Nhiều ngân hàng tư nhân nhỏ “rục rịch” niêm yết cổ phiếu lên HoSE

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam được dự báo có nhiều yếu tố thuận lợi để bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới, một số ngân hàng tư nhân nhỏ đã khởi động lại kế hoạch niêm yết cổ phiếu trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HoSE). Động thái này được kỳ vọng hỗ trợ các ngân hàng nhỏ nâng cao tính cạnh tranh cũng như tăng khả năng tiếp cận nguồn vốn mới để củng cố bộ đệm vốn đang chịu nhiều áp lực.

Ngày 22/7 tới đây, gần 540 triệu cổ phiếu VAB của Ngân hàng TMCP Việt Á (VietABank) sẽ chính thức giao dịch phiên đầu tiên trên HoSE. Giá tham chiếu trong phiên mở cửa là 14.250 đồng/cổ phiếu, với biên độ dao động là 20%.

Kế hoạch niêm yết cổ phiếu VAB trên sàn giao dịch chứng khoán chính thức được cổ đông ngân hàng này thông qua tại kỳ Đại hội đồng cổ đông thường niêm năm 2025 diễn ra vào cuối tháng 4.

Trước khi chuyển sàn, VAB đã dừng giao dịch trên sàn UPCoM từ ngày 10/7, với mức giá đóng cửa là 15.200 đồng/cổ phiếu. Việc chuyển sàn niêm yết trên HoSE đã giúp cổ phiếu này giao dịch rất tích cực trong năm 2025, với mức tăng 67% so với đầu năm và cũng là mức cao nhất trong hơn ba năm qua.

Không chỉ riêng VAB, một số ngân hàng nhỏ cũng “rục rịch” kế hoạch chuyển sàn sang HoSE trong bối cảnh thị trường chứng khoán được dự báo có nhiều thuận lợi trong thời gian tới.

Mới đây, Ngân hàng TMCP Việt Nam Thương Tín (VietBank, UPCOM: VBB) công bố Nghị quyết của Hội đồng quản trị về việc chấp thuận triển khai phương án niêm yết cổ phiếu VBB trên HoSE.

Vietbank dự kiến thời gian hoàn tất niêm yết trên HoSE chậm nhất trong quý I/2026. Thời điểm cụ thể sẽ trình Hội đồng quản trị quyết định trên cơ sở phù hợp với Giấy phép/Chấp thuận của cơ quan quản lý Nhà nước.

Trước đó, tại đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2025, lãnh đạo ngân hàng này chia sẻ, VietBank đã đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật về kết quả kinh doanh, hiệu quả hoạt động, các chỉ số tài chính và quản trị điều hành để thực hiện niêm yết trên sàn HoSE.

Khi đưa cổ phiếu niêm yết trên sàn chính thức cần tối ưu hoá giá cổ phiếu và lợi ích cổ đông. Do đó, ngân hàng sẽ cân nhắc lựa chọn thời điểm phù hợp, có thể vào năm 2025 hoặc đầu năm 2026, nhằm đảm bảo định giá cổ phiếu tối ưu khi lên sàn.

Trong hệ thống ngân hàng, hiện có 7 ngân hàng thương mại cổ phần quy mô nhỏ đang giao dịch cổ phiếu trên thị trường UPCoM, gồm: Ngân hàng TMCP An Bình (ABBank, UPCoM: ABB), Ngân hàng TMCP Bản Việt (BVBank, UPCoM: BVB), Ngân hàng TMCP Kiên Long (KienlongBank, UPCoM: KLB),  Ngân hàng TMCP Thịnh Vượng và Phát triển (UPCoM: PGB), Ngân hàng TMCP Sài Gòn Công Thương (SaigonBank, UPCoM: SGB), VietBank và VietABank

Ngoài ra, còn 3 ngân hàng khác hoạt động trên sàn phi chính thức OTC, gồm Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam, Ngân hàng TMCP Bảo Việt (BaoVietBank) và Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB).

Ngoài VAB, VBB, các ngân hàng nhỏ như KLB, BVB và SGB cũng công bố kế hoạch niêm yết trên HOSE trong giai đoạn 2025-2026 tại mùa đại hội cổ đông vừa qua. Theo các ngân hàng này, việc niêm yết cổ phiếu trên HOSE là có ý nghĩa rất quan trọng trong chiến lược phát triển của ngân hàng, thể hiện ngân hàng ngày càng minh bạch trong hoạt động, đồng thời giúp doanh nghiệp phát triển bền vững, tăng cường khả năng cạnh tranh.

Thực tế cũng đã chứng minh, việc niêm yết cổ phiếu trên HOSE thường mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp và cổ đông, bao gồm tăng cường khả năng huy động vốn, nâng cao uy tín, mở rộng khả năng tiếp cận nhà đầu tư.

Bình luận về việc nhiều ngân hàng nhỏ lên kế hoạch niêm yết trên HoSE, các chuyên gia của Công ty cổ phần Xếp hạng Tín nhiệm Đầu tư Việt Nam (VIS Rating) cho rằng, động thái chiến lược này nhằm mục đích tăng cường khả năng tiếp cận nguồn vốn mới, đặc biệt là từ các nhà đầu tư nước ngoài để củng cố bộ đệm vốn đang chịu nhiều áp lực và hỗ trợ các mục tiêu tăng trưởng tín dụng đầy tham vọng.

Theo VIS Rating, các ngân hàng nhỏ hiện đang đối mặt với áp lực vốn rất lớn. Tính đến cuối năm 2024, tỷ lệ an toàn vốn cấp 1 trung bình của các ngân hàng nhỏ chỉ đạt khoảng 8,7%, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình toàn ngành là 10,4%.

Nguyên nhân là do lợi nhuận của các ngân hàng này đạt mức thấp hơn trung bình ngành trong giai đoạn 2020-2024. Cộng thêm chất lượng tài sản yếu vì tỷ lệ nợ xấu gia tăng trong năm 2024 và khả năng huy động vốn cổ phần hạn chế.

Trong khi đó, nhiều ngân hàng nhỏ đang đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng cao, từ 16%-20% trong năm 2025, vượt xa mức tăng trưởng chung của toàn ngành. Nếu không bổ sung vốn mới, tỷ lệ an toàn vốn (CAR) của các ngân hàng nhỏ dự kiến sẽ giảm hơn 200 điểm cơ bản khi đạt được các mục tiêu tăng trưởng tài sản và lợi nhuận vào cuối năm 2026.

Để đảm bảo bộ đệm vốn, các ngân hàng nhỏ đang thực hiện đồng thời nhiều giải pháp, bao gồm niêm yết cổ phiếu và phát hành trái phiếu thứ cấp.

Đối với hoạt động niêm yết cổ phiếu, hiện các ngân hàng nhỏ đang thúc đẩy thực hiện thông qua việc niêm yết cổ phiếu trên thị trường chứng khoán chính thức (HoSE) và phát hành thêm cổ phiếu ra công chúng để tăng vốn điều lệ.

Tuy vậy, kinh nghiệm trước đây cho thấy, việc huy động vốn cổ phần của ngân hàng ở Việt Nam có thể mất hơn 2 năm để hoàn thành (ví dụ như trường hợp của BAB, VBB). Do đó, để thu hẹp khoảng cách vốn, các ngân hàng nhỏ sẽ tiếp tục phụ thuộc nhiều vào trái phiếu thứ cấp, còn việc niêm yết cổ phiếu được kỳ vọng mang lại lợi ích trong dài hạn.

Theo VIS Rating, dù trái phiếu thứ cấp có chi phí phát hành cao hơn so với nợ ưu tiên (ví dụ trái phiếu thường), nhưng được tính vào vốn cấp 2 trong tỷ lệ an toàn vốn và hỗ trợ nguồn vốn dài hạn.

Theo quy định hiện hành, các trái phiếu thứ cấp đủ điều kiện có thể giúp ngân hàng đáp ứng tỷ lệ an toàn vốn mà không cần pha loãng vốn cổ phần. Do đó, trái phiếu thứ cấp sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc giúp các ngân hàng nhỏ đáp ứng tỷ lệ an toàn vốn và thúc đẩy tăng trưởng tín dụng trong thời gian tới.