng lượng LNG…

Đối với thủy sản, mục tiêu của tỉnh không chỉ là gia tăng sản lượng mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Do đó, tỉnh đã chỉ đạo tiếp tục đẩy mạnh khai thác xa bờ gắn với bảo vệ nguồn lợi thủy sản; phát triển nuôi biển công nghệ cao; mở rộng chế biến sâu và xây dựng các thương hiệu thủy sản có sức cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, tính đến đầu tháng 6/2026, công trình khu neo đậu tránh trú bão kết hợp cảng cá (giai đoạn 2) tại đặc khu Phú Quý đã cơ bản hoàn tất, tàu cá có thể vào tránh trú trong mùa mưa bão năm 2026. Đây là điều kiện tiên quyết để xây dựng Phú Quý thành trung tâm khai thác, dịch vụ hậu cần nghề cá, kết hợp tìm kiếm cứu nạn trên biển của cả nước.

Với quy mô neo đậu 1.000 tàu thuyền công suất đến 600CV, khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá Phú Quý sẽ là nơi cho ngư dân trong tỉnh và các tỉnh lân cận hoạt động khai thác thủy sản ngư trường Nam Trung Bộ, Trường Sa, nhà giàn DK1 vào neo đậu, tránh trú bão an toàn; giảm thiểu thiệt hại về người, tài sản và phương tiện hoạt động nghề cá; góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo quốc gia. Đồng thời, đáp ứng định hướng của tỉnh trong việc đẩy mạnh khai thác xa bờ, mở rộng ngư trường khai thác; đảm bảo an toàn cho người và phương tiện thực hiện công tác cứu nạn trên biển.

Theo Sở Công Thương Lâm Đồng, vùng biển của tỉnh được đánh giá có tiềm năng lớn phát triển điện gió ngoài khơi, lợi thế này có thể đưa Lâm Đồng trở thành trung tâm năng lượng tái tạo và năng lượng sạch của cả nước. Với tốc độ gió trung bình trên vùng biển Lâm Đồng khoảng 8 - 14 m/giây, số giờ gió trung bình để sản xuất điện khoảng 5.000 - 6.000 giờ/năm, đã thu hút nhiều nhà đầu tư đăng ký dự án điện gió ngoài khơi, với tổng công suất khoảng hơn 25.000MW.

Cụ thể như: Dự án Thăng Long Wind có công suất đề xuất 3.400MW đã được Thủ tướng Chính phủ và Bộ Công Thương đồng ý chủ trương cho nhà đầu tư nghiên cứu, khảo sát; dự án Tân Thuận với công suất 168MW, điện năng sản xuất hằng năm khoảng 529 triệu kWh; dự án Thuận Phước, công suất 104 MW, điện năng sản xuất hằng năm khoảng 346 triệu kWh... Ngoài ra, còn có Công ty Pacifico Energy Việt Nam, Tổng công ty Xây dựng Lũng Lô, Tập đoàn Thái Bình Dương… mong muốn đầu tư điện gió ngoài khơi tại tỉnh Lâm Đồng.

Ông Hồ Văn Mười, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng cho biết: Các dự án động lực tại khu vực ven biển phía Đông của tỉnh có vai trò quan trọng, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, tập trung vào các lĩnh vực du lịch, đô thị hóa và phát triển hạ tầng. Việc triển khai các dự án này góp phần cụ thể hóa và thực hiện hiệu quả Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026 của Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng “hai con số”. Do đó, tỉnh đang rất cố gắng tháo gỡ các vướng mắc để sớm triển khai các dự án đi vào hoạt động, phát huy hiệu quả tối đa các dự án mang lại.

Nghị quyết số 36 - NQ/TW về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã tạo ra cơ hội lớn để Lâm Đồng đa dạng hóa các ngành kinh tế biển. Với tầm nhìn chiến lược lâu dài, Lâm Đồng đang định vị mình là trung tâm kết nối vùng, là động lực mới cho tăng trưởng trong giai đoạn phát triển ra biển lớn, mở rộng liên kết khu vực và quốc tế. Những định hướng mới thể hiện quyết tâm của Lâm Đồng trở thành trung tâm động lực của cực tăng trưởng mới từ biển, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế biển và nâng cao vị thế chiến lược của Việt Nam trên Biển Đông.