Thành lập Trung tâm tài chính quốc tế: Bước “đột phá” trong hành trình hội nhập toàn cầu

Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC) tại Việt Nam đã chính thức được thành lập vào sáng 21/12, tại Hà Nội. Đây là một sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước phát triển mới trong chiến lược phát triển kinh tế - tài chính quốc gia, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Đảng, Nhà nước và Chính phủ Việt Nam trong tiến trình hội nhập sâu rộng với nền kinh tế toàn cầu.

Phát biểu tại Hội nghị Công bố thành lập Trung tâm tài chính Quốc tế tại Việt Nam, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, việc thành lập Trung tâm tài chính quốc tế là mệnh lệnh từ thực tiễn, yêu cầu khách quan, là lựa chọn chiến lược, là giải pháp hiệu quả, là sự gặp gỡ giữa nhu cầu tái cấu trúc dòng vốn đầu tư toàn cầu và khát vọng vươn lên của Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

“Việc đưa IFC vào hoạt động là sự khởi đầu của một quá trình đổi mới cả về số lượng, chất lượng, hiệu quả đối với sự phát triển thị trường tài chính, với những tác động lan toả sâu rộng đến tất cả các ngành, lĩnh vực, các chủ thể của đất nước”, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh.

Bước ngoặt chiến lược cho nền kinh tế

Ngày 21/12/2025 được xem là mốc quan trọng đánh dấu bước tiến mới về định hướng phát triển kinh tế – tài chính của Việt Nam khi Chính phủ công bố thành lập IFC tại Việt Nam, hoạt động song song ở hai thành phố lớn: TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Quyết định này được thực hiện theo Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội về Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam. Chính phủ cũng đã ban hành các Nghị định hướng dẫn triển khai Nghị quyết này.

"Đây là một sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước phát triển mới trong chiến lược phát triển kinh tế - tài chính quốc gia, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Đảng, Nhà nước và Chính phủ Việt Nam trong tiến trình hội nhập sâu rộng với nền kinh tế toàn cầu", Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh.

Trung tâm tài chính quốc tế được kỳ vọng trở thành một động lực mới trong việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài, phát triển thị trường tài chính nội địa đa dạng hơn và thúc đẩy sáng tạo trong các sản phẩm tài chính – công nghệ tại Việt Nam; đồng thời, góp phần đưa Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn trong bản đồ tài chính toàn cầu.

Một trong những điểm nhấn của mô hình này là cách tiếp cận “1 trung tâm, 2 địa điểm”; trong đó, TP. Hồ Chí Minh được định hướng trở thành trung tâm tài chính toàn diện với hệ sinh thái dịch vụ tài chính phong phú như ngân hàng, thị trường vốn, quản lý tài sản, fintech và tài chính xanh; trong khi Đà Nẵng được kỳ vọng khai thác tiềm năng tài chính số, tài chính xanh và đổi mới sáng tạo.

Khác với các mô hình IFC truyền thống chỉ tập trung tại một đô thị, chiến lược này giúp tận dụng lợi thế riêng của từng khu vực, đồng thời tạo ra sự tương hỗ giữa hai đầu tàu kinh tế – tài chính.

Đánh giá về bước đi chiến lược này, ông Phil Wright, Giám đốc điều hành HSBC Việt Nam nhận định rằng, việc xây dựng IFC không chỉ đơn thuần là mở rộng quy mô dịch vụ, mà còn là cơ hội để “mở ra một làn sóng đổi mới mới với sự rõ ràng, nhất quán và hợp tác”, giúp Việt Nam không chỉ thu hút vốn mà còn trở thành điểm kết nối tài chính khu vực và toàn cầu.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Thị Bích Ngọc cho biết trong các cuộc họp gần đây, Việt Nam không đặt mục tiêu trở thành “thiên đường thuế” để thu hút các tổ chức tài chính quốc tế, mà tập trung tạo ra môi trường minh bạch, ổn định và cạnh tranh, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế để xây dựng lòng tin của nhà đầu tư nước ngoài.

Còn theo TS. Phan Đức Hiếu, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, việc thành lập IFC tại Việt Nam là một trong những quyết sách đáng chú ý; điểm đặc biệt là Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam sẽ hoạt động tại hai địa điểm là thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Mục tiêu lớn nhất là xây dựng một môi trường đầu tư - kinh doanh hiện đại, có tính cạnh tranh cao trong khu vực và thế giới, tương đương với các trung tâm tài chính phổ biến tại châu Á và toàn cầu. Cơ chế tại Trung tâm sẽ bao trùm nhiều lĩnh vực, bao gồm ngoại hối, ngân hàng, thị trường vốn, thuế, xuất nhập khẩu, cư trú, đi lại và tài phán quốc tế.

Thách thức trên con đường hoàn thiện

Không chỉ thu hút sự quan tâm trong nước, kế hoạch xây dựng IFC của Việt Nam cũng nhận được sự ủng hộ từ nhiều đối tác quốc tế. Ông Đỗ Văn Sử, Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Tài chính chia sẻ, Việt Nam có vị trí địa lý thuận lợi, lợi thế chính trị ổn định và hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng. Việt Nam cũng được các tổ chức quốc tế đánh giá cao về tiềm năng phát triển các trung tâm tài chính. Các IFC lớn như: Hong Kong (Trung Quốc), Frankfurt, New York sẵn sàng hợp tác với Việt Nam, để đưa Việt Nam trở thành một trong những “mắt xích” của thị trường tài chính toàn cầu.

Đánh giá về lợi thế của Việt Nam trong xây dựng IFC, ông Michael Chin, Thành viên Hội đồng quản trị độc lập Vingroup cho biết, điểm mạnh của Việt Nam là nền kinh tế thực, chuỗi cung ứng sâu, chi phí cạnh tranh, lực lượng lao động trẻ, năng động.

Mặc dù có nhiều yếu tố tích cực, nhưng các chuyên gia kinh tế cũng cảnh báo về những thách thức không nhỏ phía trước như: cạnh tranh với các Trung tâm tài chính đã phát triển trong khu vực như Singapore và Hong Kong (Trung Quốc); đòi hỏi đội ngũ nhân lực chất lượng cao, rất cần đầu tư đào tạo, thu hút chuyên gia quốc tế; hoàn thiện khung pháp lý và quy chế hoạt động, đặc biệt liên quan đến quản lý rủi ro, minh bạch và giám sát tài chính.

Còn ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng của ADB tại Việt Nam, nhận định: “Phát triển một IFC là chặng đường dài, có thể tính bằng hàng chục năm. Điều quan trọng là Việt Nam phải kiên định với chủ trương đã lựa chọn, từng bước hoàn thiện thể chế và xây dựng lòng tin của thị trường”.

Quan điểm này cho thấy, việc thành lập IFC không phải là mục tiêu ngắn hạn, mà là một chiến lược dài hơi, gắn với tiến trình hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế sâu rộng của Việt Nam.

Tầm nhìn dài hạn và kỳ vọng

Để IFC tại Việt Nam hoạt động hiệu quả, thực chất, phát huy hiệu quả, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, cơ quan liên quan và UBND TP. Hồ Chí Minh và TP. Đà Nẵng đổi mới tư duy quản lý: chuyển hẳn từ "quản lý hành chính" sang "kiến tạo và phục vụ"; mọi vướng mắc của nhà đầu tư tại Trung tâm phải được xử lý theo quy trình đặc biệt, "một cửa tại chỗ", báo cáo thẳng lên Thủ tướng Chính phủ nếu vượt thẩm quyền.

Cùng với đó, đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông kết nối sân bay, bến cảng, đường sắt đô thị... các khu thương mại tự do. Yêu cầu cơ quan giám sát phát huy vai trò, hoạt động độc lập, minh bạch, tuân thủ các cam kết quốc tế về chống rửa tiền, không gây phiền hà, khuyến khích cho dòng vốn sạch gắn với công nghệ, kỹ năng quản lý hiện đại vào Việt Nam.

Để đảm bảo hoạt động hiệu quả, Quốc hội đã thông qua Luật về Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm Tài chính Quốc tế, cho phép mở rộng phạm vi bổ nhiệm cả thẩm phán nước ngoài, nhằm tăng cường tính độc lập và niềm tin của nhà đầu tư quốc tế vào hệ thống tư pháp tại IFC. Đây được coi là nền tảng pháp lý quan trọng cho việc thành lập Tòa án chuyên biệt tại TP. Hồ Chí Minh, cho phép cả người nước ngoài làm thẩm phán để giải quyết các vụ việc đầu tư, kinh doanh phức tạp, áp dụng chuẩn mực quốc tế và có hiệu lực từ 01/01/2026.

Việc thành lập trung tâm tài chính quốc tế được kỳ vọng tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ: thu hút đầu tư nước ngoài vào các dự án tài chính, công nghệ, hạ tầng và dịch vụ; phát triển thị trường vốn nội địa, tạo điều kiện cho doanh nghiệp huy động vốn hiệu quả hơn; thúc đẩy fintech và tài chính số, đặc biệt trong bối cảnh sự phát triển nhanh chóng của blockchain và thanh toán điện tử; đồng thời, gia tăng cơ hội nghề nghiệp chất lượng cao cho lực lượng lao động tài chính trong nước và quốc tế.

Theo đánh giá, để IFC Việt Nam thực sự hiệu quả, không chỉ cần chiến lược dài hạn mà còn phải có sự phối hợp nhịp nhàng giữa Chính phủ, cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp quốc tế.

Chủ tịch UNBD thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được cho biết, "TP. Hồ Chí Minh mở rộng được mối quan hệ hợp tác với các IFC lớn như: NewYork, Frankfurt, Singapore Dubai, Astana... Với cách tiếp cận này, Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam sẽ không chỉ là không gian tài chính đơn thuần mà còn là biểu tượng cho tư duy phát triển mới, cho tinh thần dám thử nghiệm, dám đổi mới và dám bứt phá trên con đường hiện thực hóa khát vọng thịnh vượng, tự cường và hội nhập sâu rộng của đất nước trong kỷ nguyên mới".

Còn theo Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Phạm Đức Ấn, tổ chức các mô hình thử nghiệm có kiểm soát, tập trung vào lĩnh vực mà Đà Nẵng nhận được nhiều sự quan tâm như: Fintech, tài chính xanh, chuỗi khối... Cung ứng các mô hình tài chính số gắn với tài sản thực, gắn với hoạt động của Trung tâm Tài chính với các chương trình phát triển kinh tế xã hội của thành phố. Đặc biệt tập trung vào chuyển đổi xanh, đổi mới sáng tạo và bền vững. Đà Nẵng nhận thức rõ uy tín của Trung tâm phụ thuộc rất lớn vào việc tuân thủ các chuẩn mực về phòng, chống rửa tiền, quản trị rủi ro, minh bạch tài chính".

Việc thành lập Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam là một bước đi táo bạo, thể hiện tầm nhìn hội nhập và phát triển bền vững trong kỷ nguyên tài chính toàn cầu. Với những nỗ lực hoàn thiện khung pháp lý, sự quan tâm của đối tác quốc tế và định hướng phát triển rõ ràng, Việt Nam đang tạo dựng nền tảng cho một trung tâm tài chính hiện đại, minh bạch và hấp dẫn nhà đầu tư.

Dù còn nhiều việc phải làm, nhưng việc Thành lập IFC tại Việt Nam đã chính thức được công bố thực sự là một dấu mốc, mở ra cánh cửa mới cho nền kinh tế – tài chính của đất nước trong tương lai gần…