Sơn La định hướng xây dựng cà phê Arabica thành ngành hàng chủ lực

Cà phê Arabica là cây trồng có lợi thế cạnh tranh đặc biệt của tỉnh Sơn La, bởi điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp để phát triển dòng cà phê chất lượng cao, tạo nên hương vị riêng biệt so với nhiều vùng trồng khác trong nước và trên thế giới. Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh Sơn La xây dựng cà phê Arabica trở thành ngành hàng chủ lực, có giá trị kinh tế lớn trong tương lai.

Tại hội nghị, Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La, Nguyễn Đình Việt nhấn mạnh, phát triển ngành cà phê tỉnh Sơn La theo hướng bền vững, sinh thái, chất lượng cao hướng đến là sản phẩm đặc sản, lấy thị trường làm trung tâm, lấy chất lượng và giá trị gia tăng làm thước đo, từng bước đưa thương hiệu Arabica Sơn La khẳng định vị thế trên bản đồ cà phê thế giới.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, đến hết năm 2025, toàn tỉnh có khoảng 26.120 ha cà phê Arabica, sản lượng ước đạt 37.724 tấn cà phê nhân. So với năm 2024, diện tích tăng 12,05% (2.808 ha), sản lượng tăng 33,97% (9.569 tấn). Cà phê xuất khẩu đạt khoảng 27.800 tấn, đạt giá trị 112,38 triệu USD. Sản phẩm cà phê Sơn La hiện đã có mặt tại nhiều thị trường lớn, khó tính như EU, Bắc Mỹ, Trung Đông, Nhật Bản, Hàn Quốc và ASEAN.

Không chỉ mở rộng quy mô sản xuất, tỉnh Sơn La còn chú trọng nâng cao chất lượng vùng nguyên liệu. Hiện diện tích cà phê Sơn La được cấp các chứng nhận bền vững đạt 23.448 lượt ha, sản lượng cà phê được chứng nhận ước trên 28.000 tấn nhân/năm. Diện tích cà phê được cấp chứng nhận VietGAP đạt 141 ha. Toàn tỉnh có 5 sản phẩm cà phê được công nhận OCOP, trong đó có 1 sản phẩm đạt chuẩn 5 sao của Hợp tác xã cà phê Bích Thao Sơn La.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La, Trần Dũng Tiến cho biết, cây cà phê hiện đang mang lại hiệu quả kinh tế rõ nét cho người dân. Bình quân mỗi ha cà phê cho doanh thu từ 170 đến hơn 200 triệu đồng, lợi nhuận đạt trên 140 triệu đồng/năm, góp phần cải thiện đáng kể thu nhập, nhất là đối với đồng bào dân tộc thiểu số tại các vùng trồng trọng điểm.

Tại hội nghị, các đại biểu là các đơn vị, hợp tác xã trồng và chế biến cà phê đã thảo luận, đóng góp ý kiến nhằm phát triển vùng nguyên liệu, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, xây dựng bản đồ số ngành cà phê, bao gồm bản đồ vùng trồng, chỉ dẫn địa lý, thương hiệu sản phẩm, doanh nghiệp, hợp tác xã và các cơ sở chế biến, kinh doanh cà phê trên địa bàn tỉnh; thúc đẩy chuỗi liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp; khuyến khích đầu tư chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm như cà phê rang xay, cà phê hòa tan, cà phê đặc sản… Đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia các sàn thương mại điện tử xuyên biên giới như Amazon, Alibaba; đào tạo kỹ năng bán hàng trực tuyến, livestream và số hóa quy trình tiêu thụ sản phẩm.

Một trong những nội dung trọng tâm giai đoạn 2026-2035 là xây dựng, quảng bá mạnh mẽ thương hiệu “Arabica Sơn La” gắn với câu chuyện về vùng đất, con người và văn hóa đồng bào các dân tộc Tây Bắc. Tham gia Chương trình Thương hiệu Quốc gia, từng bước khẳng định vị thế và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, hợp tác xã cà phê Sơn La trên thị trường trong nước và quốc tế.

Đáng chú ý, Sơn La sẽ tiếp tục tổ chức Lễ hội Cà phê Sơn La thành chương trình thường niên trong các năm tiếp theo nhằm quảng bá, giới thiệu và khẳng định nguồn gốc, chất lượng cà phê Arabica Sơn La. Trong số đó, Lễ hội Cà phê Sơn La lần thứ II năm 2026 dự kiến sẽ khai mạc vào 20h ngày 10/10/2026 với chủ đề “Arabica Sơn La - Vươn tầm thế giới”, hướng tới quy mô chuyên nghiệp, chất lượng cao và có sức lan tỏa rộng.

Theo kế hoạch tổ chức, lễ hội sẽ gắn với các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối giao thương, du lịch và đầu tư; trở thành điểm hẹn của nhà sản xuất, nhà rang xay, doanh nghiệp xuất khẩu và các nhà nhập khẩu quốc tế. Tỉnh Sơn La cũng định hướng tổ chức chương trình “Cà phê doanh nhân”, cùng hệ thống giải thưởng thương hiệu Arabica Sơn La đồng thời vinh danh các đơn vị sản xuất, chế biến tiêu biểu hằng năm.

Song song với đó, tỉnh sẽ xây dựng các tour du lịch trải nghiệm thực tế “từ vườn ươm đến cốc cà phê” tại các vùng nguyên liệu trọng điểm như Chiềng Mung, Chiềng Cơi, Muổi Nọi… Qua đó thu hút du khách, nhà đầu tư trong và ngoài nước đến tham quan, thưởng thức và tìm hiểu về văn hóa cà phê Sơn La.

Theo định hướng đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2035, tỉnh Sơn La duy trì diện tích khoảng 35.000 ha cà phê, tập trung nâng cao chất lượng thay vì phát triển ồ ạt về số lượng. Tỉnh sẽ rà soát vùng nguyên liệu theo quy hoạch, gắn sản xuất với bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, nhất là những yêu cầu mới của thị trường xuất khẩu.

Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La cũng cam kết tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, đồng hành cùng doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân trồng cà phê; tháo gỡ khó khăn trong phát triển vùng nguyên liệu, chế biến và thị trường. Với tiềm năng sẵn có cùng định hướng đúng đắn, tỉnh Sơn La kỳ vọng xây dựng được vùng cà phê chất lượng cao, sản xuất ra những sản phẩm Arabica tốt nhất, đủ sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.