Thanh Hóa khẩn trương tái định cư phục vụ dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam

Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam qua tỉnh Thanh Hóa có chiều dài khoảng 95 km đi qua địa phận 7 phường và 12 xã, với tổng diện tích đất bị ảnh hưởng phải thu hồi khoảng 572 ha.

Để bố trí tái định cư cho các hộ dân trong diện bị thu hồi đất ở, UBND tỉnh Thanh Hóa đã lên kế hoạch xây dựng 40 khu tái định cư với tổng diện tích gần 300 ha.

Hiện các xã, phường có dự án đi qua đang nỗ lực điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm phục vụ giải phóng mặt bằng với mục tiêu hoàn thành xây dựng các khu tái định cư chậm nhất là tháng 9/2026.

Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đi qua địa bàn xã Triệu Lộc, tỉnh Thanh Hóa với tổng chiều dài 4,9 km, với khoảng 480 hộ dân bị ảnh hưởng, diện tích thu hồi 17 ha, gồm nhiều loại đất. Xác định đây là dự án trọng điểm quốc gia, sau khi có chủ trương, UBND xã Triệu Lộc đã huy động toàn bộ hệ thống chính trị vào cuộc với sự đồng lòng và quyết tâm cao.

Trước tiên, xã làm tốt khâu tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật về thu hồi đất, bồi thường hỗ trợ, tái định cư cho các đối tượng có liên quan; tạo sự đồng thuận để người có đất bị thu hồi, tài sản bị ảnh hưởng chấp hành chủ trương, chính sách của Nhà nước, bàn giao mặt bằng để thực hiện dự án. Theo đó, UBND xã đã tổ chức các cuộc họp dân, lắng nghe ý kiến, tâm tư, nguyện vọng của người dân để có phương án thực hiện phù hợp nhất.

Từ ngày 10/9/2025, UBND xã Triệu Lộc đã đã tổ chức điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm để ghi nhận hiện trạng, tránh trường hợp khi cắm cọc giải phóng mặt bằng dân xây dựng trái phép sẽ tăng chi phí giải phóng mặt bằng và khó trong xử lý. Xã đã được tỉnh chấp thuận bố trí 2 khu tái định cư cho hơn 100 hộ dân với tổng diện tích hơn 15 ha, chỉ phí đầu tư khoảng 157 tỷ đồng, hiện đang lập quy hoạch chi tiết và sẽ triển khai đầu tư cơ sở hạ tầng cuối năm 2025, phấn đấu hoàn thành khu tái định cư trước tháng 6/2026.

Ông Đặng Văn Lẻ, thôn Châu Từ, xã Triệu Lộc cho biết, hiện tại gia đình đang ở trên mảnh đất rộng 600 m2, nhưng khi Nhà nước thu hồi, gia đình vẫn sẵn sàng bàn giao để chuyển đến nơi ở mới. Chúng tôi mong muốn Nhà nước sớm bố trí, hoàn thiện hạ tầng khu tái định cư để chuyển đến nơi ở mới, sớm ổn định cuộc sống.

Ông Tống Trần Anh, Phó Chủ tịch UBND xã Triệu Lộc cho biết, hiện khâu giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư thực hiện dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đi qua địa bàn xã đang nhiều khó khăn, do địa hình đi qua phức tạp, phải thu hồi nhiều loại đất, đặc biệt là di dời mồ mả liên quan đến tâm linh và phong tục tập quán của người dân.

Tuy nhiên khó khăn lớn nhất hiện nay là nguồn vốn. Hiện kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 đã được phân bổ hết nên địa phương đề xuất được ứng vốn ngân sách trung ương để xây dựng hạ tầng khu tái định cư, sau đó hoàn trả khi có nguồn phân bổ chính thức từ dự án.

Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đoạn qua địa bàn xã Hoằng Phú có chiều dài tuyến khoảng 4,1 km, với tổng diện tích giải phóng mặt bằng khoảng hơn 35 ha. Theo rà soát, toàn xã có 111 hộ phải bố trí tái định cư, 326 mộ phải di dời. Xác định được tầm quan trọng của dự án, Đảng ủy, UBND xã Hoằng Phú đã chỉ đạo, huy động sự vào cuộc của toàn bộ hệ thống chính trị từ xã đến các thôn, khu dân cư nơi có dự án đi qua để phối hợp tổ chức triển khai thực hiện khâu chuẩn bị liên quan đến nhiệm vụ giải phóng mặt bằng dự án.

Xã đã ban hành Quyết định số 26/QĐ-UBND thành lập Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư thực hiện dự án; xây dựng kế hoạch chi tiết nội dung công việc, các mốc thời gian để tổ chức thực hiện giải phóng mặt bằng dự án. Hiện xã đã bố trí 2 khi tái định cư, tại thôn 2 để tái định cư cho các hộ thôn thôn Kim Sơn và tại khu dân cư Xa Vệ để tái định cư cho các hộ dân thuộc xã Hoằng Trung (cũ).

Theo ông Nguyễn Văn Hùng, Trưởng phòng Kinh tế xã Hoằng Phú, hiện nay các nghĩa trang hiện trạng trên địa bàn xã Hoằng Trung (cũ) không còn quỹ đất, nên phải quy hoạch mở rộng nghĩa trang hiện trạng tại thôn Dương Thanh để di dời mộ bị ảnh hưởng bởi dự án. Tuy nhiên việc quy hoạch di dời nghĩa trang tại thôn Dương Thanh xã Hoằng Trung (cũ) sang vị trí mới lại chưa phù hợp với quy hoạch chung đô thị Phú Quý.

UBND xã Hoằng Phú đề xuất UBND tỉnh thống nhất chủ trương để UBND xã Hoằng Phú thực hiện mở rộng Khu nghĩa trang tại thôn Dương Thanh đã được các hộ dân đồng ý. UBND xã đề nghị UBND tỉnh sớm bố trí kinh phí để UBND xã tổ chức thực hiện đầu tư xây dựng các khu tái định cư để thực hiện dự án, đồng thời chỉ đạo các Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vục phối hợp, ký hợp đồng với UBND xã để thực hiện công tác Tư vấn quản lý dự án và giải phóng mặt bằng…

Tại xã Hoạt Giang, xác định được tầm quan trọng của dự án, Đảng ủy, UBND xã đã chỉ đạo, huy động sự vào cuộc của toàn bộ hệ thống chính trị từ xã đến các thôn, xóm, khu dân cư nơi có dự án đi qua để phối hợp tổ chức triển khai. Tháng 7/2025 xã đã xây dựng Kế hoạch về triển khai thực hiện giải phóng mặt bằng dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc- Nam đoạn qua xã Hoạt Giang. Đến nay, UBND xã đã có Tờ trình số 21/TTr-UBND ngày 12/8/2025 đề nghị UBND tỉnh chấp thuận vị trí, quy mô xây dựng 1 khu tái định cư tại thôn Vân Hưng và 1 khu nghĩa trang tại khu Bái Dạt, thôn Vân Thu.

Ông Phùng Tiến Dũng, Chủ tịch UBND xã Hoạt Giang cho biết, dự án đi qua địa bàn xã Hoạt Giang với tổng chiều dài 3,5 km, với khoảng 365 hộ dân bị ảnh hưởng; trong đó, tổng số hộ có đất ở bị ảnh hưởng dự kiến phải thu hồi đất có nhu cầu tái định cư là 121 hộ. Tổng diện tích đất bị ảnh hưởng dự kiến thu hồi của các hộ đủ điều kiện bố trí tái định cư là 2,7 ha. Ngoài ra, dự án ảnh hưởng đến 2 khu nghĩa địa thôn Vân Thu, Vân Xá với diện tích 0,65 ha, với tổng số mồ mả phải di chuyển khoảng 600 mộ.

Khó khăn lớn nhất hiện nay của xã là không lựa được vị trí phù hợp để mở rộng các khu nghĩa trang hiện có do phần lớn các nghĩa trang tự phát không có quy hoạch, đã tồn tại từ lâu đời; các khu nghĩa trang trực tiếp bị ảnh hưởng nếu mở rộng sẽ không đảm bảo khoảng cách cách ly của đường sắt tới khu dân cư theo quy định; 1 khu nghĩa trang hiện có nằm trong quy hoạch nhưng khi lấy ý kiến về việc mở rộng thì không được sự chấp thuận của nhân dân.

Do đó, UBND xã Hoạt Giang đề nghị UBND tỉnh sớm chấp thuận vị trí khu tái định cư và khu nghĩa trang, bố trí kinh phí để UBND xã tổ chức thực hiện đầu tư xây dựng các khu tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng đảm bảo theo quy định.

Thời gian qua, Tỉnh ủy, HĐND tỉnh, UBND tỉnh đã quan tâm, sát sao chỉ đạo và huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị với sự đồng lòng, quyết tâm cao, phát huy mọi nguồn lực của tỉnh, địa phương để thực hiện. Đến nay 40 khu tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đoạn qua địa phận tỉnh đã triển khai xây dựng; trong đó, hoàn thành 1 khu Mỹ Phong tại xã Công Chính và đấu thầu, lựa chọn nhà thầu thi công 3 khu tại các xã Hà Trung, Công Chính và Thăng Bình, còn lại 36 khu đang được khẩn trương thực hiện…