Thách thức kinh tế mới của Thái Lan

Huy Tiến (P/v TTXVN tại Bangkok) 06:30' - 24/03/2025
BNEWS Nhiều nhà sản xuất tại Thái Lan, đặc biệt là trong ngành ô tô và phụ tùng ô tô, có khả năng sẽ sa thải công nhân hoặc đóng cửa nhà máy trong năm nay, vì doanh số bán hàng giảm mạnh.
Sản xuất lắp ráp ô tô thương hiệu Toyota tại Thái Lan. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo nhật báo Bangkok Post, các đợt sa thải công nhân hàng loạt tại Thái Lan vẫn tiếp diễn trong những tháng gần đây, cho thấy những thách thức kinh tế đang diễn ra. Các yếu tố dẫn đến tình trạng này bao gồm sự suy giảm sức mua trong nước và áp lực bên ngoài ngày càng tăng do lo ngại nguy cơ chiến tranh thương mại.

Trong bối cảnh thị trường việc làm nhiều bất ổn, các doanh nghiệp đang kêu gọi Chính phủ Thái Lan đẩy nhanh quá trình phát triển lực lượng lao động phù hợp hơn, để đáp ứng nhu cầu toàn cầu và trong nước.

Ngành công nghiệp ô tô đối mặt thách thức

Nhiều nhà sản xuất tại Thái Lan, đặc biệt là những nhà sản xuất trong ngành ô tô và phụ tùng ô tô, có khả năng sẽ sa thải công nhân hoặc đóng cửa nhà máy trong năm nay, vì doanh số bán hàng giảm mạnh. Triển vọng này càng trở nên tồi tệ hơn do tác động của chính sách thuế quan mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Theo Trung tâm nghiên cứu Kasikorn, trong hai năm gầy đây, mỗi tháng đã có hơn 100 nhà máy tại Thái Lan đóng cửa. Ông Tanit Sorat, Phó Chủ tịch Liên đoàn các nhà tuyển dụng trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại Thái Lan cho biết, xu hướng này chắc chắn sẽ tiếp tục trong năm 2025. Ông nói các đợt đóng cửa chủ yếu sẽ diễn ra trong ngành công nghiệp ô tô, nơi ghi nhận doanh số bán hàng chậm chạp kể từ năm 2023.

 

Theo Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan (FTI), doanh số bán xe tại Thái Lan trong năm 2024 đã giảm 26,1% so với một năm trước đó, chủ yếu là do các ngân hàng và công ty tài chính đặt ra các tiêu chí khắt khe đối với các khoản vay mua ô tô. Ông Tanit lưu ý rằng: "Tình hình rất nghiêm trọng đối với các nhà sản xuất ô tô khi 1/4 tổng doanh số bán hàng bị ‘biến mất’. Một số nhà sản xuất ô tô đã tránh được việc sa thải nhân lực trong hai năm, nhưng họ sẽ để một số công nhân ra đi trong năm nay, một phần do các chính sách của ông Trump".

Tháng trước, Tổng thống Trump đã tuyên bố sẽ áp thuế 25% đối với ô tô nhập khẩu từ ngày 2/4 tới. Hiện chính sách thuế quan mà Nhà Trắng áp dụng đối với hàng nhập khẩu từ Canada và Mexico đã được tạm dừng trong một tháng sau khi có hiệu lực vào ngày 4/3.

FTI trước đó đã cảnh báo về tác động tiêu cực đối với ô tô chở khách và xe cơ giới thương mại xuất khẩu sang Mỹ, trong khi các nhà sản xuất phụ tùng ô tô địa phương lo ngại chính sách thuế quan mới sẽ ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu của họ sang các công ty ô tô Nhật Bản đang đầu tư vào Mexico. "Chúng tôi cũng xuất khẩu phụ tùng ô tô sang Mỹ, đặc biệt là lốp xe", ông Tanit nói.

Các ngành công nghiệp khác, đặc biệt là nhựa, hàng may mặc và đồ nội thất, cũng sẽ bị ảnh hưởng bởi chính sách thuế quan của Mỹ. Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung Quốc có khả năng sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng nhập khẩu ồ ạt các sản phẩm giá rẻ của Trung Quốc, giáng một đòn mạnh vào các nhà sản xuất và công nhân địa phương, FTI cảnh báo.

Ông Tanit cho rằng tỷ lệ thất nghiệp chung ở Thái Lan sẽ không tăng ở mức đáng báo động trong năm nay. Tuy nhiên, khoảng 420.000 người sẽ tốt nghiệp các trường đại học trong năm nay, gây thêm áp lực cho những người tìm việc trong một thị trường lao động cạnh tranh cao. "Chúng tôi đã bị mắc kẹt ở mức việc làm thấp trong 10 năm, mắc kẹt ở mức đáy này", ông nói.

Lĩnh vực nhà ở cũng không thoát khỏi khó khăn

Ông Prasert Taedullayasatit, Chủ tịch Hiệp hội chung cư Thái Lan cho biết, nhiều nhà phát triển nhà ở đã cắt giảm quy mô tổ chức của họ do các tín hiệu từ thị trường yếu trong vài năm qua. "Việc sa thải nhân công trong năm nay bắt nguồn từ hiệu suất kém của năm trước", ông nói. Ông Prasert nhấn mạnh: "Cắt giảm nhân sự là một cách để cắt giảm chi phí. Một số công ty đã cắt giảm nhân sự khi đầu tư không đáp ứng được kỳ vọng".

Theo báo cáo tài chính năm 2024 của 24 công ty hoạt động trong lĩnh vực phát triển nhà ở được niêm yết trên thị trường chứng khoán Thái Lan (SET), chỉ có 3 công ty báo cáo mức tăng biên lợi nhuận ròng theo năm tính theo tỷ lệ phần trăm doanh thu, trong khi 14 công ty báo cáo mức giảm và 7 công ty thua lỗ.

Ông Prasert, cũng là Giám đốc điều hành của Ananda Development được niêm yết trên SET cho biết, công ty đã không tuyển dụng mới trong một thời gian và khi nhân viên cũ nghỉ việc, công ty không tuyển dụng người thay thế.

Người dân mua sắm tại siêu thị ở Bangkok, Thái Lan. Ảnh: AFP/TTXVN

Sự phát triển của AI

Nhận định về xu hướng việc làm của Thái Lan trong tương lai, bà Jackie Wang - Giám đốc quốc gia của hãng công nghệ Google tại Thái Lan - nhấn mạnh quốc gia Đông Nam Á này đang trải qua sự thay đổi công nghệ nhanh chóng trong một số ngành và điều này sẽ làm thay đổi cơ cấu lao động quốc gia. Mặc dù sẽ có những công việc được phát triển để đáp ứng với việc tự động hóa một số nhiệm vụ nhất định, nhưng tiềm năng lớn hơn của trí tuệ nhân tạo (AI) nằm ở việc tăng cường các kỹ năng mà con người thực hiện tốt.

Bà Wang lưu ý thêm rằng AI có thể được tận dụng để khuếch đại sức mạnh của con người đối với khả năng sáng tạo, sự đồng cảm và tư duy phản biện trong công việc. "Đối với ngành công nghệ, chúng tôi tiếp tục thấy nhu cầu mạnh mẽ đối với các vai trò chuyên về phát triển AI, điện toán đám mây và an ninh mạng. Tại Google, chúng tôi kỳ vọng tăng trưởng nhân sự vào năm 2025 trong các lĩnh vực đầu tư chính, chẳng hạn như AI và đám mây", bà nói.

Bà Prae Dumrongmongcolgul, Giám đốc quốc gia của Facebook tại Thái Lan khẳng định, việc tích hợp AI đã cách mạng hóa ngành công nghệ thông tin, thúc đẩy nhu cầu tăng đột biến đối với các chuyên gia có kỹ năng về ngôn ngữ lập trình AI như Python, học máy, kỹ thuật dữ liệu và khoa học dữ liệu.

Bà cho biết sự chuyển đổi này không chỉ giới hạn trong ngành công nghệ thông tin, vì AI đã tác động đến các công ty và tổ chức trên toàn thế giới theo nhiều cách khác nhau. "Tuy nhiên, chúng tôi tin rằng sự hợp tác giữa con người và AI vẫn rất quan trọng để thúc đẩy công nghệ này. Bằng cách chứng minh AI có thể tăng cường khả năng của con người thay vì thay thế, chúng ta có thể khai thác hết tiềm năng của AI", bà Prae nói.

Ông Somchai Sittichaisrichart, Giám đốc điều hành của SiS Distribution (Thái Lan) cho biết, ngành công nghệ địa phương vẫn đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động, đặc biệt là trong lĩnh vực an ninh mạng, đám mây và AI. Ông cho biết những người trẻ tuổi không quan tâm đến việc học các kỹ năng công nghệ, trong khi công nghệ mới nổi luôn phát triển.

Do vậy, ngành công nghệ có khả năng sẽ tiếp tục phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động. Về mối lo ngại liên quan việc AI sẽ thay thế người lao động ở Thái Lan, ông phân tích điều đó sẽ không xảy ra sớm, nhưng có thể bắt đầu trong hai năm nữa.  

Tình trạng thiếu lao động vẫn đang diễn ra

Bà Thaniwan Kulmongkol, Chủ tịch Hiệp hội Nhà hàng Thái Lan, cho biết các nhà điều hành doanh nghiệp kinh doanh ăn uống có đủ nguồn lực thường có xu hướng đầu tư vào công nghệ tự động hóa nhiều hơn.

Bà chỉ ra xu hướng ngày càng tăng của các nhà hàng áp dụng hệ thống tự phục vụ, như gọi món qua máy tính bảng hoặc ki-ốt và triển khai các trạm tự lấy hàng. Bà Thaniwan chia sẻ sự thay đổi này không chỉ làm giảm sự phụ thuộc vào nguồn nhân lực mà còn mở ra con đường phát triển nhà hàng mà không phải chịu áp lực thiếu hụt nhân lực.

Lĩnh vực nhà hàng vẫn còn nhiều cơ hội trong việc kết hợp công nghệ, đặc biệt là trong các hệ thống phụ trợ giúp quản lý nguyên liệu thô và tính toán chi phí thực phẩm. Tuy nhiên, bà Thaniwan cho biết ngành này sẽ tiếp tục tuyển dụng nhân viên vì chi phí ứng dụng công nghệ trong các nhà hàng vẫn còn cao.

Theo bà Thaniwan, tình trạng thiếu hụt lao động là một thách thức dai dẳng đối với các nhà hàng, khiến một số nhà điều hành phải trả mức lương theo ngày cao hơn mức lương tối thiểu. Bà đề xuất các nhà điều hành nhà hàng tái cấu trúc hệ thống trả lương của họ với việc trả lương theo trình độ học vấn, mặc dù điều này có thể dẫn đến chi phí cao hơn.

Cần nâng cao chất lượng giáo dục

Ông Sanan Angubolkul, Chủ tịch Phòng Thương mại Thái Lan, thông báo tổng số việc làm trong nước của Thái Lan là 40,1 triệu vào năm 2024, bao gồm 19,5 triệu việc làm trong lĩnh vực dịch vụ và thương mại, 11,8 triệu việc làm trong nông nghiệp và 8,72 triệu việc làm trong sản xuất. Tổng số người thất nghiệp là khoảng 390.000 người. Dữ liệu của Bộ Lao động cho thấy 19,2% doanh nghiệp được khảo sát, tổng cộng 2.254 doanh nghiệp, đang tích cực tìm kiếm lao động.

Ông Sanan khẳng định những thách thức mà Thái Lan đang phải đối mặt bao gồm dân số già hóa, tỷ lệ sinh giảm, năng suất lao động thấp, kỹ năng của người lao động giảm và khoảng cách giữa nhu cầu của thị trường lao động và chất lượng người lao động. "Chất lượng giáo dục, cả chính quy và đào tạo nghề, cần được cải thiện", ông nói.

Do đó, ông Sanan nhận định, với những thách thức này, việc tích hợp AI vào lực lượng lao động ngày càng trở nên quan trọng, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ. Ông chỉ ra sáng kiến của Trung Quốc nhằm giới thiệu các khóa học AI trong giáo dục tiểu học và trung học tại Bắc Kinh, để định vị quốc gia này là siêu cường công nghệ trong tương lai. Ông Sanan nhấn mạnh: "Cách tiếp cận này cung cấp một mô hình có giá trị để Chính phủ Thái Lan cân nhắc khi xây dựng các chính sách lao động và giáo dục có thể nâng cao năng suất lao động của Thái Lan phù hợp với nhu cầu trong tương lai".

Ông cho biết, các nhà tuyển dụng sẽ tiếp tục dựa vào tài năng của con người, vì những phẩm chất như sự sáng tạo, sự khéo léo, giao tiếp hiệu quả và khả năng giải quyết các vấn đề phức tạp vẫn nằm ngoài tầm với của AI.   

Tin liên quan

Tin cùng chuyên mục