Ngân hàng Nhà nước làm rõ việc không được tách lệnh chuyển tiền

Đây là nhấn mạnh của ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước) tại buổi công bố chương trình Ngày tài chính số 2026, do Ngân hàng Nhà nước phối hợp với Báo Tuổi trẻ tổ chức chiều 26/5 tại TP. Hồ Chí Minh.

Theo ông Phạm Anh Tuấn, thời gian gần đây xuất hiện nhiều thông tin cho rằng Ngân hàng Nhà nước cấm tách lệnh giao dịch, khiến các ngân hàng buộc phải chuyển sang hệ thống thanh toán liên ngân hàng, làm kéo dài thời gian xử lý giao dịch từ 4–6 giờ, thậm chí cả ngày. Ông Tuấn khẳng định đây là cách hiểu không chính xác về quy định.

Đại diện Ngân hàng Nhà nước cho biết, Thông tư 40/2024/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước về việc cung ứng dịch vụ thanh toán hoàn toàn không liên quan đến hoạt động tách lệnh hay chuyển lệnh thanh toán của ngân hàng. Đây là Thông tư quy định về hoạt động trung gian thanh toán, ví điện tử và các dịch vụ liên quan.

Trong khi đó, quy định liên quan đến hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng nằm tại Thông tư số 08/2024/TT-NHNN quy định về việc quản lý, vận hành và sử dụng hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng quốc gia. Việc nhiều thông tin trên thị trường dẫn chiếu Thông tư 40/2024/TT-NHNN khi đề cập tới câu chuyện "cấm tách lệnh" là chưa chính xác.

Theo đó, cần hiểu đầy đủ quy định của Ngân hàng Nhà nước là "không được tách lệnh chuyển tiền nếu chỉ thực hiện một lần đối chiếu thông tin sinh trắc học".

Ông Tuấn đưa ví dụ, nếu khách hàng có nhu cầu chuyển 10 tỷ đồng thì đây được hiểu là một lệnh chuyển tiền của khách hàng, chứ không phải mặc định chia thành 21 lệnh chuyển 499 triệu đồng. Trong trường hợp ngân hàng muốn thực hiện theo hình thức tách lệnh, trước hết phải thể hiện rõ ý chí và sự đồng thuận của khách hàng về việc chia giao dịch thành nhiều lệnh riêng biệt.

Đồng thời, theo quy định tại Thông tư 50/2024/TT-NHNN quy định về an toàn, bảo mật cho việc cung cấp dịch vụ trực tuyến trong ngành ngân hàng, mỗi giao dịch chuyển tiền trên 10 triệu đồng đều phải thực hiện đối chiếu thông tin sinh trắc học. Vì vậy, nếu giao dịch được tách thành 21 lệnh thì cũng phải thực hiện đối chiếu sinh trắc học tương ứng 21 lần.

"Ngân hàng Nhà nước không cấm tách lệnh. Nhưng việc tách lệnh mà chỉ xác thực sinh trắc học một lần là sai quy định", đại diện Ngân hàng Nhà nước nhấn mạnh.

Cũng theo đại diện Ngân hàng Nhà nước, thời gian gần đây nhiều ngân hàng đã bắt đầu cung cấp trở lại dịch vụ tách lệnh. Tuy nhiên, thay vì để hệ thống tự động chia nhỏ giao dịch, ngân hàng cần có bước xác nhận rõ ràng từ phía khách hàng về việc đồng ý thực hiện nhiều lệnh chuyển tiền độc lập.

Cơ quan quản lý cho rằng yêu cầu này nhằm bảo đảm tính minh bạch và hạn chế tranh chấp pháp lý phát sinh. Hiện nay đã xuất hiện vụ việc tranh chấp liên quan đến việc ngân hàng tự động tách lệnh giao dịch của khách hàng. Trong trường hợp xảy ra rủi ro mất tiền, khách hàng có thể cho rằng ngân hàng tự ý thực hiện các lệnh phát sinh và yêu cầu ngân hàng chịu trách nhiệm đối với các giao dịch sau đó.

Vì vậy, đại diện Ngân hàng Nhà nước cho biết, việc siết chặt quy trình xác thực và yêu cầu thể hiện rõ sự đồng thuận của khách hàng là cần thiết nhằm tăng cường an toàn giao dịch và bảo vệ quyền lợi các bên tham gia thanh toán.

Bên cạnh việc làm rõ quy định liên quan đến tách lệnh giao dịch, tại sự kiện, ông Phạm Anh Tuấn cũng nhấn mạnh vai trò của việc hoàn thiện hành lang pháp lý và phát triển hạ tầng thanh toán quốc gia trong chiến lược thúc đẩy tài chính số và tăng trưởng kinh tế.

Theo đó, Ngân hàng Nhà nước đang tập trung vào ba định hướng lớn gồm: hoàn thiện khung pháp lý theo các nghị quyết của Đảng và Chính phủ; nâng cấp hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng và hạ tầng chuyển mạch, bù trừ điện tử; đồng thời mở rộng kết nối thanh toán quốc tế, đặc biệt là thanh toán bán lẻ xuyên biên giới qua mã QR.

Cũng tại sự kiện, Ban tổ chức công bố chương trình "Ngày tài chính số 2026" với chủ đề "Thanh toán thông minh thúc đẩy tài chính số", đánh dấu bước chuyển từ chương trình "Ngày không tiền mặt 16/6" được triển khai từ năm 2019.

Sau 7 năm thực hiện, chương trình đã góp phần thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt và thay đổi thói quen tiêu dùng. Trong giai đoạn mới, thanh toán số không chỉ là phương thức giao dịch mà còn là nền tảng phát triển tài chính số, kinh tế số và tài chính toàn diện.

Hướng tới mục tiêu thúc đẩy thanh toán thông minh và xây dựng hệ sinh thái tài chính số toàn diện, chương trình "Ngày tài chính số 2026" sẽ diễn ra từ tháng 5 đến tháng 9/2026 với nhiều hoạt động quy mô lớn.

Mở đầu là chiến dịch "Chuyển mã QR - Nhận đa lợi ích" triển khai tại các khu vực giao thương sôi động như chợ Bến Thành, phố ẩm thực Phan Xích Long nhằm hỗ trợ hộ kinh doanh chuẩn hóa thanh toán số và nâng cao trải nghiệm cho khách du lịch quốc tế.

Tiếp đó là hội thảo "Thanh toán thông minh trong kỷ nguyên số" diễn ra ngày 6/6 tại khách sạn Rex (TP.HCM), quy tụ đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia, ngân hàng, doanh nghiệp công nghệ và cộng đồng kinh doanh để thảo luận về xu hướng phát triển tài chính số.

Điểm nhấn của chương trình là "Lễ hội Tài chính số" tổ chức tại phố đi bộ Nguyễn Huệ trong hai ngày 6–7/6, dự kiến thu hút khoảng 100.000–120.000 lượt người tham dự. Lễ hội được thiết kế như một "xã hội tài chính số thu nhỏ", nơi người dân trực tiếp trải nghiệm các giải pháp thanh toán và dịch vụ tài chính số trong đời sống hàng ngày.