Người thuê nhà trọ kỳ vọng sự minh bạch về tiền điện

Đây là một nội dung theo Nghị định 133/2024/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực, có hiệu lực từ ngày 25/5/2026. Quy định này được xem là bước siết chặt đáng chú ý nhằm chấn chỉnh tình trạng chủ nhà trọ thu tiền điện sai quy định vốn tồn tại nhiều năm qua.

Siết chặt xử phạt

Trước đó, hành vi này được xử lý theo Nghị định 134/2013/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 17/2022/NĐ-CP) với mức phạt từ 7 - 10 triệu đồng. Mức xử phạt này được cho là chưa đủ sức răn đe, dẫn đến tình trạng chủ nhà trọ tự ý nâng giá điện lên 4.000 - 5.000 đồng/kWh.

Không chỉ thu vượt giá quy định, một số chủ nhà còn gộp nhiều chi phí như internet, truyền hình cáp, nước sinh hoạt hay vệ sinh vào tiền điện, khiến người thuê khó kiểm soát và phải chi trả mức cao hơn thực tế sử dụng, thiếu tính minh bạch. 

Khoảng chênh lệch này khiến tiền điện trở thành gánh nặng đáng kể đối với người thuê trọ, đặc biệt là công nhân, lao động nhập cư hoặc các gia đình có trẻ nhỏ - những nhóm có nhu cầu sử dụng điện cao cho sinh hoạt hằng ngày. Không ít người dù biết bị thu cao nhưng vẫn chấp nhận vì ngại va chạm với chủ trọ hoặc khó tìm được nơi ở phù hợp với khả năng tài chính.

Theo quy định hiện hành, cách tính tiền điện tại nhà trọ phụ thuộc vào thời hạn thuê và việc kê khai số người sử dụng điện. Với hợp đồng thuê từ 12 tháng trở lên và có đăng ký tạm trú, người thuê hoặc đại diện có thể ký hợp đồng mua điện trực tiếp với ngành điện.

Trong trường hợp thuê dưới 12 tháng và chủ nhà không kê khai đầy đủ số người, toàn bộ sản lượng điện sẽ được tính theo bậc 3 của biểu giá sinh hoạt (từ 101 - 200 kWh), tương đương khoảng 2.380 đồng/kWh (chưa bao gồm thuế GTGT). 

Trường hợp kê khai đầy đủ, định mức được tính theo số người tạm trú, cứ 4 người tương đương một hộ sử dụng điện, mỗi người được tính 1/4 định mức. Khi số lượng người thuê thay đổi, chủ nhà phải thông báo để điều chỉnh.

Ở góc độ chủ nhà trọ, một số ý kiến cho rằng việc thu tiền điện cao hơn mức quy định không hoàn toàn xuất phát từ mục đích thu lợi. Bà Phạm Thị Nữ, chủ nhà trọ tại phường Ngọc Hà (Hà Nội), cho biết dù mỗi phòng đều được lắp công tơ riêng, song tiền điện hàng tháng vẫn được tính theo công tơ tổng của cả khu nhà trọ với biểu giá lũy tiến.

“Người ngoài nhìn vào nghĩ chúng tôi thu lãi từ tiền điện, nhưng thực tế còn nhiều chi phí phải bù đắp như điện khu vực dùng chung, hành lang, thiết bị chung… Bên cạnh đó, giá điện tăng theo bậc thang khiến chi phí đầu vào cao hơn khi tổng mức tiêu thụ lớn”, bà Nữ chia sẻ.

Cùng quan điểm, bà Hoàng Thị Thanh Hoa, chủ nhà trọ tại phường Ba Đình (Hà Nội), cho rằng việc áp dụng quy định hiện nay vẫn còn một số điểm chưa thực sự thuận tiện. “Những chênh lệch nhỏ về giá, dù không đáng kể về số tiền, vẫn có thể bị coi là vi phạm. Nếu có một mức giá cụ thể, rõ ràng và dễ áp dụng thì sẽ thuận tiện hơn cho cả chủ trọ và người thuê”, bà Hoa kiến nghị.

Người thuê trọ kỳ vọng minh bạch 

Thực tế cho thấy, dù đã có quy định rõ ràng, việc thực thi tại nhiều khu nhà trọ vẫn chưa đồng bộ, khiến người thuê gặp khó khăn trong việc kiểm soát chi phí.

Chị Nguyễn Khánh Linh (thuê trọ tại Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết tiền điện tại khu trọ của chị thường được tính gộp cùng các chi phí khác. “Mỗi tháng tôi phải trả khoảng 4.000 - 4.200 đồng/kWh. Trong khi đó, các phòng khác có mức tiêu thụ tương đương lại thu giá thấp hơn, khoảng 3.800 - 3.900 đồng/kWh. Các khoản phí đi kèm khá khó nắm bắt nên người thuê gần như không có cơ sở để đối chiếu”, chị Linh chia sẻ.