Quảng Ninh gỡ vướng giao mặt nước, thúc đẩy nuôi biển

Nhằm phát huy tối đa tiềm năng, thế mạnh nuôi biển và hỗ trợ người dân, doanh nghiệp ổn định sản xuất, thành phố Quảng Ninh đang tích cực triển khai đồng bộ các giải pháp tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ giao khu vực biển để nuôi trồng thủy sản theo hướng bài bản, hiện đại và bền vững.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Ninh, ông Nguyễn Như Hạnh cho hay: Tính đến đầu tháng 9/2026, toàn thành phố đã hoàn thành giao khu vực biển để nuôi trồng thủy sản cho 57 tổ chức với diện tích 4.692,19 ha và 807 cá nhân với diện tích 517,66 ha. Nhờ sự chủ động của các địa phương và ngư dân, sản lượng nuôi trồng thủy sản 8 tháng năm 2026 ước đạt 90.604 tấn, đạt 66,7% kế hoạch năm, bảo đảm đúng kịch bản tăng trưởng đề ra.

Đặc biệt, Quảng Ninh đã rà soát, đề xuất cập nhật điều chỉnh, bổ sung quy hoạch, nâng tổng diện tích quy hoạch nuôi biển toàn tỉnh lên 139.602,85 ha; trong đó bao gồm Đề án Nuôi trồng thủy sản biển tập trung theo hướng công nghiệp, hiện đại tại 5 vùng nuôi trọng điểm Vân Đồn, Cô Tô, Cái Chiên, Vĩnh Thực và Móng Cái.

Địa phương có diện tích quy hoạch nuôi biển lớn nhất thành phố là đặc khu Vân Đồn (trên 23.000 ha), địa phương này cũng đã rà soát và đề xuất bổ sung thêm 9.000 ha mặt nước nhằm mở rộng dư địa phát triển kinh tế biển.

Phó Chủ tịch UBND đặc khu Vân Đồn Đào Văn Vũ cho biết: Vùng biển Vân Đồn phù hợp nuôi trồng thủy sản, bao gồm nhiều đối tượng giá trị kinh tế như cá, nhuyễn thể. Người dân và doanh nghiệp nơi đây có năng lực, kinh nghiệm nuôi biển nên có nhu cầu cao về việc được giao mặt nước để ổn định sản xuất, nuôi trồng thủy sản dài lâu.

Tuy nhiên, việc giao khu vực biển hiện nay ở Quảng Ninh vẫn gặp nhiều vướng mắc về mặt thể chế. Theo quy định của Luật Đầu tư năm 2025 (có hiệu lực từ 1/3/2026), các tổ chức xin giao khu vực biển phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư dự án. Một số vướng mắc về hướng dẫn thi hành luật, cũng như tình trạng hồ sơ đề nghị chưa tham vấn chính quyền cơ sở dẫn đến nguy cơ chồng lấn ranh giới quy hoạch, làm kéo dài thời gian thẩm định.

Thực trạng này khiến nhiều hợp tác xã, hộ dân tại các vùng nuôi trọng điểm như Vân Đồn mới dừng lại ở dạng được tạm giao mặt nước, chưa thực sự yên tâm đầu tư hạ tầng quy mô lớn hay xin mã số vùng nuôi để xuất khẩu.

Điển hình như Hợp tác xã Nuôi trồng thủy sản Phất Cờ hiện mới được UBND đặc khu Vân Đồn tạm giao khoảng 2 ha mặt nước. Dù toàn bộ diện tích này đã được các xã viên đưa vào thả nuôi các loại cá, ngao, hàu và thưng, song các hội viên vẫn chưa thực sự yên tâm để đầu tư sản xuất lâu dài.

Ông Nguyễn Sĩ Bính, Giám đốc Hợp tác xã Phất Cờ cho biết, khi chưa được giao mặt biển thì hợp tác xã chưa dám đầu tư. Vì không có mặt biển sẽ không thể cấp mã vùng nuôi trồng, không thể truy xuất nguồn gốc để sản phẩm đủ điều kiện xuất khẩu hoặc vào các kênh phân phối lớn trong nước.

Hiện với diện tích 2 ha mặt nước được tạm giao, hợp tác xã Phất Cờ mới chỉ đầu tư nuôi trồng trên 1 ha, diện tích còn lại chỉ nuôi cầm chừng các giống ngắn ngày hoặc thả nuôi vào những vụ thời tiết thuận lợi, ít sóng gió.

Để khắc phục các nút thắt này, Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Ninh đã tham mưu UBND thành phố kiến nghị các bộ, ngành Trung ương nghiên cứu điều chỉnh, hướng dẫn cụ thể quy định Luật Đầu tư đối với các dự án chỉ sử dụng khu vực biển (không gắn với đất liền).

Đồng thời, thành phố đẩy mạnh phân cấp thẩm quyền cấp phép và giao khu vực biển cho cấp xã theo các quyết định ủy quyền của UBND thành phố nhằm giải quyết nhanh chóng nhu cầu của người dân.

Cùng với đó, các địa phương có biển được yêu cầu khẩn trương hoàn thiện bản đồ chi tiết vùng biển quy hoạch, rà soát tổng thể nhu cầu sử dụng biển và tập trung xử lý dứt điểm các trường hợp tự ý chiếm vùng biển nuôi trồng trái quy định.

Thành phố cũng tăng cường hướng dẫn người dân tổ chức lại sản xuất, thành lập hợp tác xã, liên kết với doanh nghiệp và ứng dụng công nghệ, vật liệu mới (như lồng bè HDPE) nhằm nâng cao giá trị và bảo vệ môi trường sinh thái biển.

Với sự chỉ đạo quyết liệt và các giải pháp tháo gỡ đồng bộ, Quảng Ninh quyết tâm sớm đưa việc giao khu vực biển đi vào nếp, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho doanh nghiệp và ngư dân yên tâm bám biển, góp phần đưa kinh tế biển trở thành động lực tăng trưởng mũi nhọn của địa phương.