Thị trường vận tải hàng hóa Mỹ bước vào suy thoái cơ cấu

Tác động từ các mức thuế của Tổng thống Donald Trump tiếp tục gây chấn động trong các lĩnh vực logistics và vận tải ở Mỹ, khi những cảng lớn chứng kiến lượng hàng nhập khẩu sụt giảm mạnh sau khi lập kỷ lục hồi đầu năm nay và khối lượng hàng hóa trong toàn bộ chuỗi cung ứng đang giảm dần.

Theo Chỉ số khối lượng hàng hóa đường bộ DAT, lần đầu tiên trong năm 2025, giá cước cho hàng vận chuyển bằng xe tải thùng kín, xe sàn và xe tải lạnh trong tháng 10/2025 đều giảm so với cả tháng trước và cùng kỳ năm trước.

CBNC dẫn lời Giám đốc phân tích DAT Ken Adamo nhận định khối lượng hàng hóa trong quý III và tháng 10 phản ánh đúng những gì đang thấy trong nền kinh tế hàng hóa nói chung, khi các chủ hàng đang sử dụng lượng tồn kho được tích trữ từ đầu năm để giảm thiểu rủi ro trước thuế quan và nhu cầu tiêu dùng yếu. Kết quả là mùa cao điểm vận chuyển hàng hóa cho kỳ nghỉ lễ truyền thống gần như không tồn tại trong năm nay.

Khối lượng hàng vận chuyển bằng xe tải thùng kín đã giảm 3% so với tháng 9 và giảm 11% so với cùng kỳ năm trước. Khối lượng hàng vận chuyển bằng xe tải lạnh giảm 2% theo tháng và giảm 7% so với năm trước. Khối lượng hàng vận chuyển bằng xe sàn giảm 4% theo tháng và 3% theo năm.

Mức giảm của các lô hàng khô và hàng kiểm soát nhiệt độ đang được vận chuyển trong chuỗi cung ứng hiện nay phản ánh các loại hàng hóa được chuyển từ các trung tâm phân phối đến các nhà bán lẻ. Nguyên nhân của sự sụt giảm thương mại bao gồm tình trạng yếu kém trong lĩnh vực nhà ở và sản xuất, chi phí năng lượng tăng cao, cùng với việc các chủ hàng nhập khẩu sớm hơn trong năm và tích trữ hàng tồn kho để giảm tác động từ thuế quan.

Số liệu mới nhất của Cục Điều tra Dân số Mỹ, được công bố vào 19/11 sau hơn một tháng trì hoãn do chính phủ đóng cửa, cho thấy nhập khẩu trong tháng 8 đã giảm mạnh sau khi các mức thuế bổ sung được áp đặt — thấp hơn 18,4 tỷ USD so với mức nhập khẩu tháng 7. Mức giảm nhập khẩu này góp phần làm thâm hụt thương mại của Mỹ giảm hơn 23%.

Số liệu theo dõi container vận tải do Cảng Long Beach công bố cho thấy các mức thuế của Tổng thống Trump sẽ tiếp tục làm giảm lượng hàng vận chuyển bằng đường biển đến Mỹ. Theo Giám đốc điều hành Cảng Long Beach, Mario Cordero, Mỹ đang chứng kiến mức giảm 16% trong lượng hàng nhập khẩu từ Trung Quốc và mức giảm này diễn ra trên toàn bộ các nhóm hàng. Cảng Los Angeles cũng ghi nhận sự sụt giảm trong khối lượng container vào tháng 10.

Việc giảm số lượng container diễn ra sau giai đoạn các doanh nghiệp nhập hàng sớm, khi những nhà bán lẻ và nhà sản xuất đưa hàng vào trước thời hạn nhằm ứng phó với nhiều đợt tăng thuế và thay đổi mức thuế suất, dẫn đến lưu lượng hàng qua cảng tăng mạnh. Theo Vizion, số lượng container toàn cầu cập các cảng Bờ Tây tăng 10% so với cùng kỳ năm trước.

Container từ Trung Quốc sang Bờ Tây nước Mỹ cũng tăng 4,6% so với cùng kỳ, do đây là tuyến vận chuyển phổ biến nhất cho hàng Trung Quốc sang Mỹ vì thời gian di chuyển ngắn nhất. Các cảng Bờ Đông, bao gồm cả Houston, ghi nhận mức tăng nhẹ 2% theo năm. Tuy nhiên, số container từ Trung Quốc lại giảm 12%.

Ông Cordero cho biết sự sụt giảm trong quý IV là điều đã được dự đoán, nhưng những gì xảy ra tiếp theo mới là yếu tố quyết định. Điều quan trọng phụ thuộc vào mức độ bền vững của người tiêu dùng Mỹ và hoạt động chi tiêu của họ. Hai tháng tới sẽ cho thấy rõ liệu mức tăng trưởng có tiếp tục suy giảm hay không.

Phó Chủ tịch phát triển kinh doanh chiến lược của nền tảng theo dõi container thời gian thực Vizion, Ben Tracy, cho biết công ty dự báo mức giảm gần 16,6% theo năm đối với hàng nhập khẩu của Mỹ trong tháng 12, sau mức giảm 12% trong quý III.

Các nhà bán lẻ và nhà sản xuất đã tạm dừng các đơn hàng vận chuyển lớn do lo ngại người tiêu dùng sẽ cắt giảm mua sắm vì giá lương thực và hàng tiêu dùng tăng cao. Theo Giám đốc điều hành của Vizion, Kyle Henderson, lần đầu tiên kể từ tháng 3/2023, sản lượng hàng nhập khẩu hàng tháng liên tục giảm xuống dưới 2 triệu TEU, điều không chỉ là sụt giảm theo mùa hay điều chỉnh tạm thời.

Số liệu cho thấy đây là một cuộc suy thoái hàng hóa mang tính cơ cấu, được thúc đẩy bởi sự kết hợp của bất ổn thuế quan, thị trường nhà ở đóng băng, và sự chuyển dịch căn bản trong chi tiêu của người tiêu dùng khỏi hàng hóa vật chất. Khi nhập khẩu đồ nội thất giảm 33% và nhập khẩu đồ chơi, vốn thường tăng 40–50% trước kỳ nghỉ lễ, chỉ tăng vỏn vẹn 17%, điều đó cho thấy các nhà bán lẻ đang dự đoán mùa mua sắm yếu nhất trong nhiều năm.

Dữ liệu của Vizion cho thấy mức độ sử dụng container đã giảm từ 100% xuống còn 91%. Giám đốc điều hành của Vizion, Kyle Henderson nhận xét kèm theo mức giá cước giao ngay giảm xuống mức thấp nhất trong 2 năm và tình trạng dư thừa công suất kéo dài cả thập kỷ, đây không phải là biến động nhỏ về sản lượng, mà là một cuộc tái thiết lập lớn của các yếu tố cơ bản về nhu cầu vận tải. Thị trường vận tải đang cảm nhận rõ điều này.

Theo Vizion, số container dự kiến cập các cảng của Mỹ vào tháng 12/2025 là 2,19 triệu TEU, so với 2,62 triệu TEU vào tháng 12 năm ngoái, với mức sụt giảm hơn 430.000 TEU đang gây ra hiệu ứng lan tỏa trong toàn bộ chuỗi cung ứng.

Bên cạnh đường sắt, xe tải và kho bãi — những nơi tạo ra doanh thu từ việc vận chuyển và lưu trữ hàng hóa — lực lượng lao động tại cảng cũng bị ảnh hưởng. Lượng hàng ít hơn đồng nghĩa nhu cầu sử dụng lao động bốc xếp hàng ngày để di chuyển container giảm xuống.

Theo Vizion, ngoài thuế quan áp lên Trung Quốc, thuế quan đối với hàng hóa Ấn Độ cũng gây ra sự sụt giảm mạnh trong thị trường vận tải phục vụ tuyến thương mại này. Tổ chức Sáng kiến Nghiên cứu Thương mại Toàn cầu (GTRI) báo cáo giá trị xuất khẩu tổng thể của Ấn Độ sang Mỹ giảm mạnh 37,5% trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 9/2025. Hàng xuất khẩu của Ấn Độ hiện chịu thuế suất 50%.