Thiên tai gây thiệt hại ước tính 69.000 tỷ đồng

Tại cuộc Họp báo thường kỳ tháng 10 của Chính phủ ngày 8/11, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết, mưa lũ hiện gây thiệt hại rất lớn cho một số địa phương, đặc biệt là ở khu vực miền Trung.

Từ đầu năm 2025 đến nay thiên tai diễn ra dồn dập, khốc liệt trên phạm vi rộng và mang nhiều yếu tố bất thường, vượt mức lịch sử. Thiên tai từ đầu năm đến nay đã khiến 300 người mất tích và chết, thiệt hại ước tính 69.000 tỷ đồng.

Tại họp báo, Thứ Trưởng Phùng Đức Tiến cũng làm rõ về giải pháp, nguồn lực để phòng, chống ngập úng.

Theo đó, các giải pháp và nguồn lực để phòng, chống ngập úng cho sản xuất nông nghiệp và hỗ trợ ngập úng đô thị, khu dân cư đã được xác định trong các quy hoạch thủy lợi phòng chống thiên tai và một số đề án tại các vùng thủy lợi lớn. Việc chống ngập úng trong nội vùng các thành phố, đô thị, khu công nghiệp không thuộc chức năng quản lý nhà nước của Bộ Nông nghiệp và Môi trường mà thuộc thẩm quyền của Bộ Xây dựng.

Theo Thứ trưởng Phùng Đức Tiến, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã xây dựng quy hoạch phòng chống thiên tai được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, làm cơ sở pháp lý cho việc triển khai các biện pháp phòng ngừa thiên tai. Hàng năm, trước mùa mưa bão, Bộ đều có văn bản gửi các địa phương về công tác chuẩn bị phòng chống ngập úng, bảo vệ môi trường và sản xuất nông nghiệp; sau bão, Bộ tiếp tục chỉ đạo giải quyết các vấn đề môi trường và sản xuất nông nghiệp.

Đầu tiên, về quy hoạch, các đề án về các công trình thuỷ lợi được xây dựng dựa trên điều kiện địa hình, khí tượng thuỷ văn, mưa lũ, được tổng kết trong nhiều năm. Đối với vùng miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ, nguyên nhân gây ra lũ, ngập chủ yếu do nước tập trung ở các vùng núi cao, chảy tràn bờ các dòng sông, gây ngập trên diện rộng.

Do vậy giải pháp tập trung chủ yếu vào việc tăng khả năng tiêu thoát úng, đắp đê bảo vệ các vùng, khu đô thị quan trọng. Đối với vùng Đồng bằng sông Hồng, ngập úng chủ yếu do mưa, do vậy giải pháp chính là xây dựng các trạm bơm tiêu thoát nước chủ động ra sông. Đồng thời tăng cường gia cố hệ thống đê điều bảo vệ vùng. Vừa rồi Hà Nội và một số tỉnh tăng cường biện pháp rất quyết liệt để giải quyết ngập úng.

Đối với vùng Đồng bằng sông Cửu Long rộng lớn, tình trạng ngập chủ yếu do lũ từ thượng nguồn, tập trung chủ yếu tràn về biên giới Campuchia. Giải pháp là hoàn thiện hệ thống thuỷ lợi để kiểm soát lũ nội đồng. Các giải pháp này đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và phù hợp với thực tế.

Thứ hai, Đề án phòng chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn ở vùng Đồng bằng Sông Cửu Long đến năm 2035 và tầm nhìn 2050. Hiện nay, Đảng uỷ Bộ đã có Tờ trình số 03 ngày 5/6/2025 và Tờ trình số 05 ngày 21/10/2025 trình lên Chính phủ. Đề án xác định các công trình mang tính đa mục tiêu để củng cố, nâng cấp cơ sở hạ tầng phòng chống lụt, sụt lún, sạt lở bờ sông, bờ biển, ngập úng và hạn hán, xâm nhập mặn.

Đồng thời đề xuất hoàn thiện pháp luật về cơ chế chính sách quản lý nhà nước đối với hạn hán, xâm nhập mặn; xây dựng cơ sở dữ liệu; nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo. Nguồn lực để thực hiện đề án đã được xác định cụ thể trong các quy hoạch và kế hoạch đầu tư công trung hạn và các nhiệm vụ mục tiêu thường xuyên cho Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các bộ liên quan quản lý.

Thứ ba, đối với Đề án phát triển tổng thể hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải để phục vụ đa mục tiêu và bảo vệ môi trường bền vững. Đề án đề xuất các giải pháp phát triển tổng thể, công tác thủy lợi theo hướng hiện đại, phục vụ đa mục tiêu. Trong đó, cụ thể là các giải pháp liên quan đến giải quyết tình trạng ngập úng cho các khu vực liên quan đến Bắc Ninh, Hưng Yên và thành phố Hải Phòng.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có Công văn số 256 ngày 22/10/2025, báo cáo Thủ tướng Chính phủ về việc thực hiện đề án, trong đó đã đề xuất cụ thể, phân giao nhiệm vụ cho các bộ, địa phương liên quan. Đồng thời Bộ cũng đề xuất đầu tư trong kế hoạch trung hạn 2026-2030 công trình về quản lý.

Về nguồn vốn thực hiện đề án, đầu tiên là ngân sách theo phân cấp. Các tỉnh thành, các bộ ngành trên cơ sở được phân cấp lập dự án, phê duyệt và sử dụng nguồn ngân sách Nhà nước. Thứ hai là những nguồn hỗ trợ quốc tế. Thứ ba là vốn vay thương mại. Thứ tư là nguồn cộng đồng và xã hội. Việt Nam cần tập trung bốn nguồn lực này để đảm bảo giải quyết những vấn đề lớn xảy ra ảnh hưởng trực tiếp đến kinh - xã hội.

Trước diễn biến thiên tai nghiêm trọng, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Bộ Chính trị tại kết luận số 98, Thủ tướng Chính phủ đã giao cho Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương chuẩn bị tổ chức Hội nghị toàn quốc về công tác phòng, tránh, khắc phục hậu quả thiên tai với mục đích đánh giá toàn diện, rút ra những bài học kinh nghiệm, đề ra những giải pháp cấp bách trước mắt và lâu dài nhằm chủ động phòng ngừa, hạn chế rủi ro, thiệt hại do thiên tai./.