Nhật Bản, Mỹ lần đầu phối hợp can thiệp mua đồng yen sau 15 năm

Đồng 1000 yen và 100 USD. Ảnh: THX/TTXVN

Đây là lần đầu tiên trong vòng 15 năm hai nước thực hiện biện pháp này, đồng thời cả Tokyo và Washington đều khẳng định sẵn sàng tiếp tục hành động nếu cần thiết.

Trước khi các cơ quan chức năng Nhật Bản và Mỹ hành động, đồng yen ngày 30/7 được giao dịch gần mức thấp nhất trong khoảng 40 năm so với đồng USD, có thời điểm tiến sát ngưỡng 164 yen đổi 1 USD. Hoạt động can thiệp được thực hiện trong phiên giao dịch tại New York ngày 31/7, giúp đồng tiền Nhật Bản có thời điểm tăng lên khoảng 157,20 yen đổi 1 USD, mức cao nhất kể từ giữa tháng 5. Các nguồn tin Chính phủ Nhật Bản xác nhận cơ quan quản lý tiền tệ đã tiến hành can thiệp bằng cách mua yen và bán USD.

Bộ trưởng Katayama nhấn mạnh hành động chung này được thực hiện theo Tuyên bố chung của Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản và Mỹ, ban hành vào tháng 9/2025, nhằm ứng phó với tình trạng biến động quá mức và những diễn biến của đồng yen Nhật Bản trong những tháng gần đây.

Bà Katayama cho biết thêm Bộ Tài chính Nhật Bản đang tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình và duy trì liên lạc mật thiết với Bộ Tài chính Mỹ, đồng thời khẳng định hai bên sẽ không ngần ngại tiến hành thêm các đợt can thiệp chung nếu cần thiết. Bà Katayama cho rằng sự phối hợp mới nhất giữa Nhật Bản và Mỹ nhằm gắn kết “an ninh kinh tế” của Tokyo với liên minh vững chắc giữa hai nước.

Tại Washington, Tổng thống Donald Trump xác nhận Washington đã tiến hành mua đồng yen theo đề nghị của Chính phủ Nhật Bản, đồng thời cho rằng hành động này cũng sẽ mang lại lợi ích kinh tế cho Mỹ.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng xác nhận hoạt động can thiệp đã giúp ứng phó với những biến động của đồng yen. Ông Bessent cho biết: “Chúng tôi hoàn toàn ủng hộ các biện pháp quyết liệt của Nhật Bản về thị trường và tiền tệ nhằm điều chỉnh tình trạng đồng yen bị định giá thấp đáng kể”. Trước đó, ngày 30/7, ông Bessent nhận định đồng yen “dường như đang bị định giá rất thấp”. Một chuỗi các động thái phối hợp đã bắt đầu từ ngày 30/7, các cơ quan chức năng Mỹ đã bán đồng euro và mua đồng yen.

Do có thể tác động mạnh đến thị trường, những biện pháp can thiệp phối hợp như vậy cũng thường vấp phải sự chỉ trích. Bà Janet Yellen, người tiền nhiệm của ông Bessent, từng cho rằng hoạt động can thiệp chỉ nên được thực hiện trong những trường hợp “hiếm hoi” và các nền kinh tế phát triển không nên tìm cách thao túng tỷ giá hối đoái.

Tuy nhiên, Bộ Tài chính Mỹ dưới sự lãnh đạo của ông Bessentlo ngại đồng yen suy yếu quá mức có thể gây tổn hại cho nền kinh tế Mỹ. Một quan chức Bộ Tài chính Nhật Bản cho biết: “Mỹ coi đồng yen thấp là một lợi thế đối với hàng xuất khẩu của Nhật Bản, đồng thời là một bất lợi đối với nền kinh tế Mỹ”.

Một rủi ro khác là làn sóng bán tháo trên diện rộng đối với các tài sản của Nhật Bản có thể lan sang trái phiếu chính phủ Mỹ, khiến lãi suất tăng lên. Diễn biến này có nguy cơ kéo theo những ảnh hưởng dây chuyền đối với lãi suất vay mua nhà và các điều kiện kinh tế khác.

Hiệu quả kéo dài của đợt can thiệp mới nhất vẫn cần được theo dõi, trong bối cảnh các thị trường tài chính đang đánh giá khả năng Nhật Bản tăng phát hành trái phiếu chính phủ để tài trợ cho các chính sách thuế và chi tiêu của Thủ tướng Sanae Takaichi.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội X ngày 31/7, Bộ trưởng Tài chính Mỹ cho biết ông mong đợi cuộc gặp với Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản Kazuo Ueda tại hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc ngân hàng trung ương Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20), dự kiến được tổ chức tại Mỹ trong tháng 8.

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản có thể phải đối mặt với sức ép tăng lãi suất khi chuẩn bị cho cuộc họp chính sách tiền tệ tiếp theo vào tháng 9.

Trước đó, ngày 30/4, Chính phủ Nhật Bản và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản từng can thiệp vào thị trường ngoại hối bằng cách bán USD và mua yen. Tuy nhiên, hoạt động can thiệp đơn phương của Tokyo đã không thể khắc phục tình trạng suy yếu của đồng yen.

Mối lo ngại về đồng tiền Nhật Bản gia tăng trong bối cảnh Thủ tướng Takaichi thúc đẩy kế hoạch giảm thuế tiêu dùng nhưng chưa xác định cụ thể nguồn tài chính bù đắp.

Lần gần nhất Nhật Bản và Mỹ phối hợp can thiệp thị trường ngoại hối là vào tháng 3/2011, nhằm kiềm chế đà tăng giá của đồng yen sau trận động đất và sóng thần nghiêm trọng tại khu vực Đông Bắc Nhật Bản.