Nguồn cung xăng dầu ổn định, chủ động kịch bản khi giá tăng cao

Chiều 9/4, Bộ Công Thương họp báo thường kỳ quý I/2026 nhiều thông tin liên quan đến nguồn cung xăng dầu, tình hình nhập khẩu xăng dầu, điều hành giá xăng dầu đã được đại diện các đơn vị trong Bộ làm rõ.

Liên quan đến việc nhập khẩu xăng dầu, ông Nguyễn Anh Tuấn - Trưởng phòng Kinh doanh xăng dầu và khí, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết: Thời gian qua, nguồn xăng dầu nhập khẩu từ Trung Đông chịu tác động nhất định từ diễn biến địa chính trị.

Tuy nhiên, theo cập nhật từ các doanh nghiệp đầu mối, các lô hàng đã ký kết cơ bản vẫn được triển khai theo kế hoạch, không xảy ra tình trạng hủy hợp đồng trên diện rộng. Một số lô hàng có chậm tiến độ do gián đoạn vận chuyển song các bên đang tích cực phối hợp để đưa hàng về Việt Nam.

Trong tháng 3, các doanh nghiệp đã tăng cường nhập khẩu với khối lượng lớn, đạt trên 3,2 triệu m³. Cùng với lượng tồn kho trong nước, nguồn cung hiện nay cơ bản đủ để bảo đảm nhu cầu đến tháng 5/2026. Các doanh nghiệp đã chủ động đa dạng hóa nguồn cung, không phụ thuộc vào một khu vực duy nhất.

Ngoài nguồn từ Trung Đông, một số doanh nghiệp đã tăng cường nhập khẩu từ các thị trường khác để cung cấp cho các nhà máy lọc dầu trong nước. Việc đa dạng hóa nguồn cung góp phần giảm thiểu rủi ro và nâng cao tính linh hoạt trong điều hành thị trường.

Đối với nguồn cung nhiên liệu cho ngành hàng không, đây là lĩnh vực chịu tác động khá rõ từ biến động tại Trung Đông. Thực tế cho thấy giá nhiên liệu bay Jet A1 có thời điểm tăng cao khiến chi phí khai thác của các hãng hàng không gia tăng. 

Tuy nhiên, với sự chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan cùng sự chủ động của các doanh nghiệp, nguồn nhiên liệu hàng không trong nước vẫn được duy trì ổn định, không xảy ra tình trạng gián đoạn hoạt động khai thác. Dù chịu áp lực lớn từ thị trường quốc tế, nguồn cung xăng dầu nói chung và nhiên liệu hàng không nói riêng vẫn được bảo đảm, đáp ứng nhu cầu vận tải và tiêu dùng trong nước

Về kịch bản điều hành trong trường hợp giá xăng dầu thế giới tăng trên 200 USD/thùng, ông Nguyễn Anh Tuấn cho hay, Bộ Công Thương đã chủ động xây dựng phương án điều hành theo hướng linh hoạt, sử dụng đồng bộ nhiều công cụ nhằm bảo đảm mục tiêu kép là duy trì nguồn cung và kiểm soát ổn định kinh tế vĩ mô.

Cụ thể, về nguồn cung, Bộ Công Thương chỉ đạo các nhà máy lọc dầu trong nước vận hành ở mức công suất cao nhất có thể; đồng thời chủ động điều chỉnh kế hoạch nhập khẩu nguyên liệu đầu vào, hạn chế phụ thuộc vào một khu vực cung cấp.

Về công cụ giá, các biện pháp bình ổn sẽ được sử dụng linh hoạt. Trong trường hợp cần thiết, cơ quan quản lý có thể phối hợp với Bộ Tài chính để điều chỉnh các sắc thuế liên quan như thuế bảo vệ môi trường, thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng theo thẩm quyền; hoặc trình cấp có thẩm quyền xem xét nhằm giảm áp lực tăng giá đối với xăng dầu trong nước.

Ngoài ra, về kiểm soát tác động vĩ mô, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan để ưu tiên bảo đảm nguồn cung cho các mặt hàng thiết yếu, đặc biệt là nhiên liệu phục vụ sản xuất. Đồng thời, tăng cường dự báo và cung cấp thông tin kịp thời nhằm ổn định tâm lý thị trường.

Cùng đó, một số kỳ điều hành giá xăng dầu bất thường được thực hiện vào thời điểm nửa đêm chỉ xảy ra trong một số kỳ bất thường, không phải là hoạt động diễn ra thường xuyên. Thời điểm điều hành này xuất phát từ yêu cầu bám sát diễn biến giá xăng dầu thế giới và các quy định điều hành liên quan.

Giá xăng dầu thế giới biến động liên tục và được chốt theo chu kỳ giao dịch quốc tế. Việc điều hành vào cuối ngày giúp cơ quan quản lý cập nhật dữ liệu giá mới nhất từ thị trường quốc tế, từ đó xác định giá cơ sở sát với thực tế, hạn chế độ trễ của chính sách. Ngoài ra, việc điều hành vào thời điểm ban đêm cũng giúp triển khai đồng loạt trên toàn quốc, tránh gây xáo trộn hoạt động kinh doanh trong giờ cao điểm và hạn chế tình trạng đầu cơ, mua bán tranh thủ chênh lệch giá trước và sau điều chỉnh.

Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, thời gian tới, cơ quan quản lý sẽ ghi nhận những bất tiện đối với người dân và doanh nghiệp, đồng thời nghiên cứu, tham mưu điều chỉnh thời điểm điều hành giá cho phù hợp với thực tiễn.

Trước đó, tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 3/2026, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định: Về phương án điều hành cung cầu và giá xăng dầu, Bộ Công Thương đảm bảo thực hiện theo 5 nguyên tắc: Thực hiện nghiêm chỉ đạo của Bộ Chính trị, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; đảm bảo an ninh năng lượng, đảm bảo nguồn cung xăng dầu; cập nhật tình hình giá thị trường thế giới để điều hành giá xăng dầu phù hợp với diễn biến thực tiễn; đánh giá tác động đến người dân và các ngành bị ảnh hưởng, đánh giá tác động đến các giải pháp thực hiện "mục tiêu kép"; đảm bảo giá cả ổn định, hài hòa lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng.