Thị trường vốn chờ lực đẩy từ quy định phát hành mới

Phiên thảo luận về các quy định mới tại Nghị định số 200/2026/NĐ-CP về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Ảnh: Hứa Chung - TTXVN

Sau hàng loạt điều chỉnh về chính sách, hoạt động phát hành chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp đang được kỳ vọng sẽ thuận lợi hơn, qua đó nâng cao khả năng huy động vốn của doanh nghiệp và tăng chất lượng hàng hóa trên thị trường vốn.

Đây là nội dung được nhấn mạnh tại Hội nghị “Phát hành chứng khoán – Động lực cho tăng trưởng kinh tế”, do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh ngày 2/7.

Bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước, phát biểu khai mạc hội nghị. Ảnh: Hứa Chung-TTXVN

Theo bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, cùng với cải cách thể chế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng suất lao động, yêu cầu đặt ra là phải huy động hiệu quả các nguồn lực trong và ngoài nước cho đầu tư phát triển. 

Theo đó, một hệ thống tài chính hiện đại, minh bạch và vận hành hiệu quả; trong đó, thị trường chứng khoán giữ vai trò là kênh dẫn vốn trung và dài hạn, sẽ góp phần phân bổ nguồn lực đến các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế bền vững. 

Chủ tịch Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương cho biết, thời gian qua, thực hiện chủ trương của Đảng và Chính phủ về phát triển thị trường vốn trở thành một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống tài chính quốc gia, thị trường chứng khoán tiếp tục duy trì đà phát triển tích cực, từng bước khẳng định vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng cho nền kinh tế. 

Minh chứng cho vai trò ngày càng rõ nét của thị trường vốn, năm 2025 tổng giá trị huy động vốn thông qua phát hành cổ phiếu và phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt 763,5 nghìn tỷ đồng. Đến giữa tháng 6/2026, hoạt động huy động vốn tiếp tục ghi nhận kết quả khả quan khi giá trị huy động qua phát hành cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt xấp xỉ 270 nghìn tỷ đồng. 

Những kết quả này không chỉ phản ánh nhu cầu mở rộng đầu tư của doanh nghiệp mà còn cho thấy niềm tin của nhà đầu tư đối với triển vọng phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục được củng cố, qua đó phát huy ngày càng tốt hơn vai trò huy động và phân bổ nguồn lực cho nền kinh tế. 

Để thị trường vốn tiếp tục phát huy vai trò là kênh dẫn vốn trung và dài hạn của nền kinh tế, đại diện Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, thời gian qua Bộ Tài chính đã chỉ đạo Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước tập trung rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng đồng bộ, minh bạch và phù hợp với yêu cầu phát triển của thị trường. Mục tiêu xuyên suốt là tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp huy động vốn, đồng thời nâng cao chất lượng hàng hóa, tăng cường kỷ luật thị trường và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư. 

Một trong những kết quả nổi bật là việc Chính phủ ban hành Nghị định số 245/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 155/2020/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Chứng khoán. 

Theo bà Vũ Thị Chân Phương, sau gần một năm triển khai, nhiều quy định mới đã góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ chào bán chứng khoán, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận thị trường vốn nhanh hơn nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý, giám sát và minh bạch thông tin.

Đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp, việc Chính phủ ban hành Nghị định số 200/2026/NĐ-CP ngày 5/6/2026 tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đối với hoạt động chào bán trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế. 

Lãnh đạo Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước nhấn mạnh, việc hoàn thiện thể chế không nhằm siết chặt hoạt động huy động vốn, mà hướng tới xây dựng môi trường phát hành chuyên nghiệp, minh bạch và bền vững hơn. Đây cũng là nền tảng để thị trường vốn tiếp tục phát huy vai trò huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực cho phát triển kinh tế. 

Trao đổi với báo chí bên lề hội nghị, bà Trịnh Ngọc Hoa, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Chứng khoán ASAM cho rằng, điểm thay đổi đáng chú ý nhất của Nghị định 200/2026/NĐ-CP là quy định chặt chẽ hơn về mục đích sử dụng vốn từ phát hành trái phiếu. 

Theo đó, đối với các đợt phát hành phục vụ đầu tư dự án, doanh nghiệp phải cung cấp hồ sơ pháp lý của dự án, thông tin về tổng mức đầu tư cũng như tình hình và kế hoạch triển khai. Đối với trường hợp phát hành trái phiếu để cơ cấu nợ, doanh nghiệp cũng phải công bố rõ khoản nợ được cơ cấu là khoản vay nào, của tổ chức tín dụng hay lô trái phiếu nào, mục đích sử dụng vốn ban đầu và tiến độ thanh toán của các khoản nợ này.

Một điểm mới khác là quy định về quản lý dòng tiền đối với trường hợp doanh nghiệp sử dụng vốn trái phiếu để đầu tư vào dự án do đơn vị khác thực hiện. Theo bà Trịnh Ngọc Hoa, Nghị định 200/2026/NĐ-CP yêu cầu tổ chức phát hành phải có trách nhiệm quản lý dòng tiền, nhưng không quy định cứng về phương thức quản lý, qua đó tạo sự chủ động cho doanh nghiệp tùy theo đặc thù từng dự án. 

Đáng chú ý, lần đầu tiên doanh nghiệp được phép sử dụng nguồn vốn huy động chưa đến thời điểm giải ngân để gửi tiết kiệm hoặc mua chứng chỉ tiền gửi, với điều kiện nội dung này phải được công bố đầy đủ trong hồ sơ phát hành. 

Theo đại diện ASAM, Nghị định 200/2026/NĐ-CP cũng tăng cường các quy định bảo vệ nhà đầu tư. Đối với trường hợp nhà đầu tư cá nhân tham gia mua trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, tài sản bảo đảm không được là cổ phiếu của chính doanh nghiệp phát hành nhằm hạn chế rủi ro khi doanh nghiệp gặp khó khăn tài chính… 

"Nhìn chung, Nghị định 200/2026/NĐ-CP đã thể chế hóa khá đầy đủ các chủ trương phát triển thị trường vốn theo hướng minh bạch, chuyên nghiệp và bền vững hơn, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp huy động vốn và nâng cao niềm tin của nhà đầu tư”, đại diện Chứng khoán ASAM nhận định.