Ráo riết với mục tiêu đưa nhà máy điện hạt nhân đầu tiên đi vào hoạt động sớm nhất

Đây là dự án được lãnh đạo Đảng, Quốc hội, Chính phủ đặc biệt quan tâm. Trước yêu cầu dự án phải hoàn thành trong vòng 5 năm, tỉnh Khánh Hòa đang “ráo riết” triển khai quyết liệt các phần việc có liên quan, được Trung ương giao trọng trách, quyết tâm đạt mục tiêu hoàn thành bồi thường, giải phóng mặt bằng vị trí hai nhà máy điện hạt nhân trong quý II/2026 theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

* Nhiều “điểm nghẽn” được khơi thông

Có thể thấy, nguyên nhân lớn nhất khiến tiến độ triển khai dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2 chậm thời gian qua là cơ chế, chính sách chưa cụ thể, chưa sát thực tiễn. Đây là dự án trọng điểm, quy mô giải phóng mặt bằng lớn, phạm vi ảnh hưởng rộng, nên việc sớm hoàn thiện và tháo gỡ “điểm nghẽn” về cơ chế, chính sách có ý nghĩa then chốt, tạo nền tảng quyết định tiến độ triển khai.

Với ý nghĩa và tầm quan của dự án, vừa qua Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã kịp thời điều chỉnh, bổ sung và ban hành Nghị quyết số 121/2026/UBTVQH15 về bổ sung, điều chỉnh một số cơ chế, chính sách đặc biệt đầu tư xây dựng Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận của Nghị quyết số 189/2025/QH15. Đây là bước đi quan trọng nhằm hoàn thiện khung pháp lý về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đảm bảo tối đa quyền lợi người dân vùng dự án theo hướng nâng cao mức hỗ trợ thiết thực.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Trịnh Minh Hoàng cho biết, Nghị quyết số 121 được ban hành là căn cứ, là cơ sở pháp lý để tỉnh tiếp tục triển khai thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho người dân, góp phần đẩy nhanh tiến độ dự án. Nghị quyết được sửa đổi, bổ sung đã tạo sự nhất quán để thấy rõ trách nhiệm thực thi nhiệm vụ được giao; đặc biệt là sự đồng thuận cao từ người dân vùng dự án tiếp nhận kinh phí bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp…

UBND tỉnh Khánh Hòa cũng luôn tăng cường kiểm tra, kiểm soát từng nội dung để khơi thông những “điểm nghẽn” có liên quan đến dự án. Cụ thể, UBND tỉnh đã quyết định ban hành quy định bố trí nhà ở tạm, hỗ trợ tiền thuê nhà ở cho người dân với kinh phí 5 triệu đồng/tháng trong thời gian chờ tái định cư, được quy định tại khoản 3 Điều 2 Nghị quyết số 66.8/2025/NQ-CP ngày 26 tháng 11 năm 2025 của Chính phủ về tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thuộc dự án điện hạt nhân đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư thành dự án độc lập.

Bên cạnh đó, lãnh đạo UBND tỉnh Khánh Hòa giao cụ thể nhiệm vụ thực hiện cho các sở, ngành, địa phương trong quản lý, kiểm kê, kiểm đếm, đo đạc rõ ràng, minh bạch diện tích đất thu hồi, chọn địa điểm xây dựng khu tái định cư…, tạo sự đồng thuận, nhất trí cao của người dân vùng dự án.    

Đáng nói hơn, UBND tỉnh Khánh Hòa rất chủ động tiến hành chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ cho thân nhân di dời 570 ngôi mộ trong vùng dự án với kinh phí hơn 9,8 tỷ đồng để giải phóng mặt bằng thực hiện dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1.

Ông Đặng Gia Thuận, Phó Chủ tịch UBND xã Phước Dinh cho biết, đây là công việc rất nhạy cảm nhưng quyết định đến tiến độ bàn giao mặt bằng dự án. Điều đó đòi hỏi phải nhận được sự đồng thuận của các thân nhân. Tuy nhiên, thấy được tầm quan trọng của dự án, người dân cũng rất phấn khởi và sẻ chia, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để di dời mộ đến nghĩa trang xây mới.   

Những ngày gần đây, khi “nút thắt” về cơ chế, chính sách được tháo gỡ, tâm tư, nguyện vọng được lắng nghe, người dân vùng dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 bày tỏ sự phấn khởi.

Ông Nguyễn Văn Thắng (thôn Vĩnh Trường, xã Phước Dinh) cho biết, đây là vùng lõi của dự án nên toàn bộ người dân phải di dời. Ngay từ khi khởi động lại dự án, người dân đã đồng thuận cao; đến nay, khi các chính sách được ban hành theo hướng bảo đảm quyền lợi, bà con càng yên tâm, sẵn sàng bàn giao mặt bằng phục vụ thi công.

* Quyết liệt triển khai dự án theo chế độ “chiến dịch”

Khi các vướng mắc được tháo gỡ, người dân đồng thuận cao, vùng đất từng được ví “nắng như rang, gió như phan” nay như đón “cơn mưa rào” tiếp sức, tạo khí thế để dự án trọng điểm quốc gia đẩy nhanh thi công, sớm hoàn thành và bước vào giai đoạn phát triển mới.

Xác định rõ trách nhiệm được giao, những ngày qua, Ban Chỉ đạo dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận đã liên tục đốc thúc, giải quyết bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ, tái định cư cho người dân vùng dự án. Đặc biệt, UBND tỉnh Khánh Hòa cũng thành lập Tổ công tác đặc biệt do lãnh đạo các sở, ngành đứng đầu để hỗ trợ địa phương về hồ sơ thủ tục pháp lý phục vụ công tác giải phóng mặt bằng hai dự án điện hạt nhân.

Ông Nguyễn Việt Hùng, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, Trưởng Ban Chỉ đạo dự án điện hạt nhân của tỉnh cho biết, đây là nhiệm vụ quan trọng do Trung ương giao, tỉnh đang tập trung cao độ, tlàm việc theo chế độ “chiến dịch”, không lùi tiến độ, không đùn đẩy, không chờ đợi. Việc thực hiện bảo đảm nguyên tắc “6 rõ: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền”, phấn đấu hoàn thành bồi thường, giải phóng mặt bằng hai vị trí nhà máy điện hạt nhân trong quý II/2026.

Theo đó, Ban Chỉ đạo dự án thống nhất và giao tiến độ tổng thể đối với hai dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2 hoàn thành 100% giải phóng mặt bằng và giao mặt bằng cho các chủ đầu tư chậm nhất ngày 30/6 tới đây. Đối với Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, khu nhà máy và khu tái định cư hoàn thành 100% chậm nhất vào ngày 30/6; đối với Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2, khu nhà máy phải hoàn thành 100% trước ngày 15/6; khu tái định cư hoàn thành 100% trước ngày 30/6.

Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cũng đưa ra mốc thời gian cụ thể, yêu cầu bắt buộc hoàn thành các nhiệm vụ liên quan. Theo đó, đối với dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, trong tháng 4, xã Phước Dinh và Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phải ban hành thông báo thu hồi đất; hoàn thành niêm yết, lấy ý kiến người dân vùng dự án và di dời mộ. Trước ngày 31/5 phải phê duyệt phương án bồi thường; từ 1/6 đến 30/6 hoàn thành chi trả 100% tiền bồi thường cho người dân cả vùng lõi và vùng đệm dự án.

Đối với dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2, trong tháng 4 đến hết tháng 5 tới, xã Vĩnh Hải hoàn tất ban hành thông báo thu hồi đất, niêm yết - lấy ý kiến - phê duyệt dự án. Đồng thời từ ngày 1/6 - 15/6 phải hoàn thành chi trả bồi thường cho người dân có đất tại khu vực nhà máy; đến 30/6 hoàn thành chi trả khu tái định cư và hoàn thành di dời mộ trong 30 ngày kể từ khi bàn giao nghĩa trang.

Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Việt Hùng yêu cầu UBND các xã Phước Dinh và Vĩnh Hải lưu ý cần rà soát kỹ đối tượng thụ hưởng, nghiêm cấm trục lợi chính sách hoặc tự ý mở rộng đối tượng thụ hưởng. Việc thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phải “làm nhanh, làm kỹ, làm đúng”, đảm bảo không thất thoát ngân sách, không trục lợi chính sách…, bảo đảm đúng quy định pháp luật.

Hiện nay, các sở, ngành của tỉnh Khánh Hòa cũng đang khẩn trương triển khai các phần việc liên quan đến xây dựng khu tái định cư, khu nghĩa trang, khảo sát nguồn vật liệu xây dựng (san lấp, đá, cát...) phục vụ chuyên biệt cho dự án. Đồng thời giải quyết đúng quy định phần đất chồng lấn của người dân (có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) với đất do địa phương quản lý…

Ông Phạm Minh Tân, Giám đốc Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng tỉnh Khánh Hòa cho biết, đến thời điểm này việc đo đạc, kiểm đếm, xác định nguồn gốc đất tại dự án đã cơ bản hoàn thành, tạo tiền đề quan trọng để triển khai các bước tiếp theo.

Khu Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 có diện tích hơn 449 ha, với 835 trường hợp bị ảnh hưởng; khu tái định cư rộng 65,62 ha, ảnh hưởng 129 trường hợp. Đến nay, tại khu nhà máy đã có 154 trường hợp (tương ứng 122,1 ha) được phê duyệt phương án bồi thường, trong đó 18 trường hợp đã nhận chi trả. Tại khu tái định cư, có 56 trường hợp (30,7 ha) được phê duyệt phương án bồi thường, với 12 trường hợp đã được chi trả.

Đối với dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 2, khu nhà máy có diện tích trên 318ha với 534 hộ dân bị ảnh hưởng; khu tái định cư có diện tích trên 31ha với 125 hộ dân bị ảnh hưởng. Đến nay, địa phương đã hoàn thành kiểm đếm và xác định nguồn gốc đất cho 100% số hộ, thực hiện chi trả tạm ứng bồi thường cho 120/516 hộ theo phương án niêm yết; phê duyệt phương án di dời mộ cho 172 hộ và 1 tổ chức; trong đó đã chi trả cho 37 hộ.

Từ những phần việc được triển khai khẩn trương, có thể khẳng định tỉnh Khánh Hòa đang thể hiện quyết tâm chính trị rất cao đối với dự án. Đây không chỉ là trách nhiệm mà còn là kỳ vọng sớm hiện thực hóa mục tiêu đưa nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của đất nước vào vận hành, tạo niềm tin vào bước phát triển trong kỷ nguyên mới.