Nền tảng vĩ mô là “mỏ neo” an toàn cho tăng trưởng hai con số

Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, nhiệm kỳ 2021–2025 diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới biến động nhanh, mạnh và phức tạp, với nhiều khó khăn, thách thức lớn chưa từng có tiền lệ. Đại dịch COVID-19, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, xung đột quân sự, bất ổn chính trị tại nhiều khu vực, cùng với đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu đã tác động sâu rộng đến kinh tế thế giới. Riêng năm 2025, kinh tế toàn cầu tiếp tục trải qua nhiều “cơn gió ngược”; trong đó chính sách thuế quan của Hoa Kỳ gây biến động mạnh đối với thương mại quốc tế. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn biến “nguy thành cơ”, nền kinh tế duy trì ổn định và phát triển mạnh, là điểm sáng về tăng trưởng kinh tế, ổn định, an ninh, an toàn, an sinh xã hội có chiều hướng tích cực và phát triển bền vững. Trong những năm vừa qua, kinh tế Việt Nam đã chứng tỏ khả năng đủ sức chống chịu trước các cú sốc bên ngoài, duy trì tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm cao hàng đầu thế giới.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, Việt Nam duy trì hệ số tín nhiệm ở mức BB+, Ba2 với triển vọng “Ổn định” theo xếp hạng của Fitch, S&P và Moody’s trong bối cảnh nhiều quốc gia bị hạ triển vọng. Đồng thời, các tổ chức quốc tế uy tín đánh giá cao kết quả chỉ đạo, điều hành, nâng hạng tín nhiệm và triển vọng tăng trưởng của Việt Nam (IMF đánh giá Việt Nam nằm trong top 10 nước tăng trưởng cao nhất thế giới; Standard Chartered dự báo Việt Nam thuộc nhóm 5 nước tăng trưởng nhanh nhất châu Á; Báo cáo B-Ready 2025 của WB đánh giá Việt Nam trong nhóm 21 nền kinh tế có thành tích nổi bật trong năm 2025).

Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết, nền tảng kinh tế vĩ mô và triển vọng phát triển của Việt Nam chính là “chiếc mỏ neo” an toàn nhất, là “tài sản được định giá cao nhất”, tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp, nhà đầu tư tìm kiếm cơ hội đầu tư, mở rộng sản xuất kinh doanh, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội đất nước.

Giai đoạn 2021–2025, tăng trưởng kinh tế Việt Nam đạt mức cao, bình quân khoảng 6,3%, cao hơn nhiệm kỳ trước. Nếu không tính năm 2021 chịu tác động nặng nề của đại dịch, tăng trưởng bình quân giai đoạn 2022–2025 đạt hơn 7%, vượt mục tiêu Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm. Đáng chú ý, trong bối cảnh chịu nhiều sức ép từ môi trường quốc tế, tăng trưởng năm 2025 vẫn đạt 8,02%, thuộc nhóm cao nhất khu vực và thế giới.

Cùng với tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô tiếp tục được giữ vững. CPI bình quân cả giai đoạn 2021-2025 duy trì dưới 4%; cung – cầu hàng hóa được bảo đảm, giá cả cơ bản ổn định. Nợ công giảm từ 44,3% GDP năm 2020 xuống còn khoảng 35 -36% năm 2025 (giới hạn là 60% GDP), tạo dư địa quan trọng cho điều hành chính sách tài khóa.

Thu ngân sách nhà nước trong 5 năm 2021–2025 đạt gần 9,88 triệu tỷ đồng, vượt hơn 18% so với mục tiêu đề ra và cao hơn nhiều so với giai đoạn trước, trong khi vẫn thực hiện miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí khoảng 1,1 triệu tỷ đồng để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Thị trường trong nước và ngoài nước tiếp tục mở rộng, với kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025 vượt mốc 930 tỷ USD, đưa Việt Nam vào nhóm 20 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất thế giới. Du lịch phục hồi mạnh mẽ, đón hơn 21 triệu lượt khách quốc tế, mức cao nhất từ trước đến nay.

Các thị trường tài chính, tiền tệ, chứng khoán phát triển theo hướng ổn định, hiện đại và hội nhập sâu hơn với quốc tế. Nội lực của nền kinh tế, đặc biệt là khu vực kinh tế tư nhân, được củng cố rõ nét khi số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động năm 2025 đạt mức kỷ lục, nâng tổng số doanh nghiệp đang hoạt động lên hơn 1 triệu, tăng hơn 160 nghìn doanh nghiệp so với năm 2024 và tăng trên 20% so với năm 2020. Đầu tư toàn xã hội tiếp tục tăng mạnh, thu hút FDI cả nhiệm kỳ đạt trên 184 tỷ USD, tăng gần 8,4% so với nhiệm kỳ trước, thuộc nhóm 15 nước đang phát triển thu hút FDI lớn nhất thế giới. Thị trường lao động ổn định, chất lượng nguồn nhân lực được cải thiện, thu nhập người dân từng bước nâng lên.

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số trong giai đoạn 2026–2030, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết sẽ tập trung hoàn thiện thể chế, đổi mới tư duy xây dựng và thực thi pháp luật nhằm kiến tạo phát triển.

Bên cạnh đó, huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển, sử dụng nguồn lực đầu tư công có hiệu quả, giữ vai trò dẫn dắt; nâng cao chất lượng, hiệu quả thu hút đầu tư nước ngoài, phát triển đồng bộ các loại thị trường, nhất là thị trường vốn, thị trường tài chính, nhằm đa dạng hóa kênh huy động vốn trung và dài hạn, nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực trong nền kinh tế... Đồng thời, tái cấu trúc các kênh huy động vốn và nâng cao khả năng hấp thụ vốn ở lĩnh vực sản xuất.

Ngoài ra, chuyển đổi mạnh mẽ mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Phát huy vai trò động lực của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo; chuyển dịch sang nền kinh tế dựa vào cả đầu tư, xuất khẩu và tiêu dùng trong nước; …phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, gắn đào tạo với nhu cầu của thị trường và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Đặc biệt, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh, phát triển mạnh khu vực kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế, tạo điều kiện thuận lợi để kinh tế tư nhân tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực then chốt, các dự án lớn, các chuỗi giá trị trong nước và toàn cầu.

Cùng với đó, phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, nhất là hạ tầng chiến lược, làm nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững, tập trung đầu tư hạ tầng giao thông, logistics, hạ tầng số, hạ tầng năng lượng…, bảo đảm an ninh năng lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh mới.