Tháo gỡ khó khăn cho ngành lúa gạo trước xung đột Trung Đông

Tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 3 diễn ra chiều 4/4, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết, trước những tác động từ xung đột Trung Đông và nguy cơ thu hẹp thị trường, ngành nông nghiệp đã xây dựng giải pháp cho từng ngành hàng, nhất là lúa gạo, phấn đấu toàn ngành nông nghiệp đạt mục tiêu xuất khẩu 74,3 tỷ USD trong năm 2026.

Theo Thứ trưởng Phùng Đức Tiến, nguồn cung lúa gạo trong nước vẫn được bảo đảm cho tiêu dùng trong nước và 20 triệu khách du lịch, đồng thời đảm bảo cho mục tiêu xuất khẩu của cả ngành nông nghiệp.

Mặc dù vậy, xung đột Trung Đông khiến giá xăng dầu, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật tăng, tác động tới sản xuất nông nghiệp. Trước bối cảnh này, ngày 11/3, Bộ đã tham mưu Chính phủ ban hành Công điện số 21/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc điều hành sản xuất và tiêu thụ lúa gạo trong tình hình mới, nhằm chủ động ổn định sản xuất, bảo đảm an ninh lương thực và xuất khẩu.

Về giải pháp, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho biết, Bộ tập trung đẩy mạnh chương trình khoa học công nghệ trong sản xuất lúa gạo. Hiện tỷ lệ giống lúa mới đạt khoảng 85%, giống lúa chất lượng cao khoảng 89%. Ngành nông nghiệp tiếp tục ưu tiên các giống ngắn ngày, chất lượng cao để nâng sức cạnh tranh. Đồng thời phát triển cây ăn trái, cây công nghiệp và xây dựng cơ sở dữ liệu, thúc đẩy chuyển đổi số trong sản xuất.

Bộ cũng triển khai đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, giảm phát thải. Mô hình này sẽ được mở rộng trên cơ sở khoa học tại Đông Nam Bộ, Trung Nam Bộ, trung du miền núi phía Bắc và Đồng bằng sông Hồng, góp phần thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Cùng với đó là áp dụng quy trình canh tác “3 giảm, 3 tăng”, tăng sử dụng phân hữu cơ, giảm chi phí đầu vào, tổ chức lại mùa vụ để tránh tình trạng nông dân mua vật tư giá cao nhưng bán sản phẩm giá thấp.

Các giải pháp kỹ thuật như phòng chống dịch bệnh, bảo đảm thủy lợi, nâng chất lượng giống, kiểm soát thuốc bảo vệ thực vật được triển khai đồng bộ nhằm hạ giá thành, tăng khả năng cạnh tranh khi xuất khẩu. Bộ cũng thúc đẩy liên kết doanh nghiệp để thu mua, dự trữ, chế biến sâu, mở rộng thị trường và xây dựng hệ sinh thái lúa gạo bền vững, đồng thời giảm chi phí logistics cho nông sản.

Nhờ các giải pháp căn cơ, giá lúa gạo thời gian qua tương đối ổn định. Trong quý I/2026, ngành nông nghiệp tăng trưởng 3,58%; sản lượng lúa đạt 6,64 triệu tấn; chăn nuôi đạt 2,28 triệu tấn thịt, tăng 4,9%; thủy sản tăng 3,3%; lâm nghiệp đạt 12 triệu m³ gỗ rừng trồng, tăng trên 3%. Kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt 16,69 tỷ USD, tăng 5,9%, thặng dư thương mại khoảng 4,8 tỷ USD, tăng 12%.