Một vườn, hai nguồn thu: Cách làm mới ở Đồng Tháp

Là một trong những địa phương có diện tích dừa lớn ở Đồng bằng sông Cửu Long, tỉnh Đồng Tháp có hơn 24.113 ha dừa, tập trung tại xã chuyên canh dừa trong vùng ngọt hóa Gò Công ở các địa phương phía Đông của tỉnh như xã: Bình Ninh, An Thạnh Thủy, Chợ Gạo… với sản lượng khoảng 203.770 tấn trái/năm.

Để khai thác giá trị tăng thêm của vườn dừa, chính quyền địa phương các xã chuyên canh dừa đã khuyến khích, vận động và hỗ trợ người dân trồng xen cây ca cao trong vườn dừa. Đây là loại cây có đặc điểm tự nhiên sinh trưởng thích nghi với bóng râm của cây dừa.

Mô hình trồng xen cây ca cao trong vườn dừa giúp người dân trồng dừa tận dụng tối đa diện tích đất canh tác, tăng hiệu quả sử dụng đất cùng giá trị sản xuất và tạo ra nguồn thu nhập thêm, bền vững, góp phần tăng thêm thu nhập cho hộ gia đình.

Tỉnh Tiền Giang cũ, nay là tỉnh Đồng Tháp đã triển khai dự án trồng cây ca cao hữu cơ trong vườn dừa ở các xã chuyên canh dừa trong dự án ngọt hóa Gò Công từ năm 2010 nhưng dự án chưa phát huy hiệu quả, do địa phương không có nhà máy chế biến nên đầu ra trái ca cao bấp bênh, không ổn định. Một số hộ dân đã không chăm sóc dẫn đến một số diện tích ca cao bị chết và chặt bỏ.

Hiện nay, tỉnh Đồng Tháp đã có một nhà máy chế biến ca cao của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Ca cao Xuân Ron Chợ Gạo ở xã Bình Ninh. Mỗi năm, công ty thu mua ca cao khoảng 60 tấn hạt ca cao khô tại Đồng Tháp, Vĩnh Long.

Từ thuận lợi trên, lãnh đạo các xã Bình Ninh cùng các xã lân cận đã khảo sát và phát triển lại mô hình trồng ca cao trong vườn dừa để khai thác giá trị tăng thêm của vườn dừa.

Ông Trần Hoàng Nhật Nam, Bí thư Đảng ủy xã Bình Ninh, tỉnh Đồng Tháp trao đổi: Từ thực tế nhu cầu tiêu thụ hạt ca cao của Công ty trách nhiệm hữu hạn ca cao Xuân Ron Chợ Gạo cũng như của nhiều công ty khác, xã định hướng đa dạng hóa sinh kế trong vườn dừa. Sau khi làm việc với công ty, xã sẽ lập dự án phát triển cây ca cao trong vườn dừa hơn 3.000 ha để tăng thu nhập cho người dân, góp phần phát triển kinh tế nông nghiệp địa phương theo hướng tăng trưởng bền vững.

Hộ anh Lê Hoàng Trị ở xã Bình Ninh, tỉnh Đồng Tháp, có 200 cây ca cao từ 15-20 năm tuổi được trồng xen vào vườn dừa 2 ha, đang cho trái thu hoạch ổn định với sản lượng hàng năm khoảng 12-15 tấn, mang lại thu nhập ổn định cho gia đình.

Anh Trị chia sẻ, trồng ca cao trong vườn dừa không tốn công chăm sóc nhiều, giá ca cao tươi được thương lái thu mua 10.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí tiền phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, mỗi kg ca cao cho lãi ròng 7.000 đồng/kg.

Tại xã Vĩnh Hựu, tỉnh Đồng Tháp, Tổ hợp tác ca cao An Thạnh Phú với hơn 25 thành viên, đóng là cầu nối giữa hộ trồng ca cao với doanh nghiệp thu mua, đồng thời là nơi tư vấn, hướng dẫn kỹ thuật cho bà con.

Tổ hợp tác phối hợp với Hội Nông dân xã Vĩnh Hựu tổ chức tư vấn, hướng dẫn kỹ thuật và đặc biệt là ký kết hợp đồng thu mua dài hạn với Công ty cổ phần Socola Marou (Marou Chocolate) ở Thành phố Hồ Chí Minh, giúp người trồng ca cao yên tâm vì đầu ra ổn định.

Các thành viên tổ hợp tác được Công ty cổ phần Socola Marou hỗ trợ cây giống và bao tiêu sản phẩm với giá cả ổn định theo thị trường. Chẳng hạn, Tổ hợp tác ca cao An Thạnh Phú trung bình mỗi tháng cung cấp cho công ty từ 200 - 300 kg hạt ca cao khô đã qua sơ chế.

Ông Võ Thành Phước, xã Vĩnh Hựu, tỉnh Đồng Tháp, trồng xen 500 cây ca cao trong vườn dừa 0,6 ha. Vườn ca cao với tuổi đời từ 15 - 20 năm đang cho năng suất cao, giúp gia đình ông thu lợi nhuận 50-60 triệu đồng/năm.

Trước hiệu quả của việc đa dạng sinh kế bằng mô hình trồng xen cây ca cao trong vườn dừa, các ngành chuyên môn của tỉnh Đồng Tháp tích cực chuyển giao khoa học kỹ thuật cho nhà vườn thâm canh, hỗ trợ xây dựng mở rộng mạng lưới thu mua, tiêu thụ nông sản hàng hóa cho nông dân.  

Đồng thời, các địa phương thường xuyên phối hợp cùng các doanh nghiệp để hỗ trợ cây giống, chuyển giao kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm cho người dân yên tâm đầu tư, phát triển sản xuất.