Nhận diện đúng vai trò của trái phiếu doanh nghiệp

Sự kiện thu hút mối quan tâm và sự tham gia đông đảo của đại diện lãnh đạo một số bộ ngành, các hiệp hội doanh nghiệp, giới doanh nhân và các chuyên gia kinh tế.

Theo các đại biểu, để phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp lành mạnh, minh bạch, ổn định, cần có sự nhận diện đúng vai trò của trái phiếu doanh nghiệp, đi cùng là các giải pháp đúng và trúng để đáp ứng các mục tiêu thúc đẩy thị trường vốn hiệu quả và bền vững, đóng góp cho sự phát triển của cộng đồng doanh nghiệp, tăng trưởng của nền kinh tế và hội nhập tài chính toàn cầu.

Các đại biểu nhận định, với những vụ việc liên quan đến các vi phạm pháp lý trên thị trường vốn, những rủi ro của thị trường trái phiếu doanh nghiệp bùng nổ mạnh mẽ khi hành lang pháp lý chưa hoàn toàn hoàn thiện và hạ tầng thị trường chưa thực sự đồng bộ.

Các chủ trương chính sách rà soát, quản lý thị trường trái phiếu nói riêng, thị trường vốn nói chung theo hướng sát sao minh bạch, hiệu quả để hướng đến triển vọng tương lai là hoàn toàn đúng đắn; song vẫn khó tránh khỏi những tác động ngắn hạn.

Cũng tại diễn đàn, TS. Cấn Văn Lực, Thành viên Hội đồng tư vấn Chính sách tài chính tiền tệ Quốc gia cho hay, thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam phát triển tương đối nhanh. Đến hết tháng 3 năm nay, tổng dư nợ thị trường trái phiếu đạt 3,3 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 37,4% GDP; trong đó, dư nợ trái phiếu doanh nghiệp tương đương 14,8% GDP. So với các nước châu Á như Hàn Quốc, Trung Quốc, quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp của Việt Nam tuy phát triển nhanh nhưng vẫn còn nhiều dư địa bởi nhu cầu về vốn trung và dài hạn rất lớn trong thời gian tới.

Vấn đề đặt ra hiện nay là trong các năm qua, thị trường trái phiếu doanh nghiệp phát triển tương đối nóng nên cần có giải pháp để kiểm soát. Trong 4 tháng đầu năm nay, quy mô phát hành trái phiếu doanh nghiệp đã giảm, đặc biệt trái phiếu doanh nghiệp do các doanh nghiệp bất động sản phát hành đã giảm mạnh so với cùng kỳ năm 2021, cho thấy thị trường đã được kiểm soát chặt chẽ và đã giảm nhiệt.

Về pháp lý, theo TS. Cấn Văn Lực, để đáp ứng nhu cầu thị trường trái phiếu doanh nghiệp vẫn đòi hỏi những quy định pháp lý cao hơn để điều tiết và lành mạnh hóa thị trường. Trước mắt cần giải quyết dứt điểm các vụ việc vi phạm gần đây để củng cố niềm tin nhà đầu tư cũng như tránh tạo tiền lệ xấu.

Đồng thời, sớm hoàn thiện hành lang pháp lý phù hợp như sửa đổi Nghị định 153/2020/NĐ-CP về phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, Nghị định số 156/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán; rà soát Luật Chứng khoán 2019 để tiến tới sửa đổi; trong đó, nâng chuẩn nhà đầu tư chuyên nghiệp; cân nhắc mức độ phù hợp về quy định tài sản đảm bảo, bảo lãnh phát hành, phân phối trái phiếu....

Ngoài ra, cần có quy định về định hạng tín nhiệm nhằm giúp nhà đầu tư dễ dàng xác định chất lượng doanh nghiệp, mức độ rủi ro của trái phiếu phát hành.

Đặt vấn đề ứng xử với thị trường trái phiếu doanh nghiệp và giải pháp pháp lý để thị trường này phát triển hiệu quả và bền vững, ông Phan Đức Hiếu, Uỷ viên Thường trực Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội cho rằng, Chính phủ cần xem xét, rà soát Luật Chứng khoán và Nghị định 155/2020/NĐ-CP hướng dẫn Luật 54/2019/QH14 về Chứng khoán liên quan nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp để sửa đổi, bổ sung cho phù hợp.

Nếu như nâng được chất lượng thực sự của nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp sẽ có được lợi ích rất dài hạn. Đây là công cụ thị trường để tự họ sàng lọc mà không cần can thiệp về mặt chính sách.

Ông Hiếu cũng nhấn mạnh muốn nâng cao chất lượng của doanh nghiệp phát hành trái phiếu, không gì khác ngoài việc nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp. Nghị quyết 02/NQ-CP 2022 của Chính phủ về nhiệm vụ giải pháp cải thiện môi trường kinh doanh được cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức quốc tế đánh giá rất cao.

Theo đó, có Bộ chỉ số bảo vệ nhà đầu tư. Đó cũng chính là chỉ số nâng cấp chất lượng quản trị doanh nghiệp. Vì thế, lúc này cần phải thực thi mạnh mẽ Nghị quyết 02 của Chính phủ./.