Nghiên cứu phát triển Outlet thành động lực mới cho bán lẻ, du lịch

TP. Hồ Chí Minh đang nghiên cứu phát triển trung tâm Outlet theo hướng không chỉ là nơi bán hàng giảm giá mà trở thành một cấu phần của hệ sinh thái thương mại – dịch vụ – du lịch, qua đó mở rộng không gian tiêu dùng, thu hút du khách và tạo thêm động lực tăng trưởng cho bán lẻ.

Đây là thông tin đưa ra tại tọa đàm “Phát triển Trung tâm Outlet tại TP. Hồ Chí Minh – Cơ hội đột phá và động lực tăng trưởng mới cho Thương mại – Dịch vụ – Du lịch” do Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh tổ chức ngày 19/8.

Theo ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh, thành phố không nhìn Outlet đơn thuần như một nơi bán hàng với giá thấp hơn, mà hướng đến định hình một mô hình thương mại mới, kết hợp hệ sinh thái vừa thúc đẩy tiêu dùng nội địa, vừa thu hút du khách đến thành phố.

Qua nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, Sở Công Thương đang xem xét ba hướng mô hình: Làng Outlet quy mô lớn, nằm ngoài đô thị, hướng đến trở thành điểm đến mua sắm – du lịch; Outlet ngoại vi đô thị, quy mô linh hoạt hơn, phục vụ cả khách đô thị và khu vực lân cận và mô hình Outlet tích hợp, kết hợp mua sắm với lưu trú, giải trí, du lịch và các chức năng dịch vụ khác. Điểm chung của các mô hình này đó là nơi tập trung thương hiệu mạnh, vị trí thuận lợi và tạo được trải nghiệm khác biệt.

“Outlet cũng cần được đặt trong một hệ sinh thái rộng hơn, kết nối với cửa hàng miễn thuế, hoàn thuế VAT, du lịch mua sắm, lưu trú, lữ hành, vận chuyển, ẩm thực, vui chơi giải trí. Đây không còn là bài toán riêng của ngành Công Thương mà cần sự phối hợp của nhiều sở, ngành, cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nhà đầu tư”, ông Nguyễn Nguyên Phương cho biết.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh cho rằng, bài toán quan trọng nhất không chỉ là xây dựng một trung tâm có quy mô lớn mà phải tạo được sức hút đủ mạnh để thương hiệu và khách hàng cùng lựa chọn. Theo đó, để đề án trung tâm Outlet có tính ứng dụng cao, cần làm rõ khách hàng mục tiêu, nguồn hàng, địa điểm, cơ chế chính sách và mô hình đầu tư.

Theo ông Hòa, cần phân biệt rõ nhu cầu của khách quốc tế và khách nội địa. Khách quốc tế có thể tìm kiếm các thương hiệu quốc tế ở giai đoạn cuối mùa, trong khi người tiêu dùng Việt Nam có thể có nhu cầu khác. Đặc biệt, cần trả lời câu hỏi liệu khách quốc tế có thực sự tìm kiếm thương hiệu Việt tại Outlet hay không và người Việt có đến Outlet để mua hàng thương hiệu Việt hay không.

“Cần có cam kết chiến lược để tập hợp đủ thương hiệu quốc tế; đồng thời tạo không gian cho doanh nghiệp Việt xây dựng những thương hiệu riêng, từ kinh nghiệm sản xuất, gia công cho các thương hiệu quốc tế, hướng tới thị trường khu vực và quốc tế. Về địa điểm cũng cần phải tính toán, nghiên cứu kỹ lưỡng, từ các phương án như khu thương mại tự do, khu vực Cái Mép – Thị Vải, tuyến kết nối sân bay Long Thành hay Cần Giờ… để có hiệu quả cao nhất”, ông Nguyễn Ngọc Hòa nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, PGS.TS Đinh Tiên Minh, Khoa Kinh doanh quốc tế và Marketing, Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh cho rằng, điểm mấu chốt khi phát triển Outlet tại TP. Hồ Chí Minh là phải giải được bài toán định vị khác biệt. Outlet không nên chỉ được xem là nơi bán hàng giảm giá, bởi trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển, lợi thế về giá không còn đủ để tạo sức hút bền vững.

Thành phố cần xây dựng Outlet như một điểm đến mua sắm có bản sắc riêng, kết hợp mua sắm với ẩm thực, giải trí, văn hóa và trải nghiệm, đồng thời đưa các thương hiệu Việt có năng lực vào hệ sinh thái để vừa tạo khác biệt vừa quảng bá hình ảnh Việt Nam tới du khách quốc tế.

“Outlet muốn cạnh tranh không thể chỉ bán giá rẻ, mà phải bán một trải nghiệm và một lý do để khách muốn quay trở lại”, PGS.TS Đinh Tiên Minh cho biết.

Ở góc độ nhà đầu tư, đại diện Tập đoàn Liên Thái Bình Dương cho rằng TP. Hồ Chí Minh đang có cơ hội lớn để hình thành một nền kinh tế Outlet, thay vì chỉ xây dựng một trung tâm bán lẻ đơn lẻ. Doanh nghiệp có thể chuẩn bị vốn, thương hiệu, năng lực quản lý và đàm phán với các thương hiệu quốc tế, nhưng điểm nghẽn lớn hiện nay là cơ chế chính sách. Một trong những vấn đề được doanh nghiệp đặc biệt quan tâm là quy định về khuyến mại, giảm giá.

“Đặc thù của Outlet là hàng cuối mùa, hàng cần thanh lý hoặc hàng được sản xuất riêng cho kênh Outlet nên mức giảm giá phải đủ lớn để tạo sức hút. Chúng tôi kiến nghị nghiên cứu, sửa đổi quy định hiện hành về giới hạn giảm giá, đồng thời xây dựng cơ chế kiểm soát để bảo đảm việc giảm giá là thực chất”, bà Lê Hồng Thủy Tiên, Tổng Giám đốc Tập đoàn Liên Thái Bình Dương chia sẻ.

Nhiều ý kiến doanh nghiệp tại đây cũng cho rằng, muốn thu hút các thương hiệu cao cấp, mô hình Outlet phải đạt chuẩn quốc tế về vị trí, hạ tầng, nhà vận hành và quy mô. Các thương hiệu lớn có những tiêu chuẩn riêng và không thể chỉ dựa vào việc có mặt bằng để mời họ vào.

Từ góc độ cơ quan quản lý Trung ương, ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương, cho rằng Outlet có thể là một giải pháp mới để tạo động lực cho thị trường bán lẻ và tăng chi tiêu của du khách.

Bộ Công Thương đã có đề án phát triển Outlet trình Chính phủ, trong đó nghiên cứu ba mô hình gồm làng Outlet cao cấp gắn với du lịch, Outlet đô thị ngoại vi và mô hình tích hợp. TP. Hồ Chí Minh được kỳ vọng là địa phương đi đầu thí điểm do có quy mô thị trường lớn, lượng khách du lịch cao và vai trò trung tâm thương mại của khu vực phía Nam.

Tuy nhiên, cần xác định Outlet là một kênh phân phối chủ động, hàng có thể là sản phẩm cuối mùa được chuyển từ hệ thống bán lẻ chính thống hoặc sản phẩm được sản xuất riêng cho kênh Outlet, từ đó, hình thành hành lang pháp lý chuyên biệt cho Outlet, quy định rõ tiêu chuẩn hàng hóa, chủ thể được đưa hàng vào Outlet, nguồn gốc xuất xứ, cơ chế chuyển hàng và kiểm soát giá. Tiềm năng đã rõ, vấn đề còn lại là quyết tâm từ phía địa phương để hình thành được các trung tâm Outlet xứng tầm.

“TP. Hồ Chí Minh cần sớm rà soát, cập nhật quy hoạch sử dụng đất và hạ tầng giao thông để xác định, bảo lưu những quỹ đất phù hợp, đặc biệt tại các khu vực có khả năng kết nối sân bay, đường cao tốc và dòng khách du lịch; đồng thời xây dựng đề án tổng thể, nghiên cứu các cơ chế ưu đãi về đất đai, thuế, thủ tục hành chính và thu hút các tập đoàn bán lẻ, công ty quản lý Outlet hàng đầu thế giới tham gia phát triển”, ông Trần Hữu Linh cho biết.

Trong định hướng phát triển thành trung tâm thương mại, dịch vụ hàng đầu khu vực, việc xây dựng những trung tâm Outlet không chỉ làm đa dạng hệ sinh thái thương mại – dịch vụ - du lịch, thu hút khách du lịch trong và ngoài nước, mà còn góp phần thúc đẩy tăng trưởng ngành bán lẻ.

“Đây là mô hình mới mẻ tại Việt Nam, nên điều quan trọng nhất là phải định vị được đúng mô hình, đúng vị trí và tạo được giá trị thực cho thị trường”, ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh.