Tăng tốc ngay từ đầu năm, nông nghiệp và môi trường nỗ lực giữ đà tăng trưởng

Tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Nông nghiệp và Môi trường sáng 5/2, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, ngay từ tháng đầu năm, sản xuất, xuất khẩu của ngành đạt kết quả tích cực. Phát huy kết quả này cũng như của năm 2025, Bộ sẽ tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm duy trì đà tăng trưởng, nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính bền vững của ngành. 

Ngành sẽ đẩy mạnh cơ cấu lại theo hướng nông nghiệp sinh thái, hiện đại, chuyển mạnh từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế nông nghiệp; tăng cường ứng dụng khoa học – công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý, sản xuất và truy xuất nguồn gốc. Công tác phòng, chống dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi tiếp tục được kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm an toàn sinh học và ổn định nguồn cung thực phẩm.

Bên cạnh đó, Bộ chú trọng phát triển thị trường tiêu thụ trong nước và xuất khẩu, đa dạng hóa thị trường, sản phẩm, khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do đã ký kết; đồng thời nâng cao chất lượng chế biến, giảm tổn thất sau thu hoạch, gia tăng giá trị gia tăng cho nông sản.

Công tác lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu tiếp tục được xác định là nhiệm vụ xuyên suốt. Ngành sẽ tập trung phát triển nông thôn mới theo chiều sâu, nâng cao đời sống người dân, gắn với xây dựng chuỗi giá trị bền vững và phát huy vai trò của doanh nghiệp, hợp tác xã trong tổ chức sản xuất, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho biết.

Theo ông Trần Gia Long, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch – Tài chính (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), trong tháng 1/2026, sản xuất nông nghiệp tập trung chăm sóc, thu hoạch cây vụ Đông và chuẩn bị vụ Xuân; các địa phương miền Bắc chủ động phòng, chống rét đậm, rét hại. Diện tích gieo trồng lúa Đông Xuân ước đạt 1,94 triệu ha; chăn nuôi tiếp tục phục hồi với đàn lợn và gia cầm. Lâm nghiệp và thủy sản duy trì tăng trưởng khá.

Cùng với đó, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản tháng 1/2026 ước đạt gần 6,51 tỷ USD, tăng 29,5% so với cùng kỳ. Nhóm nông sản đạt 3,6 tỷ USD, tăng 41,8%; thủy sản đạt 940 triệu USD, tăng 21,5%; lâm sản đạt 1,72 tỷ USD, tăng 13%. Các mặt hàng có mức tăng trưởng tích cực gồm cà phê, cao su, chè, gạo, rau quả, hạt điều và hạt tiêu. Châu Á tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất, chiếm 45,3% thị phần. Tiếp theo là châu Mỹ, châu Âu...

Năm 2026, ngành nông nghiệp và môi trường đặt mục tiêu tăng trưởng toàn ngành 3,7–4%, kim ngạch xuất khẩu đạt 73–74 tỷ USD; khoảng 15% số xã đạt chuẩn nông thôn mới… Ngành cũng đẩy mạnh quản lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường, nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu.

Để thực hiện các mục tiêu trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường triển khai Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 01/NQ-CP của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2026; Nghị quyết số 02/NQ-CP của Chính phủ về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2026. 

Trước hết, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tập trung rà soát, hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật nhằm tháo gỡ kịp thời các khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn. Việc xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật phải tạo không gian phát triển thuận lợi cho doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân; đồng thời tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, nhất là trên nền tảng số.

Bộ tiếp tục sắp xếp, tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Các đơn vị có chức năng, nhiệm vụ tương đồng được rà soát, sáp nhập theo hướng tinh gọn, chuyên sâu, giảm chồng chéo. Thực tiễn thời gian qua cho thấy việc hợp nhất các viện nghiên cứu trong lĩnh vực chăn nuôi, thú y, thủy sản đã góp phần nâng cao hiệu quả nghiên cứu và chuyển giao khoa học công nghệ.

Chuyển đổi số được xác định là giải pháp then chốt. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đẩy mạnh xây dựng Chính phủ điện tử, tiến tới Chính phủ số trong toàn ngành. Trong đó, xác định rõ đầu mối quản lý chuyển đổi số, tăng cường khai thác dữ liệu chuyên ngành, bảo đảm an ninh, an toàn thông tin và nâng cao chất lượng quản trị.

Một trụ cột quan trọng khác là đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Khoa học công nghệ không chỉ phục vụ sản xuất mà phải thực sự trở thành động lực phát triển. Bộ ưu tiên các nhiệm vụ khoa học lớn, mang tính chiến lược, gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nông nghiệp sinh thái, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải. Việc đầu tư cho khoa học công nghệ được xem là đầu tư cho tương lai lâu dài của ngành.

Bên cạnh đó, ngành tiếp tục cơ cấu lại nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, phát triển bền vững, gắn với an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Cơ cấu lại không chỉ trong trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp mà còn trong toàn bộ chuỗi giá trị, từ sản xuất đến chế biến, tiêu thụ, thích ứng linh hoạt với yêu cầu của từng thị trường xuất khẩu.

Phát triển thị trường và thúc đẩy tiêu thụ nông sản là giải pháp xuyên suốt. Các đơn vị chuyên ngành gắn chặt sản xuất với thị trường, tăng cường xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm, hỗ trợ doanh nghiệp và hợp tác xã mở rộng thị trường trong nước và quốc tế.

Song song với đó, ngành tăng cường quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh nguồn nước và giảm thiểu tác động của thiên tai. Bài học từ những thiệt hại lớn do bão lũ, hạn hán những năm gần đây cho thấy chỉ khi chủ động thích ứng và tổ chức tốt công tác phòng ngừa, ngành mới giảm thiểu rủi ro và tổn thất.

Chương trình hành động cũng nhấn mạnh mục tiêu nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống người dân nông thôn, coi người dân là trung tâm và là chủ thể thụ hưởng thành quả phát triển. Phát triển hạ tầng nông thôn, xây dựng nông nghiệp hiện đại, nông thôn văn minh, nông dân hạnh phúc là định hướng xuyên suốt.

Ngoài ra, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chú trọng phát triển các hình thức tổ chức sản xuất, kinh doanh hiệu quả; xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp nông nghiệp, hợp tác xã kiểu mới; đồng thời tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi và thủy sản nhằm bảo vệ sản xuất, ổn định thị trường.

Chương trình hành động năm 2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường thể hiện rõ tinh thần chủ động, quyết liệt và đổi mới. Với hệ thống mục tiêu, chỉ tiêu và giải pháp cụ thể, đồng bộ, ngành nông nghiệp và môi trường kỳ vọng tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển mới, hướng tới nền nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại và môi trường bền vững.