"Thổi hồn" vào di sản để giữ chân du khách

Thực hiện Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, tỉnh Đồng Tháp đã gìn giữ, trùng tu, bảo tồn các di tích văn hóa lịch sử và đưa vào khai thác các giá trị văn hóa trong việc sáng tạo, quảng bá, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước đến tham quan, nghiên cứu, đóng góp vào sự tăng trưởng kinh tế - xã hội của địa phương.

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa

Ông Võ Văn Chiến, Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đồng Tháp cho biết: Thời gian qua, công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di tích trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp đã được thực hiện tốt, bài bản. Việc kịp thời ban hành các văn bản quy định và phân cấp quản lý về di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh đã tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý chặt chẽ, sâu sát đối với di tích, góp phần để các địa phương thực hiện tốt công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích trên địa bàn.

Việc huy động nguồn lực xã hội hóa trong công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích tại các địa phương thực hiện tương đối tốt, góp phần giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc. Đặc biệt, các di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn tỉnh được khai thác hiệu quả trong việc giáo dục truyền thống và phát triển du lịch. Các di tích được kết nối vào các tour, tuyến du lịch chung của tỉnh và với khu vực xung quanh.

Theo thống kê, tỉnh Đồng Tháp hiện có 185 di tích được xếp hạng gồm: 3 di tích quốc gia đặc biệt (Di tích lịch sử Địa điểm Chiến thắng Rạch Gầm-Xoài Mút; Di tích lịch sử Địa điểm Chiến thắng Ấp Bắc; Di tích lịch sử các địa điểm Khởi nghĩa Trương Định), 17 di tích quốc gia và 165 di tích cấp tỉnh gắn liền tên tuổi các anh hùng dân tộc, sự kiện văn hóa lịch sử.

Các di tích lịch sử nổi bật như di tích Rạch Gầm-Xoài Mút ở xã Kim Sơn, gắn liền với chiến công hiển hách của người anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ trong cuộc chiến tiêu diệt 5 vạn quân Xiêm xâm lược năm 1785; Lăng mộ và đền thờ Anh hùng dân tộc Trương Định; Lăng mộ Hoàng Gia (phường Sơn Quy); đền thờ Thủ Khoa Huân (xã Mỹ Tịnh An); đình Long Hưng - nơi ghi dấu Khởi nghĩa Nam kỳ tại Tiền Giang cũ, nay là tỉnh Đồng Tháp; di tích khảo cổ Óc Eo-Gò Thành, xã Tân Thuận Bình...

Đặc biệt, các địa điểm khởi nghĩa của Anh hùng dân tộc Trương Định ở tỉnh Đồng Tháp, gồm: Mộ và đền thờ Trương Định (phường Gò Công); đền thờ Trương Định, Đám lá tối trời (xã Gia Thuận), ao Dinh (xã Tân Đông); lũy Pháo Đài (xã Tân Phú Tân)… đã được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định 694/QĐ-TTg ngày 18/7/2024 của Thủ tướng Chính phủ.

Ngoài ra, di tích lịch sử Mộ cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc, phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp, đã được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định 1959/QĐ-TTg ngày 11/9/2025 của Thủ tướng Chính phủ. Khu di tích tọa lạc tại Phường 4, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp, là nơi yên nghỉ của cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc, thân sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu. Quần thể khu di tích này gồm: Mộ và vòm mộ, đài sen, nhà trưng bày hình ảnh và hiện vật về cuộc đời cụ Nguyễn Sinh Sắc; phòng trưng bày hình ảnh về cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Theo Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đồng Tháp Võ Văn Chiến, địa phương rất quan tâm đến việc đầu tư xây dựng các dự án bảo tồn, tu bổ và phục hồi di tích có bề dày về giá trị lịch sử, văn hóa. Một số di tích quan trọng đã được lập quy hoạch chi tiết, giúp định hướng cho việc phát huy giá trị lâu dài như: Khu di tích cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc; Khu di tích Gò Tháp; Khu di tích Xẻo Quít; Di tích địa điểm Chiến thắng Rạch Gầm-Xoài Mút; địa điểm Chiến thắng Ấp Bắc; các địa điểm khởi nghĩa của Trương Định.

Thời gian tới, Ban Quản lý tiếp tục tăng cường phối hợp với các cơ sở giáo dục trên địa bàn thực hiện tuyên truyền, giáo dục lịch sử địa phương thông qua việc học tập lịch sử tại các di tích lịch sử - văn hóa. Ngoài ra, đơn vị tăng cường phát huy giá trị di tích gắn với các loại hình du lịch để tạo ra các tour, tuyến hấp dẫn, thu hút du khách đến với các di tích.

Đòn bẩy để phát triển du lịch

Thời gian qua, công tác đầu tư bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp đã góp phần quan trọng vào việc thực hiện mục tiêu phát triển bền vững về môi trường, văn hóa, kinh tế, xã hội của địa phương.

Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Thị Uyên Trang trao đổi: Với bề dày về lịch sử văn hóa cùng tiềm năng phong phú, đa dạng và lợi thế về tài nguyên thiên nhiên, tỉnh Đồng Tháp đang trở thành điểm đến đầy hấp dẫn của du khách trên bản đồ du lịch. Việc khai thác hợp lý tiềm năng du lịch kết hợp tham quan di tích lịch sử văn hóa sẽ tạo điều kiện cho du lịch Đồng Tháp phát triển một cách bền vững nhằm đáp ứng nhu cầu của du khách trong thời kỳ hội nhập.

Các di tích văn hóa, lịch sử trên địa bàn tỉnh ngày càng thu hút đông đảo du khách đến tham quan, góp phần hình thành những tour, tuyến du lịch sinh thái miệt vườn, hấp dẫn du khách trong và ngoài nước. Đơn cử như Di tích quốc gia đặc biệt Mộ cụ Nguyễn Sinh Sắc hiện là một trong những điểm du lịch tiêu biểu của Đồng Tháp, một địa chỉ đỏ để tổ chức hoạt động về nguồn, giáo dục truyền thống lịch sử và lòng yêu quê hương, đất nước cho thế hệ trẻ. Chỉ trong dịp lễ giỗ cụ Phó bảng vào ngày 16/12 (dương lịch) hằng năm, khu di tích đã tiếp đón chục nghìn lượt khách tham dự.

Anh Nguyễn Lê Anh Khoa, nghiên cứu sinh tại Trung Quốc khi đến tham quan Khu di tích quốc gia đặc biệt Mộ cụ Nguyễn Sinh Sắc tại phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp, xúc động chia sẻ: Khi tham quan khu di tích, được tìm hiểu thêm về cuộc đời và nhân cách cao cả của cụ Phó bảng, thân sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, thế hệ trẻ chúng tôi nguyện nỗ lực hơn nữa trong quá trình học tập, rèn luyện đạo đức để góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp.

Di tích quốc gia đặc biệt “Các địa điểm Khởi nghĩa Trương Định” ở phường Gò Công, xã Gia Thuận, xã Tân Phú Đông của tỉnh Đồng Tháp thu hút đông đảo khách du lịch trong và ngoài nước đến tham quan, nghiên cứu về thân thế cùng sự nghiệp của người Anh hùng dân tộc Trương Định. Đặc biệt, vào dịp kỷ niệm lễ giỗ của ông vào ngày 20/8 (dương lịch) hằng năm luôn thu hút hàng ngàn lượt khách trong, ngoài tỉnh về thắp nhang, tưởng nhớ người Anh hùng dân tộc đã hiến thân cho vùng đất Gò Công.

Di tích lịch sử văn hóa quốc gia khảo cổ Gò Thành ở xã Tân Thuận Bình, tỉnh Đồng Tháp là điểm đến hấp dẫn đối với khách du lịch là các nhà nghiên cứu, sinh viên, học sinh khi muốn tìm hiểu về nền văn minh cổ, hình thành vào loại sớm nhất ở Đông Nam Á.

Chị Nguyễn Thị Khắc Diệp, nhân viên thuyết minh tại Khu di tích khảo cổ Gò Thành (thuộc Ban quản lý Khu Di tích-Bảo tàng-Thư viện tỉnh Đồng Tháp) cho biết: Hằng năm, khu di tích đón khoảng 1.000 lượt khách trong và ngoài nước đến tham quan, tìm hiểu, nghiên cứu, trong đó có những đoàn khách là sinh viên của các trường đại học. Ngoài ra, hiện nay còn có học sinh của các trường học môn lịch sử địa phương cũng đến đây tham quan, nghiên cứu và làm những bài thuyết trình đưa vào môn học của mình.

Việc bảo tồn, gìn giữ các di tích lịch sử văn hóa, phát huy tiềm năng du lịch kết hợp tham quan di tích lịch sử văn hóa giúp tỉnh Đồng Tháp ngày càng thu hút đông đảo khách du lịch đến tham quan. Từ đầu năm đến nay, Đồng Tháp ước đón trên 3,7 triệu lượt khách du lịch. Tổng thu du lịch đạt trên 1.560 tỷ đồng, tăng 28,1% so với cùng kỳ. Năm 2026, du lịch Đồng Tháp phấn đấu thu hút 8 triệu lượt khách, trong đó 870 nghìn lượt khách quốc tế, tổng thu từ du lịch đạt 4.800 tỷ đồng.

Việc thực hiện Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp tạo điều kiện thuận lợi cho bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa. Việc làm này không chỉ giúp gìn giữ các giá trị truyền thống, góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của người dân mà còn là nền tảng quan trọng để phát triển kinh tế của địa phương.