Siêu dự án có thể giúp Thái Lan trở thành trung tâm logistics toàn cầu

Chính phủ Thái Lan đang thúc đẩy triển khai dự án Cầu đất liền (Land Bridge), một trong những siêu dự án hạ tầng lớn nhất của nước này, với kỳ vọng nâng cao vị thế logistics quốc gia, kết nối hiệu quả Vịnh Thái Lan với Biển Andaman và đưa Thái Lan trở thành mắt xích quan trọng trong các tuyến thương mại toàn cầu.

Trong phát biểu ngày 5/6, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Giao thông vận tải Thái Lan, Phiphat Ratchakitprakarn, cho biết dự án là một cấu phần trọng điểm của Hành lang Kinh tế phía Nam, đồng thời là mạng lưới logistics chiến lược kết nối hệ thống vận tải của Thái Lan với các tuyến vận chuyển hàng hóa quốc tế.

Theo ông Phiphat, nhiều ý kiến cho rằng Chính phủ Thái Lan sẽ phải chi tới gần 1.000 tỷ baht (30,6 tỷ USD) cho dự án là chưa chính xác. Ông khẳng định phần lớn kinh phí xây dựng và vận hành sẽ do khu vực tư nhân đảm nhận theo mô hình hợp tác đầu tư, trong khi ngân sách nhà nước chủ yếu dành cho công tác thu hồi đất. Chi phí thu hồi đất được ước tính khoảng 13-14 tỷ baht (398 – 428 triệu USD) cho tuyến dài khoảng 90 km, bao gồm việc xây dựng 12 đường hầm.

Chính phủ Thái Lan cho biết đã từng bước chuẩn bị hạ tầng hỗ trợ dự án thông qua việc phát triển mạng lưới đường sắt đôi. Hiện tuyến đường sắt đôi từ Bangkok đến Chumphon đã hoàn thành, trong khi kế hoạch ngân sách tài khóa 2027 sẽ tiếp tục đầu tư các đoạn từ Chumphon đến Surat Thani, Hat Yai và khu vực biên giới Malaysia, hình thành tuyến đường sắt đôi liên thông phục vụ vận tải hàng hóa trong nước và xuyên biên giới.

Theo giới chức Thái Lan, phiên bản hiện nay của dự án không chỉ nhằm kết nối hai bờ biển phía Đông và phía Tây miền Nam Thái Lan mà còn hướng tới xây dựng một hành lang logistics Bắc – Nam quy mô lớn. Hàng hóa, đặc biệt là container từ miền Nam Trung Quốc, có thể được vận chuyển bằng đường sắt qua các tỉnh Nong Khai, Chiang Rai và Chiang Mai, sau đó trung chuyển qua Cầu đất liền để tiếp tục vận chuyển bằng đường biển tới Trung Đông và châu Âu.

Bên cạnh đó, Bangkok kỳ vọng dự án sẽ giúp giành lại thị phần vận tải hàng hóa trong khu vực. Hiện mỗi năm có khoảng 300.000 container hàng hóa từ miền Nam Thái Lan được vận chuyển qua cảng Penang của Malaysia (Ma-lai-xi-a). Nếu dự án được triển khai thành công, Thái Lan có thể giảm sự phụ thuộc vào cảng này và phát triển cảng Ranong thành trung tâm xuất khẩu trực tiếp sang Trung Quốc và Ấn Độ.

Đề cập đến yếu tố cạnh tranh khu vực, ông Phiphat cho biết Malaysia cũng đang phát triển dự án Cầu đất liền kết nối cảng Klang với bang Kelantan, dự kiến đi vào hoạt động trong thời gian tới. Tuy nhiên, tuyến của Malaysia dài khoảng 640 km, trong khi tuyến do Thái Lan đề xuất chỉ dài khoảng 90 km.

Theo đánh giá của Chính phủ Thái Lan, lợi thế lớn nhất của dự án là khả năng rút ngắn đáng kể thời gian vận chuyển hàng hóa. Trong khi các tuyến vận tải qua Malaysia có thể mất từ một đến một ngày rưỡi, Cầu đất liền của Thái Lan được kỳ vọng giúp giảm từ hai đến hai ngày rưỡi thời gian hành trình đường biển.

Ông Phiphat nhấn mạnh hiệu quả về thời gian và chi phí vận chuyển sẽ là yếu tố then chốt giúp dự án thu hút các doanh nghiệp logistics quốc tế, đồng thời tạo lợi thế cạnh tranh chiến lược cho Thái Lan trong bối cảnh chuỗi cung ứng và thương mại toàn cầu đang có nhiều thay đổi.

Tuy nhiên, dự án vẫn tiếp tục gây tranh luận trong dư luận Thái Lan liên quan đến tính khả thi về đầu tư, hiệu quả kinh tế dài hạn cũng như những tác động tiềm tàng đối với môi trường tại các khu vực chịu ảnh hưởng. Chính phủ Thái Lan khẳng định sẽ tiếp tục hoàn thiện các nghiên cứu khả thi và đánh giá tác động trước khi triển khai những bước tiếp theo của dự án.