Rà soát, cập nhật kịch bản tăng trưởng phù hợp với tình hình mới

Sáng 21/4, báo cáo làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu liên quan đến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, mục tiêu tăng trưởng hai con số vô cùng thách thức nhưng là con đường tất yếu để hoàn thành hai mục tiêu 100 năm (năm 2030, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng, nước ta là nước đang phát triển, thu nhập trung bình cao; năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước, trở thành nước phát triển, thu nhập cao).

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, từ năm 1946 đến nay, chỉ có 13 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới thực hiện thành công việc tăng trưởng liên tục hai con số trong vòng trên 10 năm, để bứt phá từ quốc gia nghèo, phát triển và đang phát triển trở thành quốc gia phát triển. Với Việt Nam, trong 40 năm đổi mới, chỉ có 2 năm tăng trưởng trên 9% và chưa bao giờ đạt mức hai con số.

Bám sát Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, đặc biệt là Kết luận số 18-KL/TW Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Chính phủ đã đặt ra 59 chỉ tiêu của ngành, lĩnh vực và 11 nhóm nhiệm vụ giải pháp trong giai đoạn tới, đặc biệt là 92 nhiệm vụ rất cụ thể cho năm 2026.

Với quyết tâm thực hiện hiệu quả mục tiêu này, trong quý I/2026, kinh tế đã có những phát triển khởi sắc với mức tăng trưởng đạt 7,8%, xuất khẩu tăng 19% và giải ngân đầu tư công tăng 1,2%. Đặc biệt, số lượng doanh nghiệp mới được thành lập đạt trên 31,7%.

Tuy nhiên, thách thức đặt ra từ quý II trở đi rất lớn do biến động giá dầu và xung đột quốc tế. Theo đánh giá của chuyên gia, cứ 10% giá dầu tăng sẽ khiến tăng trưởng giảm 0,4% và gây áp lực lên lạm phát. Để đạt được mục tiêu tăng trưởng trên 10% cho cả năm nay, các quý còn lại phải đạt mức tăng từ 10-11%.

Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, Bộ sẽ tham mưu Chính phủ rà soát và cập nhật lại kịch bản tăng trưởng để giao nhiệm vụ phấn đấu cho từng cơ quan, địa phương, từng bộ, ngành và doanh nghiệp cho phù hợp với tình hình mới; phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ đảm bảo vừa cung cấp đủ vốn cho nền kinh tế, vừa đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô.

Đặc biệt, chính sách tài khóa sẽ tập trung vào hoàn thiện chính sách thuế, đảm bảo thu đúng, thu đủ, thu kịp thời nhưng đồng thời cũng phải tạo điều kiện tối đa cho sự phát triển của doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện nay.

Về giải ngân đầu tư công, theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, Bộ đang quyết liệt triển khai các nhiệm vụ đã được Thủ tướng Chính phủ phân công; tập trung vào giải quyết các dự án tồn đọng về đất đai và các dự án khác.

Theo thống kê chưa đầy đủ, cả nước đang tồn đọng khoảng 200.000 ha đất, tương đương 3,3 triệu tỷ đồng; trong khi đó, kế hoạch đầu tư công của năm 2026 là 1,1 triệu tỷ đồng. “Nếu so sánh với tổng vốn đầu tư công của 2026 thì nguồn lực tồn đọng lớn gấp ba lần đầu tư công”, Bộ trưởng Tài chính phân tích và đề nghị Quốc hội giám sát để tháo gỡ điểm nghẽn này.

Về nhu cầu vốn để đảm bảo yêu cầu phát triển, so với giai đoạn trước, tổng nhu cầu vốn phải tăng 2,2 lần, riêng ngân sách Trung ương tăng 3,4 lần và thu hút FDI phải tăng 1,7 lần. Thừa nhận vấn đề nhiều đại biểu nêu là "hiệu quả đầu tư là rất quan trọng", Bộ trưởng Tài chính cho rằng, nếu không cải thiện được chỉ số ICOR (hiệu quả sử dụng vốn đầu tư) hiện nay thì để đạt tăng trưởng hai con số, tổng đầu tư xã hội phải lên tới 70% GDP. Chính vì thế, phải đặt mục tiêu đưa ICOR về mức từ 4 - 4,5.

Đề cập đến thị trường vốn, theo Bộ trưởng, Việt Nam đang phụ thuộc quá lớn vào thị trường tiền tệ nên tới đây phải phát triển thị trường vốn dài hạn thông qua kênh trái phiếu và cổ phiếu. "Để thị trường vốn phát triển bền vững, cần cải cách từ thể chế, hạ tầng đến việc hình thành các định chế đầu tư chuyên nghiệp, giúp nhà đầu tư nhỏ lẻ an tâm gửi vốn", Bộ trưởng Tài chính nhấn mạnh.