Luật Hàng không dân dụng (sửa đổi): Tạo hành lang vững chắc cho ngành hàng không phát triển

Luật Hàng không dân dụng Việt Nam (sửa đổi) đã được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10 với nhiều chính sách như huy động tối đa các nguồn lực, đa dạng hình thức, phương thức đầu tư, xây dựng, quản lý, vận hành, khai thác, bảo trì trong hàng không dân dụng, hướng tới mục tiêu phát triển hàng không dân dụng, tạo hành lang vững chắc cho ngành hàng không “cất cánh”.

Có hiệu lực từ 1/7/2026, Luật Hàng không dân dụng Việt Nam (sửa đổi) nhằm thế chế hóa chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, hoàn thiện cơ chế, chính sách trong lĩnh vực hàng không; thực hiện cam kết của Việt Nam với cộng đồng quốc tế; tăng cuờng hiệu lưc, hiệu quả công tác quản lý nhà nước lĩnh vực hàng không dân dụng.

Đồng thời, khắc phục những vướng mắc, bất cập; đề xuất giải quyết các vấn đề mới, vấn đề phát sinh; khơi thông các điểm nghẽn, tạo ra động lực mới cho sự phát triền kinh tế - xã hội, hội nhập quốc tế, đảm bảo quốc phòng - an ninh trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Luật Hàng không dân dụng Việt Nam (sửa đổi) gồm 11 chương, 107 điều, gồm các nội dung về tàu bay, cảng hàng không, hoạt động bay, vận tải hàng không và hàng không chung, an toàn hàng không, trách nhiệm dân sự, nhân viên hàng không, an ninh hàng không, quản lý nhà nước về hàng không dân dụng.... Một trong những nội dung được quan tâm trong lần này sửa đổi là quy định đầu tư xây dựng cảng hàng không, công trình tại cảng hàng không.

Trong bối cảnh ngành hàng không không ngừng lớn mạnh với nhiều dự án đầu tư xây dựng cảng hàng không, công trình tại cảng hàng không, về phía Bộ Xây dựng khẳng định, Luật Hàng không dân dụng Việt Nam (sửa đổi) đã hoàn thiện quy định cho phép cơ quan có thẩm quyền được quyết định đầu tư, cho phép nhà đầu tư, doanh nghiệp “đầu tư xây dựng mới, nâng cấp, mở rộng, bảo trì, khai thác công trình vào mục đích lưỡng dụng tại cảng hàng không trên đất quốc phòng, an ninh mà không phải chuyển quyền sử dụng đất, mục đích sử dụng đất”.

Bên cạnh đó, bổ sung nguyên tắc đầu tư xây dựng cảng hàng không phải bảo đảm kết nối đồng bộ; bổ sung quy định cho phép khi thực hiện dự án đầu tư mở rộng, nâng cấp công trình tại cảng hàng không trên diện tích đất đã được nhà nước cho thuê thì không phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư để đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn quy trình.

Năm 2025, Bộ Xây dựng đã phê quyệt điều chỉnh Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, với mục tiêu phát triển hệ thống đồng bộ, hiện đại, đáp ứng nhu cầu vận tải, hội nhập quốc tế và đảm bảo an ninh quốc phòng.

Trong đó sẽ ưu tiên đầu tư các cảng hàng không lớn tại thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời định hướng hình thành 34 cảng hàng không đến năm 2050 gồm 15 quốc tế và 19 nội địa.

Theo các chuyên gia, việc ban hành bổ sung quy định về đầu tư xây dựng, quản lý, khai thác cảng hàng không, công trình tại cảng hàng không cùng lúc với các quy hoạch lớn quốc gia để tạo điều kiện thuận lợi cho các thành phần kinh tế tham gia bình đẳng vào hoạt động đầu tư xây dựng, khai thác cảng hàng không; khắc phục những hạn chế, bất cập, vướng mắc trong hoạt động đầu tư xây dựng tại cảng hàng không dùng chung có hoạt động khai thác lưỡng dụng giữa quốc phòng, an ninh và dân dụng.

Quy định như vậy nhằm đảm bảo nguyên tắc Nhà nước thống nhất sở hữu các công trình hạ tầng quan trọng; nhà đầu tư quản lý, vận hành, khai thác các công trình, dự án kết cấu hạ tầng; đáp ứng các mục tiêu về quốc phòng, an ninh và bảo vệ chủ quyền quốc gia, toàn vẹn lãnh thổ; phù hợp với nhu cầu khai thác thực tế hiện nay, tối đa hóa tiềm năng khai thác của cảng hàng không.

Bên cạnh bổ sung quy định về đầu tư xây dựng, quản lý, khai thác cảng hàng không, công trình tại cảng hàng không, Luật Hàng không dân dụng Việt Nam (sửa đổi) còn bổ sung các quy định quản lý, sử dụng tài sản kết cấu hạ tầng hàng không. Quy định này nhằm phát huy chức năng lưỡng dụng của cảng hàng không, sân bay thông qua các chế định như: việc đầu tư xây dựng cảng hàng không, công trình tại cảng hàng không không bảo đảm các yêu cầu về quản lý, khai thác các công trình lưỡng dụng; sân bay thuộc cảng hàng không được khai thác lưỡng dụng.

Đây chính là hành lang pháp lý để bồ sung nguồn lực đầu tư nâng cấp, cải tạo, mô rộng, khai thác có hiệu quả cảng hàng không chuyên dùng, sân bay lưỡng dụng, phù hợp với nhu cầu khai thác thực tế hiện nay, nâng cao hiệu quả, hiệu lực quản lý nhà nước về cảng hàng không, tối ưu hóa tiềm năng khai thác của cảng hàng không.

Để từng bước chuẩn bị triển khai hiệu quả Luật Hàng không dân dụng Việt Nam (sửa đổi), Cục Hàng không Việt Nam thông tin đã trình cấp có thẩm quyền ban hành 3 Nghị định và 2 Thông tư; rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung 15 văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến lĩnh vực hàng không, đảm bảo đồng bộ, thống nhất với hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành.