Mục tiêu xuất khẩu cao kỷ lục của Ấn Độ gây áp lực lên giá gạo toàn cầu

Hãng phân tích Platts mới đây dẫn lời Chủ tịch Liên đoàn các nhà xuất khẩu gạo Ấn Độ (IREF), ông Prem Garg, cho biết Liên đoàn này đặt mục tiêu xuất khẩu 30 triệu tấn gạo trong niên vụ bắt đầu từ tháng 10 tới. Ông Garg lưu ý rằng các dự báo thông thường chỉ ở mức từ 22-23 triệu tấn.

Mục tiêu lạc quan này xuất phát từ việc sản lượng lúa gạo của Ấn Độ trong năm nay được ước tính đạt mức cao kỷ lục 145 triệu tấn. Khối lượng này dự kiến sẽ đáp ứng tốt nhu cầu tiêu dùng trong nước và làm gia tăng đáng kể lượng gạo còn lại dành cho xuất khẩu.

Tại quốc gia đông dân nhất thế giới, Tập đoàn Lương thực Ấn Độ, cơ quan nhà nước quản lý giá nông sản, dự báo các kho dự trữ sẽ chứa khoảng 40 triệu tấn gạo trắng không thuộc giống basmati, tăng mạnh so với con số 28 triệu tấn của một năm trước.

IREF cho biết, để giải quyết khối lượng xuất khẩu dự kiến lớn nhất từ trước đến nay, Ấn Độ đang tìm cách mở rộng thị trường tiêu thụ ra ngoài các đối tác truyền thống ở châu Phi và đang trong quá trình đàm phán với Philippines (Phi-líp-pin).

Giới quan sát nhận định rằng ngay cả khi các cuộc đàm phán chưa mang lại kết quả, sự chi phối ngày càng gia tăng của Ấn Độ được dự báo sẽ không chỉ củng cố vị thế nhà xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới của nước này mà còn góp phần kéo giá gạo toàn cầu đi xuống.

Giá gạo 5% tấm của Thái Lan, vốn được xem là giá tham chiếu trên thị trường toàn cầu, đã giảm xuống 347 USD/tấn vào ngày 25/9, mức thấp nhất kể từ năm 2017. Hãng phân tích Platts cho rằng sự sụt giảm này là do nhu cầu quốc tế suy yếu và đồng baht của Thái Lan mất giá.

Tâm lý của các nhà nhập khẩu vẫn còn thận trọng, nhiều bên trì hoãn đặt hàng với hy vọng sẽ mua được với giá thấp hơn. Môi trường vốn đã khó khăn này càng trở nên phức tạp hơn bởi các động thái gần đây từ những nhà nhập khẩu lớn. Hồi đầu tháng 8, Philippines thông báo sẽ tạm dừng nhập khẩu trong 60 ngày, bắt đầu từ ngày 1/9, để hỗ trợ nông dân trong nước, trong khi Indonesia (In-đô-nê-xi-a) đã ưu tiên chính sách tự chủ lương thực bằng cách tập trung vào sản xuất nội địa nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ bên ngoài.

Tình hình này được dự báo sẽ càng chồng chất khó khăn cho các đối thủ cạnh tranh của Ấn Độ trong khu vực như Thái Lan, Việt Nam và Pakistan, những nước vốn đã phải đối mặt với tình trạng tỷ suất lợi nhuận ngày càng bị thu hẹp.