Thị trường tín dụng tư nhân châu Âu chao đảo, ECB cảnh báo nguy cơ hiệu ứng domino

Trụ sở ECB tại Frankfurt, Đức. Ảnh: THX/TTXVN

Ông Fabio Panetta, Thống đốc Ngân hàng Italia kiêm thành viên Hội đồng Thống đốc Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), cảnh báo rằng các lỗ hổng trong tín dụng phi ngân hàng có thể trở thành kênh khuếch đại các cú sốc.

Theo ông Panetta, sự tăng trưởng nhanh chóng của tín dụng phi ngân hàng - bao gồm các quỹ nợ và khoản vay trực tiếp cho doanh nghiệp ngoài hệ thống ngân hàng - đi kèm với rủi ro thanh khoản. Ông cũng lưu ý rằng, trong môi trường biến động mạnh hiện nay, những điểm yếu tiềm ẩn có thể trở thành “kênh khuếch đại” rủi ro cho toàn hệ thống.

Quy mô thị trường tín dụng tư nhân toàn cầu hiện được ước tính gần 2.000 tỷ USD. Sau khủng hoảng tài chính 2008, thị trường này phát triển nhanh nhờ dòng vốn dồi dào và nhu cầu tìm kiếm lợi suất cao, đồng thời hưởng lợi từ việc các ngân hàng chịu quy định chặt chẽ hơn. Tuy nhiên, trong vài tuần gần đây, các nhà quản lý tài sản lớn như Blackstone, BlackRock hay Morgan Stanley đang phải đối mặt với làn sóng rút vốn mạnh mẽ từ nhà đầu tư. Một số quỹ buộc phải giới hạn hoặc tạm ngừng rút vốn để bảo đảm thanh khoản, khiến thị trường trở nên căng thẳng hơn.

Song song với làn sóng rút vốn, hàng loạt vụ vỡ nợ gần đây - từ nhà cung cấp thiết bị First Brands đến công ty tín dụng Tricolor - đã làm dấy lên lo ngại về chất lượng tài sản và mô hình quản lý rủi ro. Những lỗ hổng này chưa gây ra khủng hoảng hệ thống, nhưng nếu xuất hiện cú sốc từ bên ngoài như tăng giá năng lượng đột biến hay biến động địa chính trị, các điểm yếu này có thể trở thành “ngòi nổ” dẫn đến hiệu ứng domino trong hệ thống tài chính.

Các ngân hàng truyền thống, từ UBS đến Barclays, cũng đang chịu áp lực khi tiếp xúc với các quỹ tín dụng phi ngân hàng ít được quy định. Ông Panetta nhấn mạnh rằng việc duy trì sự giám sát chặt chẽ và chuẩn bị các biện pháp can thiệp kịp thời là cần thiết để ngăn chặn rủi ro lan tỏa, đặc biệt trong bối cảnh địa chính trị và năng lượng vẫn bất ổn.

Các chuyên gia tài chính khuyến nghị các quỹ và ngân hàng cần tăng cường dự phòng rủi ro, rà soát các khoản vay có đòn bẩy cao, đặc biệt ở các phân khúc phi ngân hàng. Ngoài ra, việc minh bạch hóa định giá tài sản và áp dụng các tiêu chuẩn quản lý rủi ro tương đương ngân hàng đối với quỹ tín dụng phi ngân hàng là cần thiết để giảm nguy cơ lan truyền.

Trong dài hạn, ECB cũng có thể xem xét cơ chế giám sát chặt chẽ hơn đối với thị trường này, đồng thời duy trì các công cụ chính sách tiền tệ linh hoạt nhằm hỗ trợ thanh khoản khi cần. Sự kết hợp giữa quản lý rủi ro nghiêm ngặt và giám sát minh bạch sẽ là chìa khóa để đảm bảo ổn định tài chính châu Âu, khi các cú sốc từ thị trường năng lượng hay địa chính trị vẫn còn hiện hữu.

Thị trường tín dụng tư nhân, mặc dù là nguồn vốn quan trọng cho doanh nghiệp, đang thể hiện sự mong manh tiềm ẩn. Các nhà quản lý châu Âu cần hành động nhanh chóng để ngăn chặn các “túi rủi ro” nhỏ trở thành yếu tố gây mất ổn định cho toàn bộ hệ thống. Việc tăng cường minh bạch, dự phòng rủi ro và giám sát chặt chẽ là những bước đi thiết yếu để bảo vệ nền tài chính trước làn sóng biến động bất ổn.