Tháo gỡ nút thắt, hiện thực hóa tăng trưởng 2 con số

Năm 2026 là năm bản lề – năm mở đầu cho kế hoạch nhiệm kỳ 2026 – 2031, năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Trong một bối cảnh bối cảnh tình hình thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông, biến động thị trường tài chính, tiền tệ và chính sách thuế quan của Hoa Kỳ…, kết quả tăng trưởng GDP 9 tháng cao nhất trong nhiều năm thể hiện rõ nét tư duy chủ động, quyết liệt điều hành của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ để ứng phó và tháo gỡ các điểm nghẽn. Đây là những cơ sở vững chắc tạo đà tăng trưởng 2 con số cho kinh tế cả năm 2026, chuẩn bị nền tảng cho năm 2027 và các năm tiếp theo.

Phát biểu tại Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9/2026 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương theo hình thức trực tiếp tại trụ sở Chính phủ, kết nối trực tuyến với điểm cầu các bộ, ngành và 34 tỉnh, thành phố trên cả nước sáng 3/10, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh: Chúng ta đang quyết liệt triển khai thực hiện các Nghị quyết, Kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, các chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, các đồng chí lãnh đạo chủ chốt với yêu cầu rất cao, đòi hỏi quyết tâm, nỗ lực rất lớn của các bộ, ngành, địa phương... Thủ tướng Lê Minh Hưng mong rằng các bộ ngành cùng với các địa phương sẽ quyết tâm, nỗ lực cao nhất để có thể thực hiện thắng lợi Nghị quyết cũng như là các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội cho năm 2026.

Đột phá cải cách thể chế, gỡ khó cho sản xuất, tạo đà cho tăng trưởng

Mặc dù bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất ổn, kinh tế - xã hội quý III và 9 tháng năm 2026 của Việt Nam tiếp tục đạt được kết quả tích cực, quan trọng trên hầu hết các ngành, lĩnh vực.

Cụ thể, tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý III/2026 ước tính tăng 9,95% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 8,15% của quý I và 8,81% của quý II. Tính chung 9 tháng, tăng trưởng GDP ước đạt 9,01%, cao nhất trong 15 năm qua.

Tại Phiên họp Chính phủ thường kỳ diễn ra sáng 3/10, trình bày về tình hình kinh tế - xã hội tháng 9, quý III và 9 tháng năm 2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, cả nước có 12/34 địa phương tăng trưởng 9 tháng đạt 2 con số, trong đó có 7/10 địa phương trọng điểm như Quảng Ninh, Hải Phòng, Bắc Ninh... Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội tăng 9,06% và 8,85%, cao hơn khoảng 0,7% so với tốc độ tăng 6 tháng.

Kết quả tích cực của tăng trưởng quý III và 9 tháng năm 2026 là nhờ sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị; Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các cấp, ngành, địa phương triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ, giải pháp với trọng tâm là hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính tháo gỡ vướng mắc cho đầu tư - kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển; thực hiện các chính sách miễn, giảm thuế, phí, xử lý kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ; đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, tháo gỡ các dự án khó khăn, tồn đọng kéo dài… cùng với các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát…

Từ đầu năm, Chính phủ tổ chức Hội nghị trực tuyến toàn quốc Chính phủ và địa phương triển khai nhiệm vụ năm 2026. Đã xác định chủ đề điều hành là "Kỷ cương trách nhiệm; chủ động hiệu quả; đổi mới sáng tạo; tăng tốc đột phá; tăng trưởng bền vững"; ban hành và triển khai Nghị quyết 01/NQ-CP về phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2026 với 05 quan điểm, trọng tâm chỉ đạo điều hành, 12 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu, 152 nhiệm vụ cụ thể; Nghị quyết số 02/NQ-CP của Chính phủ về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2026.

Ngay sau khi được Quốc hội bầu, phê chuẩn, Chính phủ nhiệm kỳ 2026-2031 đã bắt tay ngay vào công việc, chỉ đạo và hoàn thành nhiều công việc quan trọng, cấp bách trong thời gian rất ngắn. Cụ thể như: Chỉ đạo quyết liệt triển khai, thể chế hóa, cụ thể hóa kịp thời, đồng bộ các nghị quyết của Bộ Chính trị, Quốc hội. Cập nhật, bổ sung Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV và Kết luận 18-KL/TW của Trung ương; chỉ đạo đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, quyết tâm hoàn thành 100% kế hoạch năm 2026; thực hiện quyết liệt, rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả; chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ, từng bước khắc phục tình trạng chậm ban hành văn bản thực thi pháp luật…

Nhận diện thể chế và thủ tục hành chính là rào cản lớn nhất đối với dòng chảy nguồn lực, Chính phủ đã xác định hoàn thiện thể chế làm khâu đột phá hàng đầu ngay từ đầu nhiệm kỳ, quyết liệt chỉ đạo, ban hành các Nghị quyết về cắt giảm tiếp ngành nghề kinh doanh có điều kiện, điều kiện kinh doanh không cần thiết; cắt giảm thời gian thực hiện, chi phí tuân thủ thủ tục hành chính và đẩy mạnh phân cấp cho địa phương… đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật…

Thực hiện tinh thần chỉ đạo này của Thủ tướng Chính phủ, tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9 diễn ra trưa 3/10 tại Hà Nội, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong cho biết, với việc tập trung quyết liệt cho công tác xây dựng pháp luật, hoàn thiện thể chế, gắn với đổi mới tư duy, phương thức xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật; đến nay đã khắc phục tình trạng chậm, nợ văn bản quy định chi tiết các luật, nghị quyết.

Các chính sách hỗ trợ giãn, giảm thuế, phí… được duy trì và mở rộng, nổi bật, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, nhiều luật, nghị quyết quan trọng liên quan đến lĩnh vực kinh tế được thông qua như: dự án một luật sửa 4 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường cắt giảm tới 47 điều kiện kinh doanh; Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỷ đồng/năm trong giai đoạn 2026-2027…

Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp… tác động tới khoảng 2,7 triệu cá nhân, hộ kinh doanh, chiếm 99% tổng số hộ, cá nhân kinh doanh trên cả nước, cùng khoảng 865.000 doanh nghiệp, tổ chức, chiếm 81% tổng số doanh nghiệp. Đây là diện tác động rất rộng, giúp giảm trực tiếp nghĩa vụ thuế tháo gỡ khó khăn về nguồn lực tài chính, tạo điều kiện để các hộ kinh doanh và doanh nghiệp tăng lợi nhuận, tái đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh và nuôi dưỡng quy mô phát triển, qua đó đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế - xã hội.

Cùng với đó, Chính phủ cũng ban hành một loạt nghị quyết, nghị định tháo gỡ vướng mắc về cơ chế chính sách cho doanh nghiệp như: Nghị quyết 43/2026/NQ-CP ngày 30/9/2026 về kéo dài thời hạn áp dụng thuế nhập khẩu ưu đãi, thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng đối với mặt hàng xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng, dầu và nhiên liệu bay; Nghị định số 296/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 168/2025/NĐ-CP ngày 30 tháng 6 năm 2025 của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp; Nghị định số 349/2026/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu; Nghị định số 377/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP); Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 43/2026/NQ-CP ngày 30/9/2026 về kéo dài thời hạn áp dụng thuế nhập khẩu ưu đãi, thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng đối với mặt hàng xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng, dầu và nhiên liệu bay.

Từ thực tế hoạt động, ông Phạm Nguyễn Tuấn Anh, Giám đốc Công ty cổ phần Vật liệu mới Viglue đánh giá các chính sách gia hạn thời gian nộp thuế là kịp thời và phù hợp. Nguồn lực có thêm từ chính sách hỗ trợ sẽ được doanh nghiệp tăng cường đầu tư vào sản xuất, đồng thời hỗ trợ tăng thu nhập để giữ chân người lao động.

Là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, Công ty Cổ phần Musa Pacta có nhu cầu đầu tư phát triển vùng trồng lớn. Ông Bùi Khánh Dũng, Tổng Giám đốc Công ty chia sẻ, nếu được giảm thuế, doanh nghiệp sẽ có thêm nguồn lực để tiếp tục đầu tư vào sản xuất.

Ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng, tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công

Phát biểu kết luận hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng đồng thời chỉ rõ, để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, thì quý IV năm nay tăng trưởng GDP phải đạt mức trên 12,5%. Đây là áp lực rất lớn, nhiệm vụ rất nặng nề, đòi hỏi các bộ, ngành, địa phương phải quyết tâm và nỗ lực cao nhất.

Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương tập trung hoàn thiện thể chế, pháp luật, ban hành đầy đủ, đúng hạn văn bản quy định chi tiết; tập trung phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch đầu tư công, hoàn thành các dự án trọng điểm theo tiến độ năm 2026. Các địa phương cũng phải chỉ đạo cụ thể hơn nữa, sát hơn nữa để xử lý, tháo gỡ cho các cái dự án vướng mắc, tồn đọng vì đây là nguồn lực trực tiếp phục vụ cho tăng trưởng của các địa phương. Thủ tướng yêu cầu tập trung phát triển mạnh thị trường trong nước, thực hiện kích cầu tiêu dùng, khai thác hiệu quả nguồn tiêu dùng, du lịch cuối năm gắn với kiểm soát, bình ổn giá; đẩy mạnh xuất khẩu và giảm nhập siêu; thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới; và thúc đẩy đầu tư tư nhân, thu hút đầu tư có vốn đầu tư nước ngoài; đồng thời yêu cầu các tập đoàn, tổng công ty hoàn thành các kế hoạch đầu tư và sản xuất kinh doanh của năm nay…

Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhận định việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số vẫn là thách thức lớn, 9 tháng vẫn thấp hơn 1% mục tiêu cả năm. Quý IV cần tăng 12,5% và hiện có 24/34 địa phương tăng trưởng thấp hơn mục tiêu cả năm, tạo áp lực lớn lên quý cuối năm.

Ngoài ra, tiêu dùng 9 tháng chưa đột phá; đầu tư của một số doanh nghiệp nhà nước lớn còn chậm; về đầu tư công, còn 7 bộ, cơ quan có tỉ lệ giải ngân dưới 15% và chưa giải ngân; các dự án vẫn gặp khó khăn về giải phóng mặt bằng, nguồn cung, giá vật liệu, nhân công ở mức cao; cán cân thương mại 9 tháng vẫn nhập siêu 19,42 tỷ USD; đời sống của một bộ phận người dân còn khó khăn; thiên tai, bão lũ diễn biến phức tạp, khó lường…

Về phương hướng nhiệm vụ thời gian tới, Bộ Tài chính đề xuất một số nhiệm vụ trọng tâm, liên quan đến chính sách tài khóa, Bộ Tài chính trình Chính phủ ban hành Nghị định giảm 30% số thuế phải nộp đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh có doanh thu không quá 10 tỷ đồng/năm; Chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương xác định quy mô, thời hạn, nguồn hoàn trả khoản tạm ứng ngân sách nhà nước cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu; Chấm điểm giải ngân vốn đầu tư công chính thức từ kỳ tháng 10, làm căn cứ điều chuyển vốn và bố trí kế hoạch vốn năm 2027.

Các bộ, cơ quan, địa phương phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch đầu tư công; kiên quyết điều chuyển vốn từ dự án giải ngân chậm sang dự án có nhu cầu; đẩy nhanh thu hồi tạm ứng; triệt để tiết kiệm chi thường xuyên….

Tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9/2026, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà cho biết, để góp phần cùng Chính phủ, các cấp, các ngành thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số, trong những tháng cuối năm 2026, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục chủ động rà soát, sửa đổi, bổ sung nhằm hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật, các cơ chế, chính sách liên quan đến hoạt động tín dụng ngân hàng, tín dụng đối với ngành, lĩnh vực kinh tế, tạo thuận lợi trong cho vay và tiếp cận vốn vay.

Cùng với đó, Ngân hàng Nhà nước cũng chỉ đạo các tổ chức tín dụng hướng tín dụng vào các lĩnh vực ưu tiên, động lực tăng trưởng,...; kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro; tích cực triển khai các chương trình, chính sách tín dụng theo chủ trương của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước, các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho người dân, doanh nghiệp; các tổ chức tín dụng tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng.

Những kết quả tích cực trong 9 tháng qua là minh chứng rõ nét cho tư duy chủ động "từ sớm, từ xa" và quyết tâm chính trị mạnh mẽ của Chính phủ. Bằng việc tập trung tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, chủ động linh hoạt trước biến động toàn cầu và quyết liệt giải phóng các nguồn lực đầu tư, Việt Nam đã tạo dựng nền tảng vững chắc để vượt qua thách thức. Đây không chỉ là đà tăng tốc để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm nay, mà còn tạo thế và lực mới để nền kinh tế bứt phá bền vững trong cả giai đoạn 2026–2031.