Tây Ninh định danh từng chuồng trại: Bước ngoặt quản trị số

Đây được xem là nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực quản lý nhà nước, chủ động phòng, chống dịch bệnh, minh bạch thông tin, truy xuất nguồn gốc và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp.

*Từ số liệu tổng hợp đến định danh từng cơ sở 

Bà Đinh Thị Phương Khanh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh cho biết, một trong những mục tiêu trọng tâm là tạo lập cơ sở dữ liệu, thực hiện kê khai hoạt động chăn nuôi và cấp mã số trên Hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về chăn nuôi và thú y đối với 100% cơ sở chăn nuôi trang trại, 80% cơ sở chăn nuôi quy mô nông hộ và 90% cơ sở nuôi chim yến trên địa bàn tỉnh. Cùng với đó, 100% phòng chuyên môn phụ trách lĩnh vực chăn nuôi và thú y tại các xã, phường được cấp tài khoản, bảo đảm khả năng vận hành, khai thác hệ thống. 

Việc số hóa, cấp mã số cơ sở chăn nuôi sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý đàn vật nuôi, truy xuất nguồn gốc và phòng, chống dịch bệnh. Ảnh: Minh Phú – TTXVN

Mục tiêu đặt ra không đơn thuần là đưa thông tin từ hồ sơ giấy lên môi trường số mà hướng đến hình thành nguồn dữ liệu đáp ứng các tiêu chí “Đúng - Đủ - Sạch - Sống - Thống nhất - Dùng chung”, tạo nền tảng để dữ liệu thực sự tham gia vào quá trình quản lý, chỉ đạo sản xuất và phòng, chống dịch bệnh động vật.

Thực tế, ngành nông nghiệp Tây Ninh đã xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành, trong đó có thông tin thuộc lĩnh vực chăn nuôi và thú y được cập nhật định kỳ. Tuy nhiên, dữ liệu hiện có chủ yếu dừng ở số liệu tổng hợp về tổng đàn gia súc, gia cầm theo đơn vị hành chính cấp xã; chưa đầy đủ dữ liệu chi tiết, dữ liệu định danh, mã số cơ sở và các trường thông tin đến từng hộ, cơ sở chăn nuôi, nhà yến theo cấu trúc của cơ sở dữ liệu quốc gia. 

Đây là khoảng trống cần được khắc phục nếu muốn chuyển từ phương thức quản lý dựa trên báo cáo định kỳ sang quản trị ngành bằng dữ liệu có khả năng cập nhật, kết nối và khai thác thường xuyên. 

Bà Đinh Thị Phương Khanh cho biết, tỉnh tập trung thu thập thông tin, chuẩn hóa, kiểm tra, rà soát, làm sạch dữ liệu và cập nhật thông tin của các cơ sở chăn nuôi; trong đó, việc tạo lập dữ liệu được ưu tiên từ các cơ sở chăn nuôi quy mô lớn, sau đó đến quy mô vừa, nhỏ và chăn nuôi nông hộ. Đối với hoạt động nuôi chim yến, các cơ sở đang khai thác được ưu tiên trước, sau đó mở rộng đến những cơ sở còn lại. 

Mô hình nuôi thủy sản lót bạt ứng dụng kỹ thuật mới tại tỉnh Tây Ninh. Ảnh: Minh Phú – TTXVN

Dữ liệu sau khi được kiểm tra, đối chiếu, xác nhận sẽ được cập nhật lên hệ thống, phục vụ quản lý và cấp mã số cơ sở chăn nuôi. Quá trình này phải bảo đảm thông tin kịp thời, đầy đủ, chính xác, thống nhất; đồng thời việc quản lý, khai thác và chia sẻ dữ liệu phải đúng thẩm quyền, mục đích, phạm vi và tuân thủ quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân. 

Việc xây dựng dữ liệu chi tiết được kỳ vọng giúp cơ quan quản lý từng bước hình thành “bức tranh số” sát thực tế về hoạt động chăn nuôi trên địa bàn. Khi thông tin về cơ sở, quy mô và biến động chăn nuôi được cập nhật thường xuyên, ngành chức năng có thêm công cụ phục vụ dự báo sản xuất, kiểm soát dịch bệnh, quản lý đàn vật nuôi và hoạch định chính sách phát triển ngành. 

Đây cũng là hướng phát triển đang được đẩy mạnh trong ngành chăn nuôi cả nước. Chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và quản trị dựa trên dữ liệu ngày càng được ứng dụng sâu vào chuỗi sản xuất; cơ sở dữ liệu quốc gia, hệ thống giám sát dịch bệnh liên thông và nền tảng truy xuất nguồn gốc được xác định là những cấu phần quan trọng trong quá trình hiện đại hóa phương thức quản trị ngành.

*Dữ liệu phải “sống” và phục vụ quản lý

Theo Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tây Ninh Bùi Nguyên Khởi, yêu cầu quan trọng trong quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu là phải rà soát kỹ hiện trạng thông tin đã có, đánh giá phạm vi, mức độ đầy đủ, chính xác và khả năng đáp ứng yêu cầu của hệ thống quốc gia. Đối với dữ liệu đã đáp ứng yêu cầu, cần ưu tiên chuyển đổi, đồng bộ thay vì thu thập, tạo lập lại từ đầu. 

Việc xây dựng cơ sở dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung" tạo nền tảng thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao năng lực quản lý chăn nuôi và thú y. Ảnh: Minh Phú – TTXVN

Quan điểm này đặt ra yêu cầu xây dựng dữ liệu theo hướng thực chất, tránh trùng lặp, lãng phí nguồn lực và bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ. Trong bối cảnh công nghệ nhận dạng ký tự quang học và trí tuệ nhân tạo ngày càng hỗ trợ hiệu quả quá trình chuẩn hóa, xử lý và nhập dữ liệu, việc ứng dụng công nghệ phù hợp có thể góp phần nâng cao năng suất, giảm thao tác thủ công và tăng độ chính xác trong quá trình số hóa.

Tuy nhiên, kết quả rà soát của ngành nông nghiệp cho thấy dữ liệu hiện có và yêu cầu của Hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về chăn nuôi và thú y còn khác biệt về đối tượng, mức độ chi tiết và cấu trúc. Vì vậy, nguồn dữ liệu hiện hữu chưa thể chuyển đổi, đồng bộ trực tiếp để thay thế toàn bộ quá trình tạo lập dữ liệu ban đầu. Đây là lý do tỉnh phải đồng thời thực hiện hai nhiệm vụ: tận dụng dữ liệu có thể kế thừa và tiếp tục bổ sung những trường thông tin còn thiếu đến từng cơ sở. 

Để thực hiện nhiệm vụ này, tổng nguồn kinh phí dự kiến là hơn 1,64 tỷ đồng; trong đó, 1,488 tỷ đồng dành cho điều tra, xây dựng và tạo lập cơ sở dữ liệu chăn nuôi; 156,825 triệu đồng phục vụ tập huấn, tuyên truyền. 

Nguồn lực được tập trung cho việc tạo lập nền tảng dữ liệu ban đầu, song yêu cầu lâu dài là phải duy trì khả năng cập nhật thường xuyên. Các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân chăn nuôi và chủ cơ sở nuôi chim yến được hướng dẫn sử dụng tài khoản, mã số cơ sở; thực hiện kê khai định kỳ, đột xuất và cập nhật thông tin biến động. Chính quyền cấp xã phối hợp rà soát, kiểm tra, đối chiếu và xác nhận thông tin, kịp thời phát hiện dữ liệu thiếu, sai lệch hoặc trùng lặp. 

Mô hình nuôi cá bán tự nhiên kết hợp ứng dụng kỹ thuật lót bạt tại tỉnh Tây Ninh, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, kiểm soát môi trường nuôi và phát triển thủy sản bền vững. Ảnh: Minh Phú – TTXVN

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh Nguyễn Minh Lâm cho biết, việc triển khai Hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về chăn nuôi và thú y phải gắn với trách nhiệm phối hợp giữa ngành nông nghiệp, khoa học và công nghệ, tài chính cùng chính quyền cơ sở. Sở Nông nghiệp và Môi trường giữ vai trò chủ trì thu thập, chuẩn hóa, tạo lập, cập nhật và kiểm tra dữ liệu; Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp hướng dẫn kết nối, tích hợp, chia sẻ dữ liệu, bảo đảm an toàn hệ thống thông tin và xử lý các khó khăn kỹ thuật.

Ở cấp cơ sở, các xã, phường là mắt xích quan trọng bởi đây là nơi trực tiếp nắm địa bàn, biến động đàn vật nuôi và hoạt động của các hộ, trang trại. Việc 100% đơn vị chuyên môn phụ trách chăn nuôi, thú y ở cấp xã được cấp tài khoản sẽ tạo điều kiện đưa công tác cập nhật, kiểm tra dữ liệu về gần nơi phát sinh dữ liệu nhất.

Từ một hệ thống số liệu chủ yếu phản ánh tổng đàn theo địa bàn, việc tiến tới định danh, cấp mã số và quản lý thông tin chi tiết từng cơ sở là bước chuyển quan trọng trong phương thức quản lý chăn nuôi, thú y của Tây Ninh. Khi dữ liệu được chuẩn hóa và cập nhật liên tục, cơ quan quản lý có thể khai thác thông tin nhanh hơn, nhận diện biến động sát hơn và tăng khả năng hỗ trợ ra quyết định trong quản lý sản xuất cũng như phòng, chống dịch bệnh. 

Trong bối cảnh ngành chăn nuôi đang chuyển mạnh sang sản xuất quy mô lớn, an toàn sinh học, liên kết chuỗi và ứng dụng công nghệ, dữ liệu không chỉ là công cụ thống kê. Một hệ thống dữ liệu đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất và dùng chung sẽ là hạ tầng số quan trọng để Tây Ninh từng bước xây dựng ngành chăn nuôi hiện đại, minh bạch, tăng khả năng truy xuất nguồn gốc, chủ động kiểm soát dịch bệnh và phát triển bền vững.