Meta đối mặt vụ kiện mang tính bước ngoặt về an toàn số trẻ em

Tại phiên tòa, một cựu nhân viên Meta khai rằng một số công cụ an toàn trên Facebook và Instagram được thiết kế theo cách “không phát huy hiệu quả”, trái với lập luận của công ty công nghệ này.

Vụ kiện do một liên minh gồm nhiều bang của Mỹ khởi xướng, cáo buộc Meta cố tình thiết kế sản phẩm nhằm thu hút trẻ em sử dụng trong thời gian dài và thu thập dữ liệu của nhóm người dùng này, trong khi không thông tin đầy đủ cho công chúng về những rủi ro liên quan.

Trong phần tranh luận mở đầu phiên tòa, đại diện pháp lý của bang California Megan O'Neill cáo buộc mô hình kinh doanh của Meta nhằm “thu hút người dùng, giữ chân họ lâu nhất có thể, thu thập dữ liệu của họ và che giấu sự thật với công chúng”, đồng thời cho rằng Meta đã khai thác cách thức hoạt động của bộ não trẻ em.

Ông Arturo Bejar, cựu Giám đốc kỹ thuật của Meta, là nhân chứng đầu tiên ra làm chứng trong phiên tòa dự kiến kéo dài khoảng 6 tuần. Ông đã đưa ra lời khai có lợi cho lập luận của phía nguyên đơn, cho rằng Meta đã đặt lợi nhuận lên trên vấn đề an toàn khi khiến người dùng dành ngày càng nhiều thời gian trên Facebook và Instagram.

Theo ông Bejar, một số tính năng an toàn của Meta chỉ hoạt động khi người dùng chủ động kích hoạt, khiến khả năng phát huy tác dụng bị hạn chế. Ông dẫn ví dụ tính năng “Take a Break” (Tạm nghỉ), được Instagram triển khai năm 2021 để nhắc người dùng tạm dừng sau một thời gian lướt mạng xã hội, và cho rằng cách thiết kế này khiến tính năng khó đạt được mục tiêu bảo vệ người dùng.

Ông Bejar cũng cho rằng các thông báo trên Facebook và Instagram được thiết kế nhằm đưa người dùng quay trở lại ứng dụng để họ dành nhiều thời gian hơn trên nền tảng và qua đó tạo thêm doanh thu, thay vì phục vụ sức khỏe tinh thần hoặc sự an toàn của người dùng.

Trước khi phiên tòa bắt đầu, Meta đã bác bỏ các cáo buộc, khẳng định công ty đã phối hợp với phụ huynh, chuyên gia và cơ quan thực thi pháp luật để xây dựng các biện pháp bảo vệ trẻ em. Nếu thua kiện, Meta có thể phải đối mặt với khoản phạt lên tới 200 tỷ USD, đồng thời buộc phải thực hiện những thay đổi căn bản đối với mô hình kinh doanh. Nhiều chuyên gia cho rằng đây có thể là một bước ngoặt pháp lý đối với ngành mạng xã hội, tương tự những vụ kiện lớn nhằm vào ngành thuốc lá Mỹ trong thập niên 90 của thế kỷ trước. Khi đó, các vụ kiện giữa hàng chục bang và các công ty thuốc lá đã dẫn tới thỏa thuận dàn xếp trị giá hàng tỷ USD cùng những thay đổi lớn trong cách thức tiếp thị sản phẩm.

Theo tài liệu của tòa án, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Meta Mark Zuckerberg và người đứng đầu Instagram Adam Mosseri nằm trong số các nhân chứng quan trọng dự kiến ra làm chứng. Tuy nhiên, Tổng Chưởng lý bang California Rob Bonta chưa xác nhận liệu ông Zuckerberg có được triệu tập hay không.