Ngành điện TP. Hồ Chí Minh sau hợp nhất - Bài cuối: Cung ứng năng lượng xanh, ổn định

Theo ông Luân Quốc Hưng, Phó giám đốc EVNHCMC, trung tâm chiến lược của lưới điện hiện đại của Thành phố là hệ thống SCADA/DMS, là công cụ giám sát, điều khiển và thu thập dữ liệu từ xa, giúp toàn bộ lưới điện trung thế của thành phố được quản lý tập trung, tự động hóa cao. Nhờ đó, khi có sự cố, khu vực bị ảnh hưởng được khoanh vùng chỉ trong vài phút, thay vì hàng giờ như trước.

"Song song với SCADA, hệ thống đo đếm tiên tiến (AMI) đã được triển khai cho 100% người tiêu dùng. Đặc biệt, qua công tơ điện tử thông minh (app chăm sóc khách hàng https://cskh.hcmpc.com.vn/), người dân có thể theo dõi lượng điện tiêu thụ hàng ngày trên ứng dụng EVNHCMC, chủ động điều chỉnh hành vi sử dụng, đồng thời giúp ngành điện có dữ liệu chuẩn xác để dự báo phụ tải và tối ưu vận hành”, ông Hưng chia sẻ.

Theo EVNHCMC, hiện các dịch vụ khách hàng của ngành điện Thành phố đã được số hóa. Từ đăng ký cấp điện, thanh toán, đến báo sự cố đều có thể thực hiện trực tuyến. Năm 2024, gần 15 triệu yêu cầu được tiếp nhận qua các kênh số, trong đó hơn 80% được trả lời tự động bằng trí tuệ nhân tạo (AI). Đây là bước tiến vượt bậc trong quá trình lấy khách hàng làm trung tâm, biến dịch vụ điện từ thủ công sang số hóa toàn diện.

Không ngẫu nhiên mà EVNHCMC liên tiếp được quốc tế vinh danh tại các diễn đàn năng lượng lớn. Năm 2023 và 2024, Tổng công ty đã giành giải thưởng “Lưới điện thông minh của năm” tại ENLIT ASIA – khẳng định lưới điện TP. Hồ Chí Minh đã tiệm cận chuẩn quốc tế. Song song với công nghệ, công tác quản lý phụ tải được xem là chìa khóa then chốt cho phát triển bền vững.

Liên quan đến điều chỉnh phụ tải điện (DR), ông Nguyễn Văn Khánh, Phòng quản lý năng lượng Tổng Công ty 28 cho biết, đơn vị đã thực hiện dịch chuyển thời gian sản xuất sang giờ thấp điểm, đồng thời thay mới gần như 100% đèn chiếu sáng sang đèn LED… Qua điều chỉnh, bình quân mỗi tháng, Tổng công ty đã tiết kiệm được khoảng 20% tiền điện. Việc tiết kiệm điện cũng đồng nghĩa với giảm chi phí và cũng chính là nâng cao năng suất, cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Cùng quan điểm, ông Trần Hoài Nam, Tổng giám đốc Công ty Kỹ thuật công nghệ Ánh Dương Sài Gòn cho biết Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả quy định cụ thể các vấn đề ưu đãi về thuế, vốn vay. Nhiều dự án thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả còn được xem xét, hỗ trợ kinh phí từ chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Thống kê sơ bộ của ngành điện, một số doanh nghiệp tham gia chương trình điều chỉnh phụ tải điện đã tiết giảm được 25-30% tổng công suất tiêu thụ điện, từ đó tiết kiệm được gần 15% tiền điện. Bên cạnh đó, chương trình tiết kiệm điện toàn dân cũng đạt kết quả ấn tượng, nhất là năm 2024, TP. Hồ Chí Minh tiết kiệm được 779 triệu kWh điện, tương đương hơn 1.500 tỷ đồng. Đây là kết quả từ hàng loạt giải pháp: hỗ trợ cộng đồng, thay bóng đèn LED, lắp thiết bị cảm biến ánh sáng, sử dụng thiết bị dán nhãn năng lượng, tận dụng ánh sáng tự nhiên, sử dụng hiệu quả máy lạnh, thang máy…

Tại Công ty Cổ phần Sài Gòn Food, lãnh đạo doanh nghiệp này cho biết có hệ thống kho lạnh với sức chứa hơn 1.300 tấn, năng lực sản xuất bình quân 50 - 60 tấn thành phẩm/ngày nên đã đầu tư 2 hệ thống điện mặt trời mái nhà có tổng công suất 1.397 kWp, giúp tiết kiệm 20% chi phí điện và giảm phát thải 1.187 tấn CO2. Từ tháng 9/2023, doanh nghiệp còn chuyển đổi nhiên liệu cho lò hơi từ dầu DO sang khí tự nhiên CNG, tiết kiệm 8% chi phí vận hành và giảm khí nhà kính…

Ở góc độ vận hành, EVNHCMC còn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong dự báo phụ tải. Các mô hình học máy được triển khai giúp dự báo chính xác nhu cầu theo từng khu vực, từng thời điểm, từ đó điều phối nguồn điện hợp lý, tối ưu hóa hiệu suất toàn hệ thống. Ông Phạm Quốc Bảo, Chủ tịch Hội đồng thành viên EVNHCMC chia sẻ: “Chúng tôi không chỉ muốn cung ứng điện ổn định, mà còn hướng tới xây dựng hệ sinh thái số với phương châm: Khách hàng là trung tâm, công nghệ là công cụ và con người là chìa khóa. Đó là con đường giúp ngành điện Thành phố phát triển bền vững và hội nhập quốc tế”.

Việc kết hợp giữa hạ tầng hiện đại, chuyển đổi số sâu rộng, quản lý phụ tải linh hoạt và ý thức tiết kiệm năng lượng của cộng đồng, ngành điện TP. Hồ Chí Minh đang kiến tạo một hệ thống cung ứng bền vững – đủ sức đáp ứng phụ tải khổng lồ của “siêu đô thị”, đồng thời khẳng định vị thế tiên phong của Việt Nam trong tiến trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu. Với nền tảng hạ tầng đồng bộ, công nghệ thông minh và đội ngũ kỹ sư vững vàng bản lĩnh, ngành điện TP. Hồ Chí Minh đã sẵn sàng bước vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên của năng lượng hiện đại, xanh, an toàn và bền vững, góp phần đưa thành phố trở thành “siêu đô” thị năng lượng thông minh của khu vực Đông Nam Á./.