Quy hoạch khu vực hồ Hoàn Kiếm: Cận cảnh hệ thống quảng trường và kết nối vùng phụ cận

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, Hồ Hoàn Kiếm và khu vực phụ cận là không gian có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, kiến trúc và cảnh quan của Thủ đô. Việc nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch hướng tới tạo lập chỉnh thể không gian lấy hồ Hoàn Kiếm làm trung tâm; mở rộng không gian kết nối, tái thiết và tái cấu trúc hệ thống quảng trường, công viên, không gian sinh hoạt cộng đồng; cải tạo, chỉnh trang các công trình kiến trúc điểm nhấn; đồng thời nâng cao chất lượng hạ tầng, môi trường và tiện ích phục vụ người dân, du khách.

Phạm vi nghiên cứu thuộc phường Hoàn Kiếm và phường Cửa Nam, có quy mô khoảng 65,89 ha, bao gồm toàn bộ phạm vi ranh giới Quy hoạch phân khu đô thị H1-1B, tỷ lệ 1/2.000 (diện tích khoảng 63,72ha) và một phần Quy hoạch phân khu đô thị H1-1C, tỷ lệ 1/2000. Phạm vi ranh giới, quy mô diện tích đất nghiên cứu lập quy hoạch cụ thể sẽ được xác định chính xác trong giai đoạn lập điều chỉnh cục bộ Quy hoạch phân khu đô thị H1-1B và H1-1C, tỷ lệ 1/2.000 và quy hoạch chi tiết có liên quan.

Phía Bắc giáp các phố Hàng Gai, Cầu Gỗ; phía Nam giáp các phố Hai Bà Trưng, Đặng Thái Thân; phía Tây giáp các phố Hàng Trống, Nhà Thờ, Ấu Triệu, khu vực Nhà thờ Lớn và các phố Nhà Chung, Quang Trung; phía Đông giáp các phố Nguyễn Hữu Huân, Lý Thái Tổ, Lê Lai, khu vực Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các phố Lý Đạo Thành, Tông Đản, Tràng Tiền, Trần Quang Khải, Trần Khánh Dư.

Theo định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, khu vực nội đô lịch sử, trong đó có hồ Hoàn Kiếm và phụ cận, được nghiên cứu bảo tồn và tái thiết nhằm phát huy giá trị không gian kiến trúc đô thị hiện có; kiểm soát quy mô phát triển mới; nâng cao chất lượng cảnh quan, hạ tầng và môi trường; bổ sung tiện ích phục vụ người dân, du khách; tăng cường kết nối hồ Hoàn Kiếm với hệ thống quảng trường công cộng trong khu vực.

Ý tưởng tổng thể nghiên cứu tổ chức không gian hồ Hoàn Kiếm như một quảng trường lớn - biểu tượng của Thủ đô, kết hợp với Quảng trường Cách mạng Tháng Tám và Nhà hát Lớn để hình thành không gian “Lịch sử - Văn hóa - Nghệ thuật”. Trọng tâm là mở rộng kết nối xung quanh hồ, đặc biệt ở phía Bắc và phía Đông; tái thiết, tái cấu trúc các không gian sinh hoạt cộng đồng, quảng trường và công viên cây xanh; cải tạo, chỉnh trang các công trình kiến trúc điểm nhấn; tạo sự gắn kết hài hòa giữa kiến trúc cũ và kiến trúc mới; tổ chức không gian đa dạng, linh hoạt, phục vụ các hoạt động, sự kiện của Thủ đô.

Khu vực phía Bắc hồ Hoàn Kiếm: dự kiến mở rộng Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, hình thành quảng trường lớn, tăng cường kết nối với hồ Hoàn Kiếm và công viên - quảng trường phía Đông. Phương án nghiên cứu bố trí công trình biểu tượng “Khải hoàn môn”, lấy cảm hứng từ đôi cánh chim hạc đang vươn lên, tạo điểm nhấn kết thúc trục đô thị khu phố cổ và mở ra trục không gian mới về phía Nam.

Khu vực phía Đông hồ Hoàn Kiếm: nghiên cứu hình thành hệ thống quảng trường, công viên tại khu vực UBND Thành phố, Vườn hoa Lý Thái Tổ, Bưu điện Hà Nội và tháp Hòa Phong; tổ chức lại không gian quanh đền Bà Kiệu; bố trí công trình tưởng niệm Liệt sĩ Thủ đô; tăng cường kết nối với khu vực Đinh Lễ - Tràng Tiền và các không gian thương mại, dịch vụ phù hợp. Không gian công viên - quảng trường phía Đông được nghiên cứu phát triển không gian ngầm nhằm tăng cường không gian dịch vụ, công cộng và kết nối với ga C9 thuộc tuyến đường sắt đô thị số 2, tạo lập khu vực TOD văn hóa, dịch vụ, thương mại đặc biệt.

Đối với khu vực trụ sở UBND thành phố, phương án dự kiến bố trí công trình mới 9 tầng nổi, 4 tầng hầm trên cơ sở tái cấu trúc khu đất; nghiên cứu hạ giải trụ sở HĐND, UBND Thành phố, Rạp Khăn quàng đỏ và khối nhà Cung Thiếu nhi; dự kiến giữ lại ba khối kiến trúc Pháp gồm Ấu trĩ viện, Kho bạc Đông Dương và Tòa Đốc lý. Không gian được nghiên cứu tổ chức theo các trục Bắc - Nam, Đông - Tây, kết nối với công viên - quảng trường phía Bắc và phía Đông, Vườn hoa Lý Thái Tổ và hồ Hoàn Kiếm.

Đối với khu vực Bưu điện Hà Nội, phương án nghiên cứu hạ giải một số công trình kiến trúc chưa phù hợp; đồng thời, nghiên cứu giải pháp gợi nhắc, tái hiện hình ảnh, hình thái kiến trúc đặc trưng của Chùa Báo Ân cũ tại không gian trung tâm trong khuôn viên Bưu điện.

Khu vực phía Đông Nam hồ Hoàn Kiếm: nghiên cứu tổ chức không gian thương mại nhỏ kết hợp cà phê, ki-ốt; nhấn mạnh trục Tràng Tiền kết nối từ hồ Hoàn Kiếm đến Nhà hát Lớn; tổ chức tuyến Nguyễn Khắc Cần - ngõ Tràng Tiền thành không gian đi bộ; bổ sung, mở rộng hướng tiếp cận cụm di tích Đình - Đền - Chùa Vũ Thạch từ các phố Hàng Khay, Bà Triệu và Hai Bà Trưng.

Khu vực phía Tây hồ Hoàn Kiếm, nghiên cứu nối dài phố Nhà Thờ ra hồ Hoàn Kiếm, kết nối với phố Lê Thái Tổ, tạo không gian mở và phố đi bộ; nghiên cứu bố trí công trình khách sạn cao cấp trên cơ sở tái cấu trúc khu vực trụ sở Báo và Nhà in Báo Hà Nội Mới, trụ sở Cơ quan Cảnh sát điều tra Thành phố tại số 2 Tràng Thi và khu vực lân cận để phục vụ du lịch, phát triển kinh tế - xã hội.

Khu vực Quảng trường Cách mạng Tháng Tám, Nhà hát Lớn, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia và phụ cận: nghiên cứu gắn kết hệ thống quảng trường, vườn hoa, bảo tàng và không gian kiến trúc cảnh quan phía Đông hồ Hoàn Kiếm; kết nối trục Tràng Tiền và Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng; phát triển không gian văn hóa, nghệ thuật mở phía sau Nhà hát Lớn, hình thành không gian biểu diễn ngoài trời kết hợp với công trình hiện hữu.

Phương án đồng thời nghiên cứu tổ chức lại không gian, hợp nhất Bảo tàng Lịch sử Quốc gia và Bảo tàng Cách mạng cũ để hình thành quần thể văn hóa liên thông trên mặt đất và không gian ngầm; nghiên cứu bố trí công trình xây dựng mới (Tháp Tài chính Quốc tế) tại khu đất Bảo tàng Cách mạng cũ sau khi hợp nhất hai bảo tàng. Các công trình mới phải được kiểm soát chặt chẽ về vị trí, tầng cao, hình khối, kiến trúc và trục nhìn, không che chắn các trục nhìn quan trọng, không làm suy giảm giá trị của các công trình lịch sử, văn hóa.

Về giao thông và không gian ngầm: nghiên cứu đồng bộ giao thông mặt đất và không gian ngầm, bảo đảm kết nối giữa hồ Hoàn Kiếm, Nhà hát Lớn, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia và các khu vực phát triển mới. Không gian ngầm được nghiên cứu theo hướng đa chức năng, kết hợp giao thông, bãi đỗ xe, thương mại, dịch vụ, văn hóa và các chức năng hỗ trợ phù hợp; tại khu vực quảng trường, công viên dự kiến bố trí từ 3 đến 3,5 tầng hầm, nghiên cứu hình thành tổ hợp kết nối với ga ngầm C9 - TOD.

Từ ngày 7/9, Hà Nội tổ chức lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức, chuyên gia và cộng đồng dân cư đối với hồ sơ điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5.000, đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở. Đây là bước tiếp theo trong quá trình cụ thể hóa định hướng phát triển Thủ đô với tầm nhìn dài hạn 100 năm, trong đó sông Hồng được xác định là trục cảnh quan sinh thái - văn hóa chủ đạo.