NASA giảm số chuyến bay của Boeing Starliner sau sự cố với phi hành đoàn

Tàu vũ trụ CST-100 Starliner tại Trung tâm vũ trụ Kennedy ở Cape Canaveral, Florida, Mỹ. Ảnh: AFP/TTXVN

Nhiệm vụ tiếp theo của Starliner đến Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) sẽ được thực hiện không có phi hành đoàn, quyết định này thu hẹp phạm vi của chương trình vốn đã gặp nhiều khó khăn về kỹ thuật và bị SpaceX vượt trội trong những năm gần đây.

Sự cố gần đây nhất xảy ra trong chuyến bay thử nghiệm chở người đầu tiên của Starliner vào năm 2024, với các phi hành gia NASA Butch Wilmore và Suni Williams. Khi tiếp cận ISS, một số động cơ đẩy của Starliner đã ngừng hoạt động, buộc các phi hành gia phải lưu lại trên trạm trong suốt 9 tháng.

Trong nhiều tháng qua, NASA và Boeing đã thảo luậntương lai của chương trình Starliner sau sự cố này. Người phát ngôn của Boeing khẳng định công ty vẫn cam kết với chương trình.

Trước đó, hợp đồng của Boeing trong khuôn khổ Chương trình Du hành Thương mại của NASA, trị giá 4,5 tỷ USD, dự kiến triển khai 6 chuyến bay đưa phi hành gia đến và trở về từ ISS.

Theo thay đổi mới nhất, số chuyến bay Starliner được giảm còn 4, gồm tối đa 3 chuyến chở phi hành gia và 1 chuyến bay không người lái dự kiến vào tháng 4/2026. Hai chuyến bay bổ sung được xem là tùy chọn. Những điều chỉnh này đã làm giảm giá trị hợp đồng của Boeing xuống còn 3,732 tỷ USD, so với mức 4,5 tỷ USD ban đầu. Tính đến nay, NASA đã thanh toán 2,2 tỷ USD cho hợp đồng này.

NASA từng lựa chọn Boeing và SpaceX vào năm 2014 để phát triển và vận hành tàu vũ trụ chở phi hành gia Mỹ đến và từ ISS, nhằm tạo ra hai con tàu dự phòng. Trong khi tàu Dragon của SpaceX đã trở thành phương tiện chính của NASA kể từ chuyến bay chở người đầu tiên vào năm 2020, Starliner liên tục gặp trì hoãn, lỗi kỹ thuật và vượt chi phí.

Người phát ngôn của Boeing nhấn mạnh: “An toàn vẫn là ưu tiên hàng đầu khi chúng tôi tập trung vào nhiệm vụ Starliner-1, bao gồm những kinh nghiệm rút ra từ các chuyến bay thử nghiệm trước và thử nghiệm mùa Thu này”.

Ông Steve Stich – quản lý Chương trình Du hành Thương mại của NASA – cho biết: “NASA và Boeing tiếp tục kiểm tra nghiêm ngặt hệ thống động cơ của Starliner để chuẩn bị cho hai chuyến bay tiềm năng vào năm tới. Sự điều chỉnh này giúp chúng tôi tập trung vào việc chứng nhận an toàn cho hệ thống vào năm 2026, thực hiện chuyến xoay vòng phi hành gia đầu tiên của Starliner khi sẵn sàng, và điều chỉnh kế hoạch bay dựa trên nhu cầu vận hành của trạm cho đến năm 2030”.

Trước những trì hoãn của Starliner, NASA đã trao thêm các chuyến bay đến ISS cho SpaceX với tàu Dragon, đặt lịch cho đến khi ISS “nghỉ hưu” vào năm 2030, đặt ra câu hỏi về khả năng cạnh tranh của Starliner. Boeing đã chi hơn 2 tỷ USD kể từ năm 2016 cho chương trình theo giá cố định này.

NASA vẫn duy trì nhu cầu có hai phương tiện Mỹ đến ISS, nhằm tránh phụ thuộc hoàn toàn vào tàu Nga nếu Dragon của SpaceX bị ngừng bay. Boeing dự định Starliner sẽ trở thành tàu vũ trụ thương mại cho các trạm vũ trụ tương lai, có thể thay thế ISS, mặc dù kế hoạch này còn xa.