Tây Ninh phát triển du lịch nông nghiệp, đánh thức giá trị làng nghề

Hướng đi này góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch, mở ra cơ hội nâng cao giá trị kinh tế nông thôn, đồng thời bảo tồn văn hóa truyền thống và tạo sinh kế bền vững cho người dân.

* Giữ hồn truyền thống trong hành trình phát triển du lịch 

Nằm ở phía Đông Nam tỉnh Tây Ninh, xã Long Hựu được xem là một trong những vùng đất đặc biệt khi nằm trọn trên cù lao Long Hựu – nơi ba dòng sông Vàm Cỏ, Cần Giuộc và Soài Rạp giao hòa. Điều kiện địa lý đặc thù đã tạo nên một không gian sống mang đậm dấu ấn miền sông nước với nhịp sống chậm rãi, thanh bình và giàu bản sắc. 

Du khách tham quan trên đỉnh núi Bà Đen. Ảnh: Giang Phương/TTXVN

Đến Long Hựu hôm nay, du khách có thể bắt gặp diện mạo của một vùng quê đang đổi thay từng ngày mà vẫn cảm nhận được những giá trị truyền thống được gìn giữ nguyên vẹn trong đời sống cộng đồng. Những ngôi nhà cổ, những nghề thủ công lâu đời và nét sinh hoạt đặc trưng của cư dân vùng hạ lưu sông nước đang trở thành nguồn tài nguyên quý giá để phát triển du lịch văn hóa và du lịch cộng đồng.

Điểm nhấn nổi bật của địa phương là Nhà trăm cột – công trình kiến trúc nghệ thuật nổi tiếng được xây dựng từ cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX. Với hệ thống hoa văn chạm khắc tinh xảo, kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật phương Đông và phương Tây, công trình là di tích có giá trị lịch sử, minh chứng sinh động cho đời sống văn hóa của cư dân Nam Bộ xưa. 

Cùng với đó là những hộ dân vẫn ngày ngày gìn giữ nghề làm bánh in truyền thống – một nghề đã gắn bó với vùng đất Long Hựu qua nhiều thế hệ. Trong không gian đậm chất quê, du khách có thể tận mắt chứng kiến các công đoạn làm bánh thủ công, từ chọn nguyên liệu, chuẩn bị nhân bánh đến tạo hình bằng những khuôn gỗ chạm khắc tinh tế. 

Để tạo nên một chiếc bánh in tròn đầy, người thợ phải tỉ mỉ từ khâu chọn chuối chín đều, phơi nắng đúng độ, chọn gừng già vừa cay, đến công đoạn nạo dừa, đánh bột, sên nhân. Dù nhiều công đoạn đã có thể cơ giới hóa, nhiều hộ dân vẫn giữ cách làm truyền thống bằng bếp củi để bảo đảm hương vị đặc trưng.

Hơn nửa đời người gắn bó với nghề, bà Võ Thị Muội, ngụ ấp Long Ninh, cho biết điều khiến bà tự hào không chỉ là giữ được nghề của cha ông mà còn là việc nghề truyền thống đang trở thành một sản phẩm du lịch hấp dẫn. 

“Tôi chỉ biết bánh in có từ thời ông bà để lại. Mình ráng giữ nghề để con cháu đời sau còn biết, còn được thưởng thức. Bây giờ khách đến tham quan, thấy thích thú khi tìm hiểu cách làm bánh, tôi cũng vui vì nghề truyền thống của quê mình được nhiều người biết đến hơn,” bà Muội chia sẻ. 

Hiện nay, toàn tỉnh Tây Ninh có 22 nghề truyền thống, một làng nghề trồng mai xã Tân Tây và 8 làng nghề truyền thống đã được công nhận. Nhiều nghề như làm bánh tráng Trảng Bàng, làm nhang và đúc gang Long Hoa, trồng mai Tân Tây, dệt chiếu Nhựt Tảo hay làm trống Bình An đều được đánh giá có tiềm năng lớn để phát triển thành các sản phẩm du lịch trải nghiệm, du lịch cộng đồng mang bản sắc riêng của địa phương. 

* Mở rộng không gian du lịch xanh từ nông nghiệp và sinh thái 

Bên cạnh việc bảo tồn các giá trị truyền thống, Tây Ninh cũng đang tích cực phát triển các mô hình du lịch nông nghiệp và du lịch sinh thái nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách. 

Một trong những điểm đến tiêu biểu là Khu du lịch sinh thái giáo dục trải nghiệm Chavi Garden tại xã Thạnh Lợi. Trên diện tích hơn 40ha, khu du lịch mang đến không gian xanh rộng mở với những vườn chanh trải dài, hệ thống kênh rạch, vườn hoa, khu cắm trại và nhiều hoạt động trải nghiệm dành cho gia đình, học sinh. 

Mục tiêu Chavi Garden hướng tới là để du khách trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên, tìm hiểu về tập quán sinh sống, sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của địa phương. Du khách có thể tham gia các hoạt động như tắm suối, tắm bùn, tắm khoáng, tham quan vườn chanh, hái trái tại vườn hay tự tay chế biến các sản phẩm từ chanh. 

Đặc biệt, từ vùng nguyên liệu chanh vàng không hạt, đơn vị đã phát triển hơn 40 sản phẩm chế biến như si-rô chanh, chanh mật ong, nước cốt chanh, bột chanh, góp phần nâng cao giá trị nông sản địa phương và tạo nên dấu ấn riêng cho điểm đến.

Anh Vũ Thành Đạt, đến từ phường Đức Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết điều khiến anh ấn tượng nhất là không gian xanh mát và những hoạt động giúp trẻ em gần gũi hơn với thiên nhiên. 

“Các con tôi rất thích bơi suối, tắm bùn và tham quan vườn chanh. Điều tôi thích nhất là không gian yên bình, trẻ con được vận động, rời xa điện thoại và thiết bị công nghệ. Việc tự tay hái chanh, giã chanh rồi pha nước uống mang lại cảm giác rất thú vị”, anh Đạt chia sẻ. 

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, trên địa bàn tỉnh đã hình thành nhiều mô hình du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái và du lịch trải nghiệm như Làng mai Tân Tây, Làng nổi Tân Lập, Trung tâm Nghiên cứu bảo tồn và phát triển dược liệu Đồng Tháp Mười, Chavi Garden, Milan Farm, Hồ Dầu Tiếng, Vườn quốc gia Lò Gò – Xa Mát, BaDen Farm, Hợp tác xã cây ăn trái Bàu Đồn hay La’s Farmstay. Những mô hình này đang góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch, tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn. 

Đến nay, ngành nông nghiệp đã rà soát, tổng hợp được 25 khu, điểm du lịch nông nghiệp, nông thôn và du lịch trải nghiệm trên địa bàn tỉnh. Đây là cơ sở quan trọng để xây dựng các sản phẩm du lịch đặc trưng, kết nối với các chương trình xúc tiến du lịch và thu hút đầu tư trong thời gian tới. 

Theo ông Trương Tấn Đạt, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh, định hướng của tỉnh là phát triển du lịch trên cơ sở khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa truyền thống, sản phẩm OCOP, làng nghề và các vùng sản xuất nông nghiệp đặc trưng. 

“Tây Ninh có nhiều lợi thế để phát triển du lịch nông nghiệp, du lịch cộng đồng và du lịch trải nghiệm. Thời gian tới, ngành sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương rà soát tiềm năng, xây dựng các mô hình đặc trưng, đồng thời tăng cường kết nối giữa các chủ thể OCOP, cơ sở sản xuất với doanh nghiệp lữ hành nhằm hình thành những sản phẩm du lịch có sức cạnh tranh, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn,” ông Trương Tấn Đạt cho biết. 

Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả tiềm năng, địa phương vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức như hạ tầng du lịch tại các làng nghề chưa đồng bộ, quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, sự liên kết giữa các chủ thể trong chuỗi du lịch chưa thật sự chặt chẽ, trong khi nguồn lực dành cho bảo tồn nghề truyền thống và phát triển các mô hình du lịch cộng đồng còn hạn chế. 

Dù vậy, với định hướng phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa, phát huy lợi thế nông nghiệp và xây dựng các sản phẩm trải nghiệm đặc trưng, Tây Ninh đang từng bước tạo dựng bản sắc riêng trên bản đồ du lịch vùng Đông Nam Bộ. Hành trình ấy nhằm góp phần làm phong phú sản phẩm du lịch, mở ra cơ hội phát triển bền vững cho khu vực nông thôn - nơi những giá trị truyền thống vẫn đang được gìn giữ trong nhịp sống hiện đại.