Người dân là trung tâm, là chủ thể sáng tạo và lan tỏa giá trị số

Sự kiện được tổ chức trực tiếp tại Hà Nội và trực tuyến với 34 điểm cầu các tỉnh, thành phố. Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng dự, phát biểu chỉ đạo.

Chủ đề Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2025 là “Chuyển đổi số: Nhanh hơn - hiệu quả hơn - gần dân hơn”, trong đó nhanh hơn để không lỡ nhịp thời đại; hiệu quả hơn để mỗi nguồn lực đều phát huy tối đa giá trị; gần dân hơn để mọi người dân Việt Nam đều chung hưởng thành quả phát triển.

* Mỗi cán bộ, công chức và người dân trở thành công dân số thực thụ

Phát biểu tại sự kiện, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh, Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2025 là sự kiện có ý nghĩa rất quan trọng nhằm nâng cao nhận thức xã hội về vai trò của chuyển đổi số, đưa chuyển đổi số đi vào cuộc sống và mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, doanh nghiệp và toàn xã hội. Đảng, Nhà nước, Chính phủ đã xác định khoa học, công nghệ, sáng tạo, chuyển đổi số là yếu tố quan trọng để xác lập mô hình phát triển mới của đất nước với nhiều yếu tố để hiện thực hóa tăng trưởng nhanh, bền vững, bao trùm, tự chủ.

Vì vậy, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là động lực tăng trưởng kinh tế mà còn là con đường tất yếu để xây dựng Việt Nam thịnh vượng, tăng năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và nâng cao chất lượng đời sống của nhân dân.

Phó Thủ tướng cho biết, kể từ khi Chính phủ ban hành Chương trình Chuyển đổi số quốc gia vào tháng 6/2020, hành trình thúc đẩy và lan tỏa những thành tựu phát triển của công cuộc chuyển đổi số đã trở thành xu thế tất yếu, dòng chảy chủ đạo cho phát triển đất nước. Giai đoạn 2020-2021, Chính phủ tập trung đặt nền móng cho công cuộc chuyển đổi số quốc gia với việc ban hành Chương trình Chuyển đổi số quốc gia toàn diện, xác định chuyển đổi số là động lực đột phá. Cùng với đó, đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, tạo hành lang pháp lý, thúc đẩy chuyển đổi số trong mọi lĩnh vực kinh tế; tập trung đầu tư phát triển hạ tầng viễn thông, các trung tâm dữ liệu, bước đầu tích hợp toàn trình các dịch vụ công trực tuyến.

Phát huy nền tảng đó, giai đoạn 2022 đến nay, Việt Nam tăng tốc phát triển và chuyển đổi số từng bước đi vào cuộc sống. Hoạt động quản lý nhà nước và thực hiện thủ tục hành chính được đẩy mạnh số hóa. 80% bộ ngành địa phương đã có nền tảng chia sẻ dữ liệu dùng chung. Mô hình chính quyền số, đô thị thông minh đã được hình thành. Chính phủ đã chỉ đạo đẩy mạnh triển khai Đề án 06 và phát triển cơ sở dữ liệu dân cư, định danh điện tử. Các dịch vụ công như đăng ký cư trú, cấp giấy khai sinh, bảo hiểm y tế, giao thông,…đều được số hóa, giúp người dân sinh sống, học tập, làm việc trên môi trường số. Hạ tầng số quốc gia được củng cố và kinh tế số đạt gần 20% GDP.

Phó Thủ tướng đề nghị, các bộ, ngành trung ương và địa phương tiếp tục đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, khẩn trương đưa các luật thuộc lĩnh vực khoa học công nghệ, chuyển đổi số đi vào cuộc sống, ban hành đầy đủ các nghị định, thông tư hướng dẫn đồng bộ, kịp thời, đầy đủ; tập trung nguồn lực đầu tư cho hạ tầng số trong đó quan tâm cả hạ tầng cứng (các trung tâm dữ liệu, hạ tầng viễn thông) và hạ tầng mềm (các nền tảng số, cơ sở dữ liệu quốc gia). Đẩy mạnh phổ cập và sử dụng số danh tính số; phấn đấu trong năm 2026, 100% người trưởng thành có danh tính số, tài khoản thanh toán và tài khoản định danh điện tử. Khi danh tính số được xác lập, người dân sẽ trở thành trung tâm của chuyển đổi số, không chỉ là người thụ hưởng mà còn là chủ thể sáng tạo và lan tỏa giá trị số mọi lĩnh vực của đời sống.

Chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ số cần tiếp tục đẩy mạnh trên diện rộng kết hợp đồng bộ với hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia. Trong đó, một số nhiệm vụ rất quan trọng là mở dữ liệu, chia sẻ chính thức. Các cơ sở dữ liệu công phải được chia sẻ theo nguyên tắc có kiểm soát, coi dữ liệu là mạch máu của sáng tạo và của chuyển đổi số. Các bộ, ngành trung ương và địa phương cần đổi mới căn bản tư duy tiếp cận chuyển đổi số, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo. Không phải là bao nhiêu hệ thống được xây dựng, mà là bao nhiêu người dân được hưởng lợi, bao nhiêu giờ lao động được tiết kiệm, bao nhiêu niềm vui được nhân lên.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp và người dân, Phó Thủ tướng đề nghị phát triển doanh nghiệp số và kinh tế số thực chất, thúc đẩy tái cấu trúc mô hình kinh doanh, sản xuất, dịch vụ dựa trên dữ liệu, tự động hóa và nền tảng số để tạo ra những động lực tăng trưởng mới và việc làm mới cho nền kinh tế. Phát triển các nền tảng số có chủ quyền, ưu tiên tính tự chủ, an toàn, minh bạch, bảo mật và bảo vệ chủ quyền số quốc gia.

Các chủ thể của hệ sinh thái chuyển đổi số quốc gia (các viện, trường, doanh nghiệp, startup, các nhà khoa học) phải vươn lên, chủ động nắm bắt các xu hướng mới để trở thành những chiến sĩ tiên phong trong công cuộc phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số của quốc gia.

Mỗi cán bộ, công chức và người dân đều phải trở thành công dân số thực thụ, biết sử dụng và khai thác sáng tạo giá trị trên nền tảng số, tuân thủ pháp luật, các chuẩn mực về đạo đức, văn hóa trong môi trường số.

*Chuyển đổi số tạo ra tác động thực tế đến kinh tế - xã hội

Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh, thông qua Chương trình Chuyển đổi số quốc gia, chuyển đổi số đã được lan tỏa, đi vào mọi mặt cuộc sống của người dân, được ứng dụng trong mỗi gia đình từ những nền tảng thân thuộc nhất như VneID đến những cuộc gọi, tin nhắn Zalo, dịch vụ công trực tuyến,... Sau 5 năm triển khai, Việt Nam đã đi qua giai đoạn khởi động và bước vào thời kỳ tăng tốc với nhiều kết quả nổi bật trên tất cả các mặt: nhận thức, thể chế, Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số. Những thành tựu trong chuyển đổi số quốc gia ở tất cả các ngành, lĩnh vực, địa phương đang mở ra kỷ nguyên số mới, nơi công nghệ và dữ liệu trở thành động lực tăng trưởng và nâng cao năng suất.

Theo Thứ trưởng Vũ Hải Quân, năm 2025 là năm bản lề, kết thúc 5 năm triển khai Chuyển đổi số quốc gia và mở ra Giai đoạn 2 (2026-2030). Giai đoạn mới tập trung vào tính thực chất, tạo ra tác động thực tế đến kinh tế - xã hội, thay vì chỉ dừng lại ở các kết quả trung gian.

Để đánh dấu sự chuyển đổi này, giai đoạn 2 sẽ tập trung vào 5 chuyển đổi căn bản. Đó là từ nhận thức số sang năng lực số, trang bị kỹ năng số thực tế, năng lực làm việc và khai thác dữ liệu cho người dân và cán bộ; từ dịch vụ công trực tuyến sang chính phủ thông minh, tiến tới một chính phủ vận hành và ra quyết định dựa trên phân tích dữ liệu lớn; từ doanh nghiệp số sang kinh tế số, hướng tới mục tiêu kinh tế số chiếm 30%; từ người dân sử dụng sang người dân làm chủ, trao quyền cho người dân làm chủ danh tính số, dữ liệu cá nhân và các tài khoản số của mình. Cuối cùng là từ số hóa dữ liệu sang dữ liệu mở, sẵn sàng chia sẻ, mở dữ liệu một cách an toàn để kích hoạt sự sáng tạo, đặc biệt là trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).

Nhấn mạnh "gần dân hơn” là trọng tâm xuyên suốt trong chủ đề chuyển đổi số năm 2025, Thứ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, mục tiêu là thu hẹp khoảng cách số, đảm bảo mọi người dân, dù ở nông thôn, miền núi hay đô thị, đều được tiếp cận các tiện ích số, dịch vụ công trực tuyến và cơ hội phát triển bình đẳng trong không gian số.

“Gần dân hơn” cũng có nghĩa là chính quyền phục vụ người dân tốt hơn nhờ công nghệ. Chính phủ số, chính quyền số các cấp phải gần dân, hiểu dân hơn thông qua dữ liệu và tương tác trực tuyến, để mọi vấn đề của người dân ở cơ sở đều được “thấu rõ, giải quyết nhanh”. Chuyển đổi số giúp thực hiện mục tiêu một chính quyền “liên thông, minh bạch, phục vụ”, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo.

Cuối cùng “gần dân hơn” còn là xây dựng niềm tin số – yếu tố then chốt để người dân yên tâm, tin tưởng và chủ động tham gia chuyển đổi số. Khi thấy được lợi ích thực sự và an toàn, người dân sẽ trở thành trung tâm, là động lực của tiến trình số hóa quốc gia.

Tại Chương trình, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tôn vinh các tập thể, cá nhân có cách làm hay, chủ động, sáng tạo, quyết liệt trong thực hiện chuyển đổi số quốc gia; đồng thời, công bố kết quả xếp hạng mức độ Chuyển đổi số (DTI) năm 2024 của các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Chỉ số DTI hằng năm được xem là căn cứ quan trọng phản ánh mức độ sẵn sàng và hiệu quả triển khai chuyển đổi số trên phạm vi toàn quốc.