Tạo đồng thuận xây dựng Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình

Người dân tự nguyện phá dỡ nhà cửa bàn giao mặt bằng. Ảnh: Thái Hùng - TTXVN

Đến nay, việc khó khăn nhất là thu hồi giải phóng mặt bằng hạng mục đất ở. Nhằm tạo sự đồng thuận, tỉnh Bắc Ninh đã ban hành nhiều chính sách đặc thù.

Lắng nghe nhân dân tạo sự đồng thuận

Nhằm tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, ngày 10/3/2026, UBND tỉnh Bắc Ninh ra Quyết định số 19/2026/QĐ-UBND quy định chính sách đặc thù về bồi thường bằng đất khi nhà nước thu hồi đất ở để thực hiện dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình tại các xã Gia Bình, Lương Tài, Nhân Thắng, Lâm Thao. Ngoài chính sách đặc thù quy định tại quyết định này, các nội dung khác về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của dự án thực hiện theo quy định tại Luật Đất đai số 31/2024/QH15 và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Đất đai số 31/2024/QH15; các quyết định quy định cụ thể về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư do UBND tỉnh ban hành.

Tuy nhiên, trong quá trình phối hợp với UBND các xã nơi có đất thu hồi lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; niêm yết công khai phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư để lấy ý kiến của người dân trong khu vực có đất thu hồi; đa số người dân có đất thu hồi không đồng ý với Dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và có nhiều kiến nghị. Theo đó, người dân đề nghị được thực hiện việc bồi thường đất ở theo hình thức đất đổi đất như Dự án Vành đai 4 đã thực hiện tại thị xã Thuận Thành (cũ) và thị xã Quế Võ (cũ); đề nghị được bồi thường đủ diện tích đất ở (T) đã ghi trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp từ năm 2001- 2002, không đồng ý phương án bồi thường diện tích đất ở theo Quyết định cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do UBND huyện Gia Bình (cũ) đã ban hành tại thời điểm năm 2001-2002.

Trong khi đó, yêu cầu thời gian và kế hoạch di chuyển, bàn giao mặt bằng để xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình trong phạm vi khu vực APEC rất gấp (hạn cuối bàn giao mặt bằng là trước ngày 30/4/2026); đồng thời bảo đảm giữ vững an ninh trật tự; bảo đảm ổn định đời sống và công bằng đối với người có đất bị thu hồi, phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương, đáp ứng được nhu cầu, nguyện vọng và tạo được sự đồng thuận của đại đa số người dân…

Sau khi lắng nghe, tiếp thu mong muốn, nguyện vọng người dân, UBND tỉnh Bắc Ninh ban hành 2 quyết định điều chỉnh những nội dung trước đó đã ban hành. Cụ thể, ngày 7/4, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 21/2026/QĐ-UBND Sửa đổi, bổ sung Điều 2 Quyết định số 19/2026/QĐ-UBND ngày 10/3/2026 của UBND tỉnh Quy định chính sách đặc thù về bồi thường bằng đất khi Nhà nước thu hồi đất ở để thực hiện dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.

Theo đó, hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ở (bao gồm cả trường hợp đất có vườn, ao, thổ cư trong cùng thửa đất đã được cấp Giấy chứng nhận trước ngày 1/7/2004) nếu đủ điều kiện bồi thường theo Luật Đất đai 2024 thì ngoài việc được nhận một lô đất tái định cư, còn có thể được xem xét giao thêm đất ở có thu tiền sử dụng đất nếu có nhu cầu.

Các hộ dân nhận tiền thưởng cho các hộ bàn giao đất ở trong khu vực xây dựng các hạng mục, công trình phục vụ hội nghị APEC. Ảnh: Thái Hùng - TTXVN

Tùy diện tích đất bị thu hồi, từ 200-300 m² được xem xét giao tối đa 1 lô (diện tích tối đa 100 m²); từ 300-600 m² tối đa 2 lô; từ 600-900 m² tối đa 3 lô; từ 900 m² trở lên tối đa 4 lô, mỗi lô không quá 100 m² theo quy hoạch chi tiết khu tái định cư.

Như vậy, chỉ cần đất ở bị thu hồi từ 200 m² trở lên (quy định cũ là 300 m²) thì ngoài được bồi thường một lô đất ở còn được xem xét để giao đất ở có thu tiền sử dụng đất. Số lô đất được xem xét giao tăng hơn so với trước ở từng khung diện tích đất thu hồi.

Cùng đó, trong ngày 7/4, tỉnh Bắc Ninh cũng ban hành Quyết định số 22/2026/QĐ-UBND, UBND tỉnh Bắc Ninh sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy định chi tiết một số nội dung về bồi thường thiệt hại về nhà, công trình xây dựng, vật kiến trúc gắn liền với đất và mức bồi thường tài sản là công trình xây dựng phải di chuyển khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Theo quyết định này, bảng đơn giá bồi thường nhà, công trình xây dựng, vật kiến trúc gắn liền với đất được điều chỉnh cao hơn so với Quyết định số 162026/QĐ-UBND ngày 11/2/2026.

Không chỉ dừng lại ở hai quy định trên, trước đó, tỉnh cũng tham mưu, ban hành hàng loạt chính sách đặc thù. Theo ông Nguyễn Mạnh Lân, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Ninh, để bà con đỡ bị thiệt thòi, với vai trò là cơ quan tham mưu, đơn vị lắng nghe, nghiên cứu các quy định của pháp luật, đề xuất các điều khoản, thậm chí có nội dung chưa có tiền lệ để áp dụng cho người dân trong thu hồi khi bị ảnh hưởng bởi dự án. Ví như, theo quy định chỉ có thu hồi đất ở để xây dựng khu đô thị mới hỗ trợ tiền thuê nhà nhưng tỉnh đã ban hành chính sách đặc thù hỗ trợ tiền thuê nhà cho người dân trong thời gian chờ tái định cư trong thời gian 12 tháng.

Mức hỗ trợ là 1.500.000 đồng/nhân khẩu/tháng, nếu hộ có một nhân khẩu là 3.000.000 đồng/tháng. Bắc Ninh cũng có chính sách hỗ trợ đối với hộ gia đình, cá nhân khi bị thu hồi đất vườn, ao trong cùng thửa đất có nhà ở nhưng không được công nhận là đất ở theo quy định hoặc đất vườn, ao gắn liền với nhà ở nhưng đã bị tách thửa trước ngày 1/7/2004….

Người dân vui vẻ nhận tiền thưởng bàn giao mặt bằng sớm Dự án cảng hàng không quốc tế Gia Bình. Ảnh: Thanh Thương- TTXVN

Có thể nói, chỉ trong thời gian ngắn nhưng tỉnh Bắc Ninh đã đưa ra những thay đổi mang tính bước ngoặt; qua đó khẳng định tinh thần cầu thị, lắng nghe, quyết tâm của tỉnh trong thu hồi, giải phóng mặt bằng phục vụ dự án trọng điểm quốc gia này. Đặc biệt, thể hiện sự kịp thời, tiếp tục tháo gỡ những vướng mắc, bất cập, vấn đề mới phát sinh từ thực tiễn, tạo sự đồng thuận của người có đất ở bị thu hồi.

Nhiều hộ dân đăng ký sớm bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư

Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình có quy mô gần 2.000 ha nằm trên địa bàn các xã Gia Bình, Lương Tài, Nhân Thắng, Lâm Thao. Riêng với diện tích phục vụ thi công các hạng mục cho Hội nghị cấp cao APEC 2027 cần bàn giao sớm cho nhà đầu tư trước 30/4/2026 tại xã Lương Tài có thôn Tử Nê; khu vực xã Gia Bình có  hơn 1.350 hộ dân ở các thôn Ngô Thôn, Mỹ Thôn, Lương Pháp, Thủ Pháp…

Để kịp thời động viên, khuyến khích các hộ gia đình, cá nhân gương mẫu chấp hành chủ trương của Đảng, nhà nước, tiên phong bàn giao đất ở trong phạm vi khu vực APEC thuộc dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, nhà đầu tư cũng thưởng cho hộ gia đình, cá nhân bàn giao mặt bằng đất ở trước ngày 15/4/2026 là 150 triệu đồng; từ ngày 16/4/2026 đến hết ngày 30/4/2026 là 100 triệu đồng.

Là hộ đầu tiên bàn giao ngôi nhà đã sinh sống hơn 10 năm của gia đình để thực hiện Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, anh Nguyễn Văn Duy, thôn Thủ Pháp, xã Gia Bình cho biết: Từ khi anh đăng ký bàn giao mặt bằng sớm cho chủ đầu tư dự án, gia đình anh đã chủ động thuê nhà ở, chuyển đồ đạc, một phần đồ đạc thiết yếu mang theo sử dụng, phần còn lại gửi nhà bố mẹ. Đến nay, anh đã bàn giao tài sản gồm ngôi nhà kiên cố 4 tầng nổi, một tầng hầm. Nhìn ngôi nhà do 2 vợ chồng tâm huyết cùng nhau xây dựng nhiều năm với trị giá hàng tỷ đồng phải tháo dỡ, mặc dù có chút tiếc nuối nhưng xác định đây là nhiệm vụ chính trị nên gia đình anh cũng vui vẻ thực hiện.

Đơn vị thi công khẩn trương xây dựng tháp không lưu Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình. Ảnh: Thanh Thương- TTXVN

Anh Duy cho biết thường xuyên công tác xa nhà, phần lớn việc gia đình do vợ đảm nhiệm. Từ căn nhà 4 tầng khang trang, gia đình 5 người nay phải chuyển sang ở nhà thuê với giá 3,5 triệu đồng/tháng, việc di chuyển, sắp xếp lại cuộc sống rất khó khăn, nhưng gia đình vẫn cố gắng thu xếp những thứ thiết yếu nhất để ổn định tạm thời. Anh Duy cũng mong muốn các cấp chính quyền, chủ đầu tư sớm bàn giao mặt bằng khu tái định cư để gia đình anh sớm ổn định cuộc sống.

Bằng tinh thần, trách nhiệm của một đảng viên, quân nhân, sau khi nhận thưởng ngày 4/4, gia đình anh bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư. Cùng đó, anh cũng là hạt nhân tích cực tuyên truyền nhân dân đồng thuận.

Ông Nguyễn Thành Bắc, thôn Tử Nê, xã Lương Tài chia sẻ rất đồng tình ủng hộ chủ trương xây dựng hạ tầng kinh tế của đất nước. Việc gia đình chủ động chuyển nhà đi thuê chỗ ở tạm là quyết định đã được cân nhắc rất kỹ. "Rời khỏi nơi đã gắn bó hơn nửa đời người không phải là điều dễ dàng, tuy nhiên bản thân gia đình thấy việc chuyển đi trước cũng giúp ổn định cuộc sống và an toàn hơn. Đặc biệt chủ đầu tư và tỉnh Bắc Ninh có thêm chủ trương chi thưởng cho những gia đình bàn giao mặt bằng sớm, qua đó, người dân được hỗ trợ thêm có thể sớm ổn định cuộc sống", ông Bắc chia sẻ.

Từ thực tế trên cho thấy, nhiều quy định chỉ được áp dụng riêng cho dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình mà không được áp dụng ở các dự án khác. Có những văn bản được cơ quan chức năng của tỉnh nghiên cứu, nỗ lực làm việc trách nhiệm, từ đó điều chỉnh nhanh chóng sau khi nắm bắt ý kiến từ cơ sở để bảo đảm quyền lợi nhân dân. Với quyết tâm chính trị cao nhất, Bắc Ninh chung sức đẩy nhanh tiến độ dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, sớm đưa công trình trọng điểm quốc gia vào khai thác.