Mỹ - Iran nối lại tấn công, Trung Đông đối mặt nguy cơ leo thang

Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết đã đánh chặn nhiều tên lửa do Iran phóng nhằm vào các lực lượng Mỹ tại Trung Đông, trong bối cảnh căng thẳng quân sự tại khu vực gia tăng trở lại sau vài ngày tạm lắng. Ảnh: IRNA/TTXVN phát

Xung đột giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang trong ngày 30/7 sau vài ngày tạm lắng khi hai bên nối lại các cuộc tấn công trả đũa bằng tên lửa và không kích, làm gia tăng nguy cơ mở rộng chiến sự trên toàn Trung Đông và gây thêm sức ép đối với các tuyến vận tải năng lượng chiến lược.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết đã tiến hành một đợt không kích quy mô lớn nhằm vào hàng chục mục tiêu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), bao gồm các sở chỉ huy quân sự, cơ sở tên lửa, thiết bị bay không người lái (UAV), cùng các hệ thống giám sát và phòng thủ ven biển.

Washington khẳng định chiến dịch nhằm đáp trả các cuộc tấn công trước đó của Iran nhằm vào lực lượng Mỹ tại Jordan.

Đáp trả, Iran tuyên bố phóng tên lửa và UAV nhằm vào các cơ sở quân sự của Mỹ tại Jordan, Kuwait và Bahrain. Tehran cho biết các mục tiêu gồm căn cứ Ali Al Salem ở Kuwait và căn cứ Sheikh Isa tại Bahrain.

Jordan thông báo đã đánh chặn 5 tên lửa của Iran trong ngày thứ hai liên tiếp mà không ghi nhận thương vong, trong khi Kuwait xác nhận một tòa nhà của doanh nghiệp Trung Quốc bị trúng tên lửa khiến một lao động thiệt mạng.

Theo truyền thông Iran, một số khu vực tại tỉnh Khuzestan và đảo Qeshm ở eo biển Hormuz cũng bị không kích, khiến ít nhất 3 người thiệt mạng. Trước đó một ngày, Mỹ cùng Saudi Arabia (Arập Xêút) đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các nhóm vũ trang ủng hộ Iran tại Iraq, làm ít nhất 20 tay súng và nhiều cố vấn Iran thiệt mạng.

Trong khi đó, Iraq bác bỏ tuyên bố của Washington rằng Baghdad có tham gia phối hợp thực hiện các cuộc không kích nhằm vào các nhóm vũ trang ủng hộ Iran, khẳng định chính phủ Iraq không được thông báo trước và không chấp thuận các cuộc tấn công này.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng đã điện đàm với những người đồng cấp của Bulgaria và Cyprus, kêu gọi hai nước không cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự trên lãnh thổ của mình để tiến hành các hoạt động quân sự chống Iran.

Về mặt ngoại giao, Pakistan - một trong những nước đóng vai trò trung gian - cho biết các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran vẫn đang được duy trì, đặc biệt liên quan đến việc hạ nhiệt căng thẳng và khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẽ nối lại chiến dịch quân sự quy mô lớn nếu Iran không đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của Mỹ.

Trong diễn biến khác, Bộ Tài chính Mỹ ngày 30/7 đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 6 cá nhân và doanh nghiệp bị cáo buộc hỗ trợ hãng hàng không Mahan Air của Iran. Washington cho rằng các tổ chức này đã cung cấp các hoạt động hỗ trợ tài chính, hậu cần hoặc thương mại cho Mahan Air và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Washington sẽ tiếp tục áp dụng các biện pháp nhằm hạn chế khả năng tiếp cận hệ thống tài chính Mỹ của những cá nhân và tổ chức bị cho là hỗ trợ IRGC hoặc Mahan Air.

Mahan Air là hãng hàng không dân dụng của Iran, khai thác các đường bay trong nước và quốc tế. Mỹ cho rằng hãng này cũng hỗ trợ vận chuyển nhân sự của IRGC và một số hoạt động hậu cần liên quan đến lực lượng này. Iran đã nhiều lần bác bỏ các cáo buộc trên, đồng thời khẳng định các biện pháp trừng phạt nhằm vào ngành hàng không nước này là không có cơ sở.

Đợt trừng phạt mới cũng nhằm vào Công ty DadeNegar có trụ sở tại Tehran, với cáo buộc liên quan đến việc thu thập thông tin về các địa điểm của thiết bị Mỹ và Israel phục vụ mục đích quân sự.

Các lệnh trừng phạt kéo dài trong nhiều năm qua đã khiến ngành hàng không Iran gặp nhiều khó khăn trong việc mua sắm máy bay, phụ tùng và dịch vụ bảo dưỡng.