Sự kiện kinh tế thế giới nổi bật tuần qua

1. Hội nghị quan chức tài chính cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) diễn ra ngày 11-12/6 tại Thành Đô (Trung Quốc) đã tập trung thảo luận các vấn đề kinh tế - tài chính trọng yếu. Thứ trưởng Tài chính Trung Quốc Liêu Mân khẳng định, nhờ tiến bộ công nghệ và chuyển đổi số, kinh tế châu Á - Thái Bình Dương đang duy trì đà tăng trưởng nhanh, tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của kinh tế thế giới.

2. Tòa Phúc thẩm liên bang Mỹ ngày 11/6 đã gia hạn lệnh tạm ngưng thi hành phán quyết của tòa cấp dưới liên quan đến mức thuế quan toàn cầu mới 10% mà Tổng thống Donald Trump áp đặt hồi tháng 2/2026. Quyết định của Tòa Phúc thẩm liên bang sẽ cho phép Chính phủ Mỹ tiếp tục thu thuế từ ba nhà nhập khẩu vừa được miễn nộp thuế này vào tuần trước, trong khi chờ kháng cáo được xem xét.

3. Sau 100 ngày xung đột tại Trung Đông, các tác động kinh tế đã hiện rõ. Lợi suất trái phiếu chính phủ tăng mạnh do kỳ vọng lạm phát cao và chính sách tiền tệ thắt chặt, dù thị trường chứng khoán Mỹ vẫn tăng điểm nhờ sự bùng nổ của AI. Giá dầu tuy hạ nhiệt so với mức đỉnh nhưng vẫn neo cao, với dầu Brent tăng khoảng 36% và WTI tăng gần 50% so với trước xung đột. Tình trạng khan hiếm nguồn cung năng lượng đang đẩy lạm phát tại Mỹ và nhiều nước lên mức cao nhất trong nhiều năm, buộc các nền kinh tế phải tìm kiếm các biện pháp can thiệp.

4. Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) dự kiến sẽ đạt doanh thu kỷ lục 13 tỷ USD trong chu kỳ kinh doanh 4 năm kết thúc bằng World Cup 2026, nhờ việc mở rộng giải đấu lên 104 trận và tăng mạnh doanh thu từ bán vé, quyền phát sóng và tài trợ. Riêng kỳ World Cup tại Bắc Mỹ được kỳ vọng mang lại 8,9 tỷ USD. Nhưng dù nguồn thu lớn, FIFA đang vấp phải sự chỉ trích từ người hâm mộ do giá vé và các gói dịch vụ đắt đỏ.

5. Đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của công ty hàng không vũ trụ SpaceX ngày 12/6 đã đưa tổng giá trị tài sản của tỷ phú Elon Musk tăng lên hơn 1.100 tỷ USD. IPO này được truyền thông Mỹ mô tả là một trong những sự kiện tài chính đáng chú ý nhất năm 2026, cũng đã tạo ra khoảng 4.400 triệu phú mới chỉ trong ngày giao dịch đầu tiên. Theo các báo cáo thị trường, khoảng 400 nhân viên và cựu nhân viên SpaceX hiện sở hữu lượng cổ phần trị giá trên 100 triệu USD.

6. Liên minh châu Âu (EU) chấm dứt ưu đãi đối với hàng nhập khẩu giá rẻ từ các nền tảng thương mại điện tử ngoài khối, trong đó có như Temu, Shein, AliExpress từ ngày 1/7. Quy định mới được xem là dấu mốc khép lại thời kỳ hàng hóa nhập khẩu giá rẻ tràn ngập thị trường châu Âu.

7. Kim ngạch xuất khẩu tính theo đồng USD trong tháng 5/2026 của Trung Quốc tăng 19,4% so với cùng kỳ năm 2025, vượt dự báo 15% của các nhà kinh tế, theo số liệu thông báo ngày 9/6 từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc. Kết quả này là nhờ nhu cầu lớn đối với các sản phẩm công nghệ cao phục vụ AI toàn cầu và hoạt động tích trữ hàng hóa của khách hàng nước ngoài trước những lo ngại về chi phí năng lượng gia tăng do xung đột tại Trung Đông.

8. Mỹ tiếp tục giữ vị trí là nước xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới, làm thay đổi trật tự năng lượng toàn cầu vốn do Saudi Arabia và Nga chi phối trong nhiều thập kỷ. Theo dữ liệu công bố ngày 10/6 của công ty theo dõi vận tải biển Vortexa, xuất khẩu dầu thô và nhiên liệu của Mỹ trong tháng 5/2026 đạt khoảng 10,5 triệu thùng/ngày nhờ sản lượng cao và việc giải phóng dầu từ kho dự trữ chiến lược. Trong khi đó, xuất khẩu dầu của Nga trong tháng 5/2026 đạt khoảng 7 triệu thùng/ngày, còn Saudi Arabia xuất khẩu khoảng 5,9 triệu thùng/ngày.

9. ChatGPT cán mốc 1 tỷ người dùng hoạt động vào tháng 5/2026 bất chấp những lo ngại về AI, theo ước tính công bố ngày 11/6 của công ty nghiên cứu thị trường Sensor Tower. Thành tích này đưa ChatGPT trở thành ứng dụng công nghệ đạt mốc 1 tỷ người dùng hàng tháng nhanh nhất lịch sử, khi ứng dụng này chỉ mất khoảng 3 năm rưỡi kể từ khi ra mắt vào tháng 11/2022.

10. Hạ viện Nhật Bản ngày 11/6 đã thông qua dự luật quan trọng chính thức đưa tiền điện tử vào cùng khung quản lý như chứng khoán. Quy định mới dự kiến có hiệu lực từ năm tới, đánh dấu bước ngoặt khi tài sản mã hóa được công nhận là các công cụ tài chính chính thức và mở đường cho những sản phẩm mới.