Mỹ: Tham vọng hạ tầng AI "kẹt" giữa vòng vây phản đối từ người dân

Tại nhiều nơi, cộng đồng kiên quyết từ chối sống cạnh những cơ sở hạ tầng trị giá hàng tỷ USD này.

Trên khắp nước Mỹ, từ các thị trấn nông nghiệp đến những vùng ngoại ô đang phát triển, các cuộc họp hội đồng thành phố vốn yên bình giờ đây thường xuyên chứng kiến cảnh người dân tụ tập phản đối, gây áp lực buộc quan chức địa phương bác bỏ các dự án trung tâm dữ liệu.

Theo báo cáo của Data Center Watch (một dự án thuộc công ty tư vấn bảo mật AI 10a Labs), tình trạng gián đoạn do yếu tố chính trị và cộng đồng đối với việc phát triển trung tâm dữ liệu đang leo thang mạnh mẽ. Chỉ riêng trong giai đoạn từ tháng 4-6/2025, có tới 20 đề xuất với tổng trị giá 98 tỷ USD tại 11 bang đã bị chặn hoặc trì hoãn do sự phản đối của địa phương. Con số này chiếm tới 2/3 tổng số dự án được theo dõi trong kỳ báo cáo.

Theo ông Bryce Gustafson thuộc CITACT - tổ chức vận động bảo vệ người tiêu dùng và môi trường lâu đời và lớn nhất của bang Indiana, đây là làn sóng phản đối địa phương lớn nhất mà ông từng chứng kiến trong 16 năm làm nghề. Chỉ riêng tại bang Indiana, hơn 10 dự án đã không thể xin cấp phép tái quy hoạch đất đai cho các trung tâm dữ liệu.

Ông Andy Cvengros, lãnh đạo mảng trung tâm dữ liệu tại tập đoàn bất động sản thương mại JLL, cho biết đã chứng kiến 7-8 thương vụ gặp phải sự phản đối quyết liệt trong những tháng gần đây. Người dân thậm chí đi từng nhà vận động để ngăn chặn dự án.

Tại vùng ngoại ô Matthews thuộc thành phố Charlotte của bang North Carolina, các nhà phát triển đã phải rút lại một dự án hồi tháng 10/2025 sau khi Thị trưởng John Higdon cảnh báo dự án chắc chắn sẽ thất bại. Ông Higdon cho biết dù dự án hứa hẹn đóng góp một nửa ngân sách thành phố và áp dụng các tính năng thân thiện môi trường, tỷ lệ phản đối từ người dân là áp đảo. Vị Thị trưởng khẳng định bất kỳ ủy viên hội đồng nào bỏ phiếu ủng hộ dự án sẽ không còn cơ hội tái đắc cử.

Nguyên nhân chính dẫn đến sự phản đối này bao gồm lo ngại về việc mất đất nông nghiệp và không gian xanh, tiếng ồn từ các máy chủ, nguy cơ cạn kiệt nguồn nước ngầm và tác động tiêu cực đến giá trị bất động sản. Đặc biệt, trong bối cảnh hóa đơn tiền điện tăng cao, người dân càng ít kiên nhẫn với các trung tâm dữ liệu - những "cỗ máy" tiêu thụ năng lượng khổng lồ có thể đẩy chi phí điện sinh hoạt lên cao hơn nữa.

Các "gã khổng lồ" công nghệ như Microsoft, Google, Amazon và Facebook - những bên đang chi hàng trăm tỷ USD cho cơ sở hạ tầng AI toàn cầu - phần lớn giữ im lặng trước các câu hỏi về vấn đề này. Tuy nhiên, trong hồ sơ chứng khoán nộp hồi tháng 10/2025, Microsoft đã thừa nhận sự phản đối của cộng đồng và bất đồng tại địa phương là một trong những rủi ro hoạt động có thể cản trở hoặc trì hoãn các dự án phát triển hạ tầng công nghệ của họ.

Ngay cả khi có sự hỗ trợ từ các chính quyền cấp bang và liên bang, sự phản kháng từ cư dân vẫn đang có tác động. Trước tình hình này, ông Maxx Kossof, Phó chủ tịch đầu tư tại công ty phát triển bất động sản The Missner Group, cho biết nhiều công ty trong ngành lo ngại khả năng thua cuộc trong các cuộc chiến quy hoạch đang cân nhắc bán lại các khu đất ngay cả khi đã đảm bảo được nguồn điện - vốn là tài sản quý giá nhất của dự án.

Về phía ngành, Hiệp hội liên minh trung tâm dữ liệu (DCC) đang kêu gọi các doanh nghiệp cần thay đổi cách tiếp cận, thúc đẩy đối thoại sớm với công chúng và nhấn mạnh vào lợi ích kinh tế cũng như nỗ lực bảo vệ tài nguyên để xoa dịu tình hình.