Thị trường dầu mỏ ngày càng căng thẳng

Lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn này đã tấn công các tàu chở dầu ở Biển Đỏ bằng tên lửa và máy bay không người lái. Cuộc phong tỏa tập trung ở eo biển Bab al-Mandab, phía Nam Biển Đỏ, và nhắm vào tất cả các tàu ra vào các cảng của Saudi Arabia (A-rập Xê-út).

Kể từ khi eo biển Hormuz bị phong tỏa, Saudi Arabia đã vận chuyển phần lớn dầu của mình qua tuyến đường này, nhờ đó ngăn chặn được giá dầu tăng mạnh hơn nữa trong giai đoạn đầu của cuộc khủng hoảng. Chỉ tuần trước, theo Bloomberg, lượng dầu xuất khẩu qua hai cảng tại Yanbu đạt trung bình 5,9 triệu thùng mỗi ngày – mức cao kỷ lục.

Theo nhà phân tích Giovanni Staunovo của UBS, lượng dầu xuất khẩu qua cảng Yanbu trong những tuần gần đây đạt trung bình từ 4,5 đến 5 triệu thùng mỗi ngày – so với mức trung bình 1,4 triệu thùng mỗi ngày trong những tháng trước khi chiến sự bùng nổ. Việc chuyển hướng dầu thô của Saudi Arabia qua đường ống đến Yanbu đã giúp giảm tải cho thị trường dầu mỏ từ 3-4 triệu thùng mỗi ngày trong suốt cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz.

Hiện nay, những tàu chở dầu đầu tiên dự kiến đến Yanbu đã phải tạm dừng hành trình hoặc quay trở lại, một số tàu chuyển hướng về phía Bắc đến kênh đào Suez, khiến thời gian vận chuyển có thể bị kéo dài lên đến 30 ngày, đẩy chi phí tăng cao.

Hơn nữa, theo các nhà phân tích, một tàu chở dầu cỡ lớn (VLCC), chở đầy khoảng 2 triệu thùng dầu thô, không thể hoàn toàn đi qua kênh đào Suez do độ sâu nước hạn chế, do đó, khoảng một nửa lượng hàng hóa phải được dỡ xuống và vận chuyển qua đường ống dẫn dầu Suez-Địa Trung Hải (SUMED).

Việc tắc nghẽn eo biển Bab al-Mandab ảnh hưởng trực tiếp đến khách hàng ở Bắc Á vì phần lớn lượng hàng hóa được bốc dỡ tại Yanbu đều hướng đến khu vực này.

Sarah Raffoul, nhà phân tích cấp cao về dầu mỏ và các sản phẩm dầu mỏ tại cơ quan báo cáo giá Argus Media, cảnh báo: "Bất kỳ sự gián đoạn đáng kể nào cũng có thể tước đi của Đông Bắc Á một trong những nhà cung cấp dầu thô quan trọng nhất và có khả năng gây ra những hậu quả đối với thị trường dầu mỏ và các sản phẩm lọc dầu toàn cầu".

Việc tắc nghẽn hiện nay khiến thị trường dầu mỏ rơi vào tình thế rủi ro hơn so với tháng Ba. Lượng dự trữ dầu toàn cầu đã giảm mạnh và tiếp tục giảm, đặc biệt đối với các cơ sở lưu trữ thương mại ở các nước thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD).

Ngoài ra, an ninh nguồn cung toàn cầu đang chịu thêm áp lực do sự gián đoạn ở các khu vực khác. Ví dụ, các chuyến hàng tại cảng Caspian Pipeline Consortium (CPC) ở Biển Đen đã phải tạm ngừng sau các vụ tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào các tàu chở dầu. Cảng này xử lý khoảng 75% tổng lượng dầu xuất khẩu của Kazakhstan (Ca-dắc-xtan).

Chuyên gia Staunovo của UBS cảnh báo rằng nếu sự gián đoạn này kéo dài, có thể tới 1,8 triệu thùng dầu thô của Kazakhstan sẽ biến mất khỏi thị trường mỗi ngày, làm trầm trọng thêm tình trạng căng thẳng trên thị trường dầu mỏ./.