Sự kiện kinh tế thế giới nổi bật tuần qua

1. Đàm phán WTO rơi vào bế tắc. Các cuộc đàm phán của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) tại thủ đô Yaounde của Cameroon đã kết thúc vào sáng ngày 30/3 mà không đạt được thỏa thuận về những vấn đề cốt lõi như cải cách hệ thống, nông nghiệp và gia hạn lệnh tạm hoãn áp thuế đối với thương mại điện tử. Vấn đề đáng chú ý nhất tại hội nghị lần này là việc các bộ trưởng thương mại toàn cầu không thể gia hạn lệnh tạm hoãn áp thuế đối với hàng hóa kỹ thuật số, một quy định đã tồn tại từ năm 1998. Tổng giám đốc WTO Ngozi Okonjo-Iweala xác nhận lệnh tạm hoãn này đã chính thức hết hiệu lực.

2. IMF, World Bank và IEA hợp tác ứng phó khó khăn kinh tế do xung đột Trung Đông. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB) và Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ngày 1/4 ra tuyên bố chung về việc phối hợp chặt chẽ nhằm ứng phó với những hệ lụy kinh tế nghiêm trọng từ cuộc xung đột tại Trung Đông. Ba định chế quốc tế hàng đầu khẳng định sẽ cùng chia sẻ dữ liệu, thống nhất các tư vấn chính sách và huy động các nguồn lực cần thiết để hỗ trợ những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.

3. Mỹ áp thuế 100% đối với dược phẩm, điều chỉnh thuế kim loại. Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 2/4 đã ký hai sắc lệnh áp mức thuế mới đối với một số loại thuốc nhất định, đồng thời sửa đổi thuế quan đối với kim loại. Thực hiện tuyên bố vào mùa Thu năm ngoái, một trong những sắc lệnh mà ông Trump vừa ký sẽ áp mức thuế 100% đối với dược phẩm được cấp bằng sáng chế sản xuất ở nước ngoài, trừ phi các quốc gia đạt được thỏa thuận thương mại để đảm bảo mức thuế thấp hơn, hoặc những công ty cam kết xây dựng nhà máy tại Mỹ. Các công ty lớn sẽ có 120 ngày để cam kết đưa hoạt động sản xuất về nước trước khi mức thuế cao có hiệu lực, trong khi các công ty nhỏ hơn có 180 ngày.

4.  Hàn Quốc xuất 20 triệu thùng dầu dự trữ để ổn định thị trường. Các nguồn tin ngày 31/3 cho hay Chính phủ Hàn Quốc quyết định xả khoảng 20 triệu thùng dầu thô Trung Đông từ kho dự trữ chiến lược theo cơ chế hoán đổi với các nhà máy lọc dầu trong nước, nhằm duy trì nguồn cung ít nhất đến hết tháng 6 trong bối cảnh gián đoạn vận chuyển và tái cấu trúc nguồn nhập khẩu. Theo kế hoạch, lượng dầu này sẽ được cho các doanh nghiệp vay tạm thời và hoàn trả sau, giúp bù đắp khoảng trống nguồn cung khi các nhà máy đang tìm kiếm dầu thay thế.

5. Giá xăng vượt ngưỡng 4 USD/gallon tại Mỹ lần đầu tiên kể từ năm 2022 trong ngày 31/3, khi xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran đẩy giá nhiên liệu toàn cầu tăng mạnh. Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá xăng trung bình trên toàn nước Mỹ hiện ở mức 4,02 USD/gallon, cao hơn hơn 1 USD so với trước khi nổ ra cuộc xung đột Trung Đông. Đây là mức cao nhất kể từ sau xung đột Nga–Ukraine năm 2022, dù tại nhiều bang, giá đã vượt ngưỡng này từ trước do khác biệt về nguồn cung và thuế.

6. Xung đột Trung Đông đẩy giá lương thực toàn cầu tăng cao. Giá lương thực toàn cầu trong tháng 3/2026 tiếp tục đà tăng, chủ yếu do chi phí năng lượng và cước vận tải leo thang dưới tác động của cuộc xung đột tại Trung Đông. Theo báo cáo công bố ngày 3/4 của Tổ chức Nông Lương Liên hợp quốc (FAO), chỉ số giá lương thực, theo dõi biến động của ngũ cốc, đường, thịt, sữa và dầu thực vật, đạt trung bình 128,5 điểm trong tháng 3/2026, tăng 3 điểm (tương đương 2,4%) so với tháng 2/2026. Đây là tháng thứ hai liên tiếp chỉ số này đi lên, sau khi đứt chuỗi giảm 5 tháng liên tiếp vào tháng 2/2026 vừa qua.

7. Tổng giá trị các thương vụ mua bán và sáp nhập (M&A) toàn cầu đạt 1.300 tỷ USD trong quý I/2026, tăng gần 20%. Trong đó, đáng chú ý là các thương vụ như tập đoàn phân phối thực phẩm Sysco Corp. mua lại nhà cung cấp đồ ăn Jetro Restaurant Depot LLC với giá 29,1 tỷ USD và tập đoàn đa ngành Unilever Plc bán mảng kinh doanh thực phẩm cho nhà sản xuất gia vị và nước sốt McCormick & Co. với giá 44,8 tỷ USD.

8. Doanh số của General Motors và Toyota tại Mỹ đồng loạt sụt giảm trong quý I/2026. Trong bối cảnh thời tiết cực đoan, bất ổn kinh tế và căng thẳng địa chính trị, hai "ông lớn" trong ngành ô tô là General Motors (GM) và Toyota ngày 1/4 báo cáo doanh số bán hàng tại thị trường Mỹ sụt giảm trong quý I/2026, với doanh số của GM giảm gần 10%, xuống còn 626.429 xe và của Toyota Bắc Mỹ giảm 0,1% xuống 569.420 xe. Tâm lý e ngại do bất ổn kinh tế cùng những lo ngại về tác động từ cuộc xung đột tại Trung Đông đã khiến người tiêu dùng hạn chế mua sắm.