Nắng nóng cực đoan, người dùng ô tô điện cần lưu ý gì?

Những ngày nắng nóng đỉnh điểm với nền nhiệt ngoài trời liên tục vượt ngưỡng 40 độ C đang trở thành “bài kiểm tra khắc nghiệt” không chỉ với con người mà cả ô tô điện, đặc biệt là xe công suất nhỏ có tình trạng xe tụt pin nhanh hơn khi di chuyển liên tục dưới trời nắng gắt.

Theo các chuyên gia ô tô, đây là hiện tượng hoàn toàn bình thường của công nghệ pin lithium-ion hiện nay, nhất là khi xe phải hoạt động trong điều kiện nhiệt độ môi trường quá cao.

Vì sao ô tô điện nhanh tụt pin khi trời nắng nóng?

Khác với xe xăng, hệ thống điều hòa trên ô tô điện sử dụng trực tiếp nguồn năng lượng từ pin chính. Khi cabin xe bị nung nóng lên tới 50-60 độ C sau thời gian đỗ ngoài trời, điều hòa phải hoạt động hết công suất để hạ nhiệt xuống mức dễ chịu khoảng 24-26 độ C.

Bên cạnh đó, hệ thống quản lý nhiệt pin (BTMS) cũng liên tục hoạt động để duy trì nhiệt độ lý tưởng cho pin trong khoảng 20-35 độ C. Điều này khiến xe tiêu hao năng lượng nhanh hơn đáng kể.

Theo chuyên gia ô tô Nguyễn Minh Đồng, ThS, kỹ sư tại Trung tâm Thiết kế và Thí nghiệm của hãng ô tô Volkswagen (Đức), các mẫu xe điện cỡ nhỏ thường có dung lượng pin thấp nên mức ảnh hưởng sẽ rõ rệt hơn.

“Trong điều kiện nắng nóng, máy lạnh thường được bật tối đa có thể tiêu hao đến 40-50% dung lượng pin. Đồng thời quạt làm mát pin cũng hoạt động tối đa để bảo vệ hệ thống pin khỏi quá nhiệt”, ông Đồng nhận định.

Theo chuyên gia này, khi nhiệt độ pin tăng quá cao, xe sẽ tự động kích hoạt cơ chế giảm công suất hoặc ngắt sạc nhằm đảm bảo an toàn cho bộ pin.

Không nên sạc nhanh liên tục giữa trời nóng

Một trong những sai lầm phổ biến của người dùng xe điện mùa hè là vừa chạy đường dài xong lập tức cắm sạc nhanh DC.

Theo khuyến cáo từ VinFast, người dùng nên sạc pin khi còn khoảng 20-30% để tránh tình trạng giảm dung lượng. Tránh để pin cạn kiệt hoàn toàn hoặc sạc pin đầy 100%. Nên cài đặt mức sạc đầy sao cho thấp hơn 100% (theo khuyến cáo nên ở mức 80 đến 90%) nếu quãng đường di chuyển hàng ngày không nhiều, dưới 100km/ngày. Chỉ nên sạc đầy nếu cần di chuyển xa cần quãng đường di chuyển lớn.

Các chuyên gia khuyến nghị người dùng nên để xe nghỉ khoảng 15-30 phút sau hành trình dài trước khi sạc để pin hạ nhiệt tự nhiên.

Trong điều kiện nắng nóng gay gắt, người dùng nên ưu tiên sạc chậm AC qua đêm thay vì liên tục sử dụng sạc nhanh DC. Đây được xem là cách sạc “dịu” hơn cho pin, giúp hạn chế tình trạng chai pin về lâu dài.

Ngoài ra, không nên cố sạc pin lên 100% bằng sạc nhanh trong mùa hè. Mức pin tối ưu khi sạc nhanh thường chỉ nên dừng ở khoảng 80%.

Chuyên gia Nguyễn Minh Đồng cũng khuyến cáo người dùng nên ưu tiên đỗ xe ở hầm gửi xe, nơi có mái che hoặc khu vực râm mát để giảm nhiệt cho cabin và pin.

“Nếu bắt buộc phải đỗ ngoài trời, nên sử dụng tấm che kính lái, phim cách nhiệt chất lượng tốt và hé nhẹ cửa kính để giảm tích nhiệt trong xe”, ông Đồng nói.

Mẹo dùng ô tô điện mùa hè giúp tiết kiệm pin hơn

Theo Geely Việt Nam, ngoài việc sạc đúng cách, người dùng cũng cần thay đổi thói quen sử dụng xe trong mùa nóng.

Một trong những cách hiệu quả nhất là hạn chế đỗ xe dưới nắng trực tiếp. Việc để xe ngoài trời nhiều giờ khiến nhiệt độ cabin và pin tăng cao, buộc điều hòa và hệ thống quản lý nhiệt hoạt động mạnh hơn khi xe vận hành.

Người dùng nên ưu tiên đỗ xe ở hầm gửi xe, nơi có mái che hoặc khu vực râm mát để giảm tải cho hệ thống làm mát.

Bên cạnh đó, nếu xe hỗ trợ tính năng điều hòa từ xa, tài xế nên bật điều hòa trước khoảng 5-10 phút khi xe vẫn đang cắm sạc. Cách này giúp xe lấy điện trực tiếp từ nguồn điện ngoài để làm mát cabin thay vì tiêu hao pin khi bắt đầu lăn bánh.

Các chuyên gia cũng khuyến cáo tài xế nên lái xe mượt mà, hạn chế tăng tốc đột ngột giữa trời nắng nóng vì việc xả dòng điện lớn liên tục sẽ khiến nhiệt độ pin tăng nhanh hơn.

Xe điện hiện đại đã được thử nghiệm ở nhiệt độ cực đoan

Theo Geely Việt Nam, trước khi thương mại hóa, các dòng ô tô điện hiện nay đều phải trải qua quá trình thử nghiệm khắc nghiệt trong điều kiện nhiệt độ cực đoan.

Hãng cho biết hệ thống pin được kiểm tra tại trung tâm thử nghiệm nhiệt độ cao Turpan – một trong những khu vực nóng nhất Trung Quốc, nơi nhiệt độ mặt đường mùa hè có thể đạt 70-75 độ C.

Ngoài ra, pin còn trải qua hàng nghìn chu kỳ sạc-xả liên tục nhằm đánh giá độ bền và khả năng vận hành trong điều kiện nhiệt độ cao.

Dù vậy, giới chuyên gia cho rằng, việc sử dụng xe đúng cách vẫn đóng vai trò rất quan trọng để duy trì hiệu suất và tuổi thọ pin trong thời gian dài.

Trong bối cảnh nắng nóng kéo dài tại nhiều địa phương, việc hiểu đúng cách “chăm pin” không chỉ giúp xe điện vận hành ổn định hơn mà còn giúp người dùng yên tâm trong mỗi hành trình mùa hè.