Theo dõi sát nguồn nước, hạn chế rủi ro mặn xâm nhập

​

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, xâm nhập mặn tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đã xuất hiện ở mức tương đương trung bình nhiều năm. Một số thời điểm, độ mặn tăng đã ảnh hưởng đến nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt của người dân, song nhìn chung chưa gây tác động lớn trên diện rộng.

Dự báo từ nay đến tháng 5/2026, dòng chảy từ thượng nguồn sông Mê Công về ĐBSCL sẽ tiếp tục giảm dần. Xâm nhập mặn tại các cửa sông được nhận định ở mức tương đương trung bình nhiều năm. Tại các cửa sông Cửu Long, các đợt xâm nhập mặn cao nhất dự kiến tập trung trong khoảng ngày 19 - 23/3, với ranh mặn 4g/lít xâm nhập sâu từ 42 - 55 km.

Ở khu vực các cửa sông Vàm Cỏ và Cái Lớn, cao điểm xâm nhập mặn có thể rơi vào các đợt từ ngày 1/3 - 6/3, 19/3 - 23/3, 30/3 - 4/4 và 18/4 - 21/4. Ranh mặn 4g/lít tại đây có khả năng lấn sâu từ 65 - 70 km.

Mặc dù tình hình mưa, nguồn nước và xâm nhập mặn đang diễn biến theo quy luật trung bình nhiều năm và chưa ảnh hưởng lớn đến sản xuất, sinh hoạt của người dân. Tuy nhiên, các cơ quan chuyên môn lưu ý cần đề phòng hạn hán, thiếu nước xảy ra cục bộ và xâm nhập mặn ở ĐBSCL có tình huống bất lợi bất thường do xâm nhập mặn phụ thuộc lớn vào các hoạt động khai thác nước ở thượng nguồn sông Mê Công.

Trước diễn biến trên, mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 15/CĐ-TTg về việc chủ động ứng phó với xâm nhập mặn ở ĐBSCL và hạn hán, cháy rừng tại khu vực Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ.

Ông Nguyễn Hồng Khanh, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, thời gian tới nguồn nước về ĐBSCL tiếp tục có xu thế giảm, song vẫn ở mức cao hơn trung bình nhiều năm và cao hơn mùa khô năm 2025. Xâm nhập mặn tại các cửa sông vùng ĐBSCL được dự báo xấp xỉ trung bình nhiều năm và thấp hơn mùa khô 2024 - 2025.

Với mức độ xâm nhập mặn như dự báo và hệ thống hạ tầng thủy lợi hiện có, khả năng chủ động kiểm soát mặn tương đối tốt, ít có nguy cơ xảy ra thiếu nước trên diện rộng. Tuy nhiên, ông Nguyễn Hồng Khanh cảnh báo nguy cơ thiếu nước cục bộ vẫn có thể xảy ra tại một số vùng cuối nguồn thuộc các tỉnh như Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cà Mau nếu xuất hiện biến động bất thường do việc tích, xả nước của các hồ thủy điện thượng nguồn.

Theo Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, để chủ động xây dựng kế hoạch vận hành công trình thủy lợi và bố trí mùa vụ phù hợp với điều kiện nguồn nước, các địa phương cần tiếp tục theo dõi sát các bản tin dự báo nguồn nước và xâm nhập mặn hằng tuần do các đơn vị thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường cung cấp.

Đối với người dân các tỉnh ven biển thường xuyên chịu ảnh hưởng của xâm nhập mặn, cần phối hợp chặt chẽ với cơ quan chuyên môn trong việc tuân thủ lịch thời vụ và khuyến cáo lấy nước. Khi xuất hiện nguồn nước ngọt, nông dân cần tranh thủ vận hành hệ thống công trình thủy lợi, tích trữ tối đa nước vào kênh rạch, ao hồ, mương vườn và các túi chứa phân tán, nhất là tại các vùng trồng cây ăn trái.

Trước khi lấy nước tưới, người dân cần kiểm tra chặt chẽ độ mặn; chủ động áp dụng các giải pháp tưới tiên tiến, tiết kiệm nước cho lúa và cây trồng cạn, bảo đảm đáp ứng nhu cầu nước tối thiểu trong các giai đoạn sinh trưởng nhạy cảm, đặc biệt đối với cây ăn quả và cây trồng có giá trị kinh tế cao. Việc sử dụng nước tiết kiệm, tránh thất thoát, lãng phí sẽ góp phần giảm thiểu rủi ro thiếu nước trong cao điểm mùa khô.