Pháp khắc tên 72 nữ học giả xuất chúng lên tháp Eiffel

Tháp Eiffel tại thủ đô Paris, Pháp. Ảnh: THX/TTXVN

Hơn 130 năm kể từ ngày kiến trúc sư Gustave Eiffel khắc tên 72 nhà khoa học nam lên chân công trình vĩ đại mang tên ông, chính quyền thủ đô Paris của Pháp nay chuẩn bị viết tiếp lịch sử theo một cách công bằng hơn: bổ sung tên của 72 nữ học giả xuất chúng, nhằm vinh danh những đóng góp của họ.

Ủy ban chuyên gia phụ trách dự án nhấn mạnh trong báo cáo gửi Thị trưởng Paris - bà Anne Hidalgo ngày 5/9: “Mục tiêu là làm nổi bật vai trò lịch sử của phụ nữ trong khoa học và công nghệ”. Sáng kiến này được coi là lời đáp lại “Hiệu ứng Matilda” – khái niệm do nhà sử học Mỹ Margaret Rossiter đưa ra năm 1993, chỉ sự phủ nhận hoặc xem nhẹ có hệ thống đối với công trình khoa học của phụ nữ, lấy cảm hứng từ nhà hoạt động vì nữ quyền Matilda Joslyn Gage.

Ủy ban thực hiện dự án do nhà vật lý thiên văn Isabelle Vauglin - Phó Chủ tịch Hiệp hội Phụ nữ và Khoa học, cùng ông Jean-Francois Martins - Giám đốc công ty vận hành tháp Eiffel - đồng chủ trì.

Khi tháp Eiffel khánh thành năm 1889, tên của 72 nhà bác học Pháp sống trong giai đoạn 1789–1889 đã được khắc trên tầng 1 bằng những chữ vàng cao 60 cm. Trong số đó có Louis Daguerre – nghệ sĩ, nhà hóa học, cha đẻ kỹ thuật nhiếp ảnh daguerreotype; nhà vật lý André-Marie Ampère – người đặt nền móng cho điện từ học; và nhà thiên văn học François Arago.

Theo kế hoạch, danh sách 72 nữ học giả sẽ được hoàn thiện và trình Thị trưởng Hidalgo phê duyệt trước cuối năm nay. Các tiêu chí lựa chọn tập trung vào những nữ học giả đã qua đời, phần lớn mang quốc tịch Pháp, và để bảo đảm cân bằng giới, tên của họ sẽ được đặt ngay phía trên dải chữ vàng vốn dành cho các học giả nam.

Tháp Eiffel - biểu tượng của nước Pháp - hiện là một trong những công trình được ghé thăm nhiều nhất thế giới, đón khoảng 7 triệu lượt du khách/năm – trong đó 3/4 là khách quốc tế.

Trước đó, Bộ trưởng Giáo dục Pháp Elisabeth Borne cũng kêu gọi chính phủ mở rộng thảo luận về việc bổ sung tên phụ nữ trên mái vòm Điện Panthéon, nơi an nghỉ của nhiều nhân vật kiệt xuất, để lịch sử quốc gia phản ánh đầy đủ và công bằng hơn dấu ấn của những người phụ nữ đã góp phần thay đổi thế giới.