“O du kích nhỏ” kể chuyện áp giải phi công Mỹ

Giây phút cùng đồng đội áp giải giặc lái là ký ức khó quên đối với bà Thảo. Đầu năm 1967, Mỹ tăng cường ném bom trên các căn cứ trọng điểm ở Thanh Hóa, đặc biệt là cầu Hàm Rồng… Bầu trời Hàm Rồng vang rền tiếng gầm rú của máy bay giặc, mặt đất rung chuyển bởi những loạt bom hạng nặng của kẻ thù dồn dập dội xuống. Quân dân Hàm Rồng - Nam Ngạn -Yên Vực dũng cảm bám chắc trận địa với ý chí quyết chiến, quyết thắng. Hàng chục khẩu súng cao xạ của bộ đội chủ lực ở các trận địa Đồng Đá, Yên Vực, Nam Bình, Cồn Đu (bờ Bắc), đồi C4… tiêu diệt hàng trăm máy bay của giặc Mỹ.

“Đó là những ngày mưa phùn rét mướt của tháng 3/1967, tôi và đồng đội nhận được nhiệm vụ của cấp trên rằng bộ đội chủ lực của ta đã bắn rơi máy bay Mỹ ở khu vực cầu Đò Lèn (huyện Hà Trung), ga Nghĩa Trang (huyện Hậu Lộc). Viên phi công Mỹ đã nhảy dù thoát thân, dù bay về phía sông Mã (đoạn qua cầu Hàm Rồng). Cấp trên ra lệnh phải truy tìm để bắt sống. Nhận được tin, các đơn vị ở xã Hoằng Quang (huyện Hoằng Hóa) dong thuyền ra sông bắt sống được giặc lái Mỹ. Đơn vị cho tôi cùng 2 đồng chí ra áp tải viên phi công từ núi Ngọc (Hàm Rồng) đưa về trận địa pháo Hàm Rồng", bà Lê Thị Thảo nhớ lại.

Ngày ấy, cô gái Lê Thị Thảo mới gần 20 tuổi, dáng người nhỏ bé, nặng chưa đầy 40kg. Sau khi bàn giao phi công Mỹ cho cấp trên, Thảo quay về trung đội dân quân địa phương, tiếp tục chiến đấu. Hình ảnh nữ chiến sĩ dân quân Lê Thị Thảo áp giải phi công Mỹ qua cầu để tận mắt thấy cầu Hàm Rồng vẫn hiên ngang tồn tại dưới “mưa bom, bão đạn” của quân thù đã được tổ làm phim tài liệu “Người Hàm Rồng” của Điện ảnh Quân đội ghi lại chân thực. Hình ảnh tên giặc lái Mỹ to cao cúi đầu bước đi, bên cạnh là cô dân quân nhỏ bé đang áp giải đã nói lên sức mạnh của Người Hàm Rồng - xứ Thanh. Hình ảnh này được coi là “biểu tượng thứ 2” của “o du kích nhỏ giương cao súng/ thằng Mỹ lênh khênh bước cúi đầu” (sau thời điểm “o du kích nhỏ” Nguyễn Thị Kim Lai, xã Phú Phong, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh dẫn giải giặc lái Mỹ do nhà báo Phan Thoan - phóng viên báo Hà Tĩnh chụp vào tháng 9/1965).

Tháng 6/1968, Lê Thị Thảo đi bộ đội, đóng quân ở Trường sỹ quan Phòng không - Không quân tại Sơn Tây, tỉnh Hà Tây (nay là thành phố Hà Nội). Đến tháng 10/1972, bà Lê Thị Thảo xuất quân; năm 1991 về hưu hưởng chế độ một lần. Suốt những năm qua, bà Lê Thị Thảo luôn sống vui vẻ, lạc quan trong sự đùm bọc, thương yêu của bà con chòm xóm. Hồi ức về cuộc chiến năm xưa vẫn còn nguyên trong ký ức, mỗi khi có dịp, bà Thảo lại say sưa kể lại những kỷ niệm trong trận chiến bảo vệ cầu Hàm Rồng năm ấy.

60 năm đã qua, cầu Hàm Rồng vẫn hiên ngang, hùng dũng đứng đó, nối những niềm vui giữa đôi bờ sông Mã, như lời hát trong nhạc phẩm “Chào sông Mã anh hùng” của nhạc sỹ Xuân Giao: "Hùng vĩ đứng bên Hàm Rồng đó. Cau chuối bờ Nam Ngạn tươi xanh. Tên cô dân quân hiên ngang. Mãi mãi vang cùng sông Mã anh hùng. Hò ơi ơ ớ dô khoan, ơ ớ dô khoan...".