OCOP Phú Quốc vươn tầm, thành “đại sứ” du lịch đảo Ngọc

Đảo Ngọc Phú Quốc, tỉnh An Giang từ lâu đã định vị thương hiệu là thiên đường du lịch biển đảo. Tuy nhiên, trong tầm nhìn phát triển kinh tế - xã hội bền vững, Phú Quốc xây dựng một hệ sinh thái kinh tế “Du lịch - Thương mại - Nông, lâm, thủy sản”; trong đó, chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) chuẩn hóa tinh hoa bản địa, biến những đặc sản truyền thống thành những “đại sứ văn hóa” vươn tầm quốc tế.

* Chuẩn hóa tinh hoa bản địa 

Theo Phòng Nông nghiệp và Môi trường đặc khu Phú Quốc, đảo Ngọc hiện có 68 sản phẩm OCOP còn hiệu lực đạt từ 3 sao trở lên của 18 chủ thể, gồm: 45 sản phẩm 3 sao, 14 sản phẩm 4 sao và 9 sản phẩm 5 sao.

Đây là kết quả của quá trình chuyển dịch mạnh mẽ từ việc bán sản phẩm thô sang chế biến sâu và đóng gói hiện đại.

Sản phẩm tiêu Phú Quốc đạt OCOP 3 sao của tỉnh An Giang trưng bày tại triển lãm sản phẩm OCOP tiêu biểu vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Ảnh: Thanh Sang/TTXVN

Ông Huỳnh Văn Định, Trưởng phòng Nông nghiệp và Môi trường đặc khu Phú Quốc chia sẻ, Phú Quốc có rất nhiều lợi thế để phát triển sản phẩm OCOP, có nguồn nguyên liệu đặc trưng, có nghề truyền thống lâu đời, có thế mạnh về thủy sản, nông sản, sản phẩm chế biến và nhất là có lợi thế gắn sản phẩm OCOP với du lịch, dịch vụ và quảng bá hình ảnh địa phương.

Vì vậy, phát triển sản phẩm OCOP đối với Phú Quốc không chỉ là phát triển một sản phẩm mà còn là phát triển giá trị đặc sản địa phương, nâng cao thu nhập cho người dân và từng bước xây dựng thương hiệu của đặc khu. 

Thay vì chỉ bán tiêu hạt hay cá cơm tươi, các doanh nghiệp đã ứng dụng công nghệ cao để gia tăng giá trị sản phẩm. Cụ thể là đối với hồ tiêu, nhiều vùng trồng trên đảo đã chuyển sang hệ thống tưới nhỏ giọt tự động, bón phân hữu cơ đạt tiêu chuẩn GlobalGAP, VietGAP.

Tiếp đến, sản phẩm nước mắm truyền thống, các nhà thùng như Khải Hoàn, Thanh Quốc đã áp dụng hệ thống quản lý chất lượng HACCP, ISO và đầu tư các thiết bị lọc tinh khiết, hệ thống bán tự động để đảm bảo sản phẩm ra đời với chất lượng cao nhất mà vẫn giữ được hồn cốt làng nghề trăm năm. 

Bà Hồ Kim Liên, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty cổ phần Thương mại Khải Hoàn cho biết, nước mắm Phú Quốc Khải Hoàn tham gia chương trình OCOP từ năm 2020 với các loại sản phẩm như: nước mắm 43 - 40 - 38 - 30N; trong đó, 43 - 40 - 38N đạt OCOP 5 sao vào năm 2023 và 30N đạt 4 sao. Năm 2026, Khải Hoàn tiếp tục duy trì 3 sản phẩm 5 sao (43 - 40 - 38N) đã gửi hồ sơ về tỉnh và đăng ký mới 2 sản phẩm 45 - 20N 5 sao. 

Chương trình OCOP đối với Khải Hoàn không chỉ là tôn vinh sản phẩm đặc trưng của địa phương mà còn là cơ sở dữ liệu minh bạch cho sản phẩm khi lưu hành ngoài thị trường, khẳng định thêm một lần nữa giá trị về chất lượng cũng như văn hóa ẩm thực của một sản phẩm có bề dày lịch sử hàng trăm năm tại đảo Ngọc Phú Quốc, giúp cho người tiêu dùng an tâm tin dùng - một thứ gia vị không thể thiếu trong mọi gian bếp gia đình Việt.

Tiếp đến, bà Nguyễn Thị Tịnh, Giám đốc Công ty TNHH sản xuất và kinh doanh nước mắm Thanh Quốc chia sẻ, doanh nghiệp ưu tiên nhất về vấn đề chất lượng để đạt được sản phẩm OCOP 3 sao, 5 sao. Doanh nghiệp đặc biệt chú trọng vấn đề môi trường, đầu tư hệ thống xử lý chất thải, bảo vệ môi trường; đầu tư thiết bị máy móc, hệ thống lọc nước mắm, đóng chai bán tự động… trong quá trình sản xuất để cho ra một chai nước mắm thành phẩm ngon, chất lượng. 

Trong số sản phẩm OCOP của Phú Quốc, người tiêu dùng đặc biệt ưa thích sản phẩm cá thu muối dùi trong nước mắm cốt của anh Nguyễn Huỳnh Anh Khoa (Doanh nghiệp nước mắm Huỳnh Khoa).

Từ món ăn gia đình, anh đã nâng tầm thành đặc sản có quy trình sản xuất nghiêm ngặt: Cá thu tươi được dùi muối 7 ngày rồi tiếp tục ngâm trong nước mắm cốt trên 35N suốt 2 - 3 tháng để tạo hậu vị ngọt béo đặc trưng của sản phẩm. 

* “Đại sứ văn hóa” vươn tầm quốc tế 

Phó Chủ tịch UBND đặc khu Phú Quốc Nguyễn Lê Quốc Toàn nhấn mạnh, một trong những hướng đi chiến lược của Phú Quốc là gắn kết sản phẩm OCOP vào chuỗi cung ứng du lịch. Các sản phẩm không chỉ là món quà lưu niệm chất lượng cao mà còn trở thành nhân tố chính trong các mô hình du lịch trải nghiệm.

Du khách đến đảo Ngọc giờ đây không chỉ ngắm biển, khám phá rừng mà còn có thể tham quan nhà thùng nước mắm, hái sim rừng, thu hoạch hồ tiêu hay trải nghiệm nuôi ngọc trai trên biển… Phú Quốc hỗ trợ doanh nghiệp đưa sản phẩm OCOP vào các điểm trưng bày tại sân bay, chợ đêm, các siêu thị lớn như King Kong Mart, Long Beach Mart và các khu nghỉ dưỡng cao cấp.

Qua đó, giúp lan tỏa câu chuyện văn hóa, lịch sử và hình ảnh con người Phú Quốc đến bạn bè quốc tế một cách tự nhiên và hiệu quả nhất. 

Bên cạnh đó, để sản phẩm OCOP thâm nhập các thị trường khó tính như châu Âu, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc… Phú Quốc đẩy mạnh công tác chuẩn hóa quy trình và chuyển đổi số. Các sản phẩm được đầu tư bao bì hiện đại, tích hợp mã QR để truy xuất nguồn gốc rõ ràng, nâng cao uy tín thương hiệu. 

Hiện nay, nhiều sản phẩm OCOP Phú Quốc đã chủ động lên các sàn thương mại điện tử như: Shopee, TikTok, Lazada. Những phiên livestream không chỉ giúp tăng doanh thu mà còn là kênh truyền thông hiệu quả để người tiêu dùng hiểu sâu sắc hơn về giá trị truyền thống.

Ông Huỳnh Văn Định, Trưởng phòng Nông nghiệp và Môi trường đặc khu Phú Quốc chia sẻ, việc nâng cấp tinh hoa đặc sản là nỗ lực rất lớn của Phú Quốc và doanh nghiệp, nhằm khẳng định vị thế trên bản đồ quốc tế. Sự kết hợp giữa danh dự làng nghề truyền thống và tư duy kinh doanh hiện đại đang giúp các đặc sản Phú Quốc tự tin bước ra thế giới, xây dựng một hệ sinh thái kinh tế biển đảo bền vững và thịnh vượng. 

Đảo Ngọc Phú Quốc tiếp tục chú trọng nâng cao chất lượng sản phẩm OCOP hiện hữu bằng những giải pháp đồng bộ, phát triển thêm các sản phẩm OCOP mới của đảo Ngọc trên cơ sở phát huy lợi thế địa phương, gắn với nhu cầu thị trường và định hướng phát triển kinh tế của đặc khu.

Cụ thể là chuẩn hóa quy trình sản xuất bằng công nghệ hiện đại, ứng dụng hệ thống quản lý chất lượng quốc tế, đầu tư thiết bị chuyên dụng, phát triển sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững… 

Chất lượng sản phẩm OCOP Phú Quốc gắn liền với hệ sinh thái biển đảo, do đó Phú Quốc hỗ trợ các doanh nghiệp đầu tư hệ thống xử lý môi trường bài bản ngay tại cơ sở sản xuất để đảm bảo sự phát triển bền vững; ưu tiên sử dụng các loại bao bì sinh học, thân thiện với môi trường nhằm bảo vệ hệ sinh thái biển đảo.

Đồng thời, sản phẩm OCOP không chỉ tốt “gỗ” mà còn phải đẹp “nước sơn”, doanh nghiệp đầu tư mạnh vào nhãn mác, tích hợp mã QR để khách hàng dễ dàng truy xuất nguồn gốc, câu chuyện sản phẩm và uy tín thương hiệu. Chủ thể chuyển dịch từ “sản xuất những gì mình có” sang “chế biến những gì thị trường cần” và hướng dẫn sử dụng, chế biến chi tiết để sản phẩm đặc thù miền biển có thể thâm nhập vào bếp ăn của mọi miền từ Nam ra Bắc và xuất khẩu. 

Phú Quốc đẩy mạnh chuyển đổi số và tiếp thị hiện đại các sản phẩm OCOP nhằm rút ngắn khoảng cách với người tiêu dùng, đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, livestream…

Đồng thời, Phú Quốc tận dụng tối đa lượng khách du lịch đến đảo Ngọc, đặc biệt là du khách quốc tế thông qua các kênh như: thiết lập các điểm trưng bày tại các siêu thị và cửa hàng lớn như King Kong Mart, Long Beach Mart, sân bay và các resort cao cấp để sản phẩm OCOP tiếp cận trực tiếp với khách quốc tế.

Mặt khác, phát triển mạnh mô hình du lịch nông nghiệp, biến nhà thùng nước mắm, vườn tiêu, cơ sở ngọc trai… thành các điểm du lịch trải nghiệm và trở thành những “kênh truyền thông” hiệu quả nhất. 

Đảo Ngọc Phú Quốc không chỉ định vị thương hiệu là thiên đường du lịch biển đảo mà còn đang khẳng định vị thế bằng những sản phẩm đặc trưng địa phương. Thông qua Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP), đảo Ngọc đang tập trung nâng cao chất lượng để đưa nông sản, đặc sản truyền thống vươn xa.

Qua đó, tạo bứt phá cho kinh tế bản địa và người nông dân; làm phong phú và khác biệt hóa sản phẩm du lịch, bởi sản phẩm OCOP chất lượng cao chính là những món quà lưu niệm mang đậm “hương vị” đảo Ngọc mà không nơi nào có được; bảo tồn văn hóa và ngành nghề truyền thống; định vị thương hiệu toàn cầu và phát triển bền vững…

Các sản phẩm OCOP Phú Quốc không chỉ dừng lại là đặc sản địa phương mà đang tự tin trở thành những “đại sứ văn hóa”, góp phần nâng tầm thương hiệu du lịch của đảo Ngọc trên bản đồ thương mại và du lịch quốc tế.