Nhìn lại những đợt biến động của giá dầu trong thế kỷ XXI

Ngày 9/9, giá dầu Brent Biển Bắc đã vượt 100 USD/thùng sau khi xung đột giữa Mỹ và Iran leo thang kể từ cuối tháng 8, làm gia tăng nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu. Dưới đây là những diễn biến đáng chú ý của giá dầu trong thế kỷ XXI, trong đó có thời điểm giá dầu thô tăng lên mức cao kỷ lục gần 150 USD/thùng vào năm 2008, trước khi lần đầu tiên rơi xuống mức âm 12 năm sau đó do đại dịch COVID-19.

* 2008: Giá dầu lập kỷ lục trên 147 USD/thùng

Ngày 11/7/2008, giá dầu Brent lập kỷ lục 147,50 USD/thùng, sau khi lần đầu tiên vượt mốc 100 USD/thùng vào đầu năm. Cùng ngày, giá WTI cũng đạt mức cao kỷ lục 147,27 USD/thùng. Giá dầu tăng mạnh do lượng dầu dự trữ tại Mỹ giảm, nhu cầu của Trung Quốc tăng mạnh và bất ổn tại hai thành viên quan trọng của Tổ chức các Nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) là Iran và Nigeria. Đồng USD suy yếu cũng hỗ trợ mạnh cho giá dầu. Tuy nhiên, đến tháng 12/2008, giá Brent lao dốc xuống khoảng 36 USD/thùng do kinh tế thế giới rơi vào suy thoái nghiêm trọng sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.

* 2011: Mùa Xuân Arập

Giá dầu Brent tăng vọt lên 127 USD/thùng vào tháng 3/2011 sau khi bất ổn bùng phát tại khu vực Trung Đông và Bắc Phi, nơi có nhiều nước sản xuất dầu.

Thị trường tiếp tục tăng mạnh sau khi các cuộc nổi dậy được gọi là “Mùa Xuân Arập” lật đổ các nhà lãnh đạo cầm quyền lâu năm tại Tunisia, Ai Cập và Yemen. Bất ổn cũng lan sang nhiều khu vực khác, đặc biệt là Libya, một nước sản xuất dầu lớn.

* 2012: Lệnh cấm vận dầu thô Iran

Giá dầu tăng lên trên 100 USD/thùng sau khi các nước phương Tây áp đặt hàng loạt biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Iran, trong đó có lệnh cấm xuất khẩu dầu thô, nhằm ngăn chặn chương trình hạt nhân của nước này. Căng thẳng lan rộng tại Trung Đông do xung đột ở Syria khiến giá dầu gần như liên tục duy trì trên 100 USD/thùng cho đến năm 2014. Sau đó, giá dầu giảm xuống dưới 50 USD/thùng vào đầu năm 2015 do dầu đá phiến của Mỹ tràn ngập thị trường.

* 2020: Đại dịch COVID-19

Giá dầu lần đầu tiên trong lịch sử rơi xuống mức âm trong thời gian ngắn sau khi đại dịch COVID-19 bùng phát. Tình trạng thiếu kho chứa dầu và cuộc chiến về giá giữa Saudi Arabia và Nga cũng góp phần khiến thị trường lao dốc. Giá WTI giảm xuống âm 40,32 USD/thùng, đồng nghĩa các nhà sản xuất phải trả tiền cho người mua để nhận dầu. Trong cùng thời gian, giá dầu Brent giảm xuống mức thấp kỷ lục 15,98 USD/thùng.

* 2022: Xung đột Nga - Ukraine bùng phát

Giá dầu kỳ hạn vượt 100 USD/thùng vào tháng 2/2022, ngay sau khi xung đột giữa Ukraine và Nga, một trong những nước sản xuất dầu lớn, bùng phát. Đến tháng 3 cùng năm, giá dầu tiến sát mức cao kỷ lục năm 2008. Giá Brent vọt lên 139,13 USD/thùng, trong khi WTI đạt 130,50 USD/thùng giữa những lo ngại nguồn cung dầu không đủ đáp ứng nhu cầu gia tăng sau khi các nước phương Tây áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Nga. Cùng với nhu cầu phục hồi sau đại dịch COVID-19, giá dầu phần lớn duy trì trên 100 USD/thùng cho đến mùa Hè năm 2022. Sau đó, giá dầu giảm trở lại, chủ yếu do nguồn cung dồi dào.

* 2026: Xung đột Mỹ - Iran

Giá dầu tăng vượt 100 USD/thùng ngay sau khi cuộc chiến giữa Mỹ và Iran bắt đầu ngày 28/2. Xung đột đã khiến hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz gần như bị đình trệ. Đây là tuyến đường vận chuyển gần 20% lượng dầu của thế giới. Giá dầu Brent Biển Bắc tăng lên mức cao nhất 126,41 USD/thùng vào cuối tháng 4. Trong khi đó, giá dầu ngọt nhẹ Mỹ (WTI) tăng lên 119,48 USD/thùng vào đầu tháng 3.

Kỳ vọng xung đột hạ nhiệt, sự suy yếu nhu cầu dầu của Trung Quốc và việc nhiều quốc gia ồ ạt giải phóng dầu từ kho dự trữ chiến lược đã khiến giá dầu giảm trở lại trong tháng 6. Tuy nhiên, căng thẳng gần đây với các cuộc không kích giữa Mỹ và Iran tại nhiều khu vực trong khu vực đã đẩy giá Brent vượt trở lại 100 USD/thùng, trong khi giá WTI hiện ở khoảng 95 USD/thùng./.